Thứ Năm, 17 tháng 8, 2017

Chuyện về Đường sách Sài Gòn

Cái "nạn" gởi xe ở Đường Sách Sài Gòn cũng là một chuyện rất nan giải. Lúc đầu gởi bên bưu điện, mấy ông nhìn mình chằm chằm hỏi đi Đường Sách hả rồi không cho gởi. Quay lại tìm chỗ thì đành qua tuốt bên Nhà văn hóa Thanh Niên vì gởi ở Kumho giá mắc quá, đi bộ chút cho khỏe người cũng đỡ. Nhưng gặp mùa mưa hay nắng quá nhìn trời rồi chạy xe... đi luôn. Bây giờ có hai đầu đường gởi xe. Nhưng nói thiệt, có lúc muốn họ dẹp luôn vì nhìn những bộ mặt của người giữ xe ở đây rất là... vô văn hóa. Ở đầu Nhà thờ thì có người trẻ giữ xe, họ biết mình cần họ chứ chắc họ cũng chẳng cần gì mình nên họ làm từ từ, chầm chậm như muốn chọc tức cái đám người đang muốn xông vào gởi kia, để được có oai hay sao đó. Vô đến nơi thấy một ông già lưng còng xếp xe mà ái ngại vì mình thấy nếu để ông ấy dắt xe thì quá... vô phép. Tội người già cả. Nhưng khi ông cất tiếng làu bàu chửi thề mấy người để xe thì ôi thôi, mình rợn cả người.

VŨ TỪ TRANG những tháng ngày ngược dốc

Cuộc đời luôn có những khúc ngoặt trước mặt, những người tốt không phải lúc nào cũng nhận được những viên kẹo ngọt ngào. Và Vũ Từ Trang cũng vậy. Ở tuổi thất thập, anh đón nhận một cái tin không tốt về tật bệnh của mình. Con người cứng cáp, rắn rỏi, khỏe mạnh như anh giờ phải đối mặt với những đợt hóa trị, xạ trị...  Nhưng dường như, sức mạnh của một nhà văn, một nhà thơ từng có nhiều năm tháng bôn ba trong cuộc hành trình của đời văn, đời người vẫn là điểm tựa để anh đi tiếp hành trình còn dang dở của mình. Và bên anh, là gia đình, là người vợ tảo tần bao năm tháng nhọc nhằn cùng anh gánh vác. Và bạn bè vẫn luôn chờ anh mỗi ngày để được rong ruổi đến những miền đất của làng quê, của tình yêu. 

Thứ Tư, 9 tháng 8, 2017

TRẦN TIẾN và món trộn cho tai nghe

Trần Tiến khỏe khoắn về cảm xúc, gu thẩm mỹ rất chịu khó cập thời, và chắc sẽ còn hợp thời lâu lâu. Không đơn điệu mà biến hóa tài tình như một phù thủy âm nhạc, ở các vùng miền ông đều có bài hát hay vận dụng dân ca những nơi ấy, từ núi non vùng cao cho đến biển đảo, cho đến đồng ruộng sông ngòi châu thổ. Đề tài cũng muôn mặt, có những điều tưởng như khó thành nhạc mà rốt cuộc vừa lãng mạn vừa triết, chẳng hạn cái khoảnh khắc đi qua hải quan, hoặc tương quan nhanh chậm giữa những cái kim đồng hồ... Tôi vẫn nghĩ rằng lời ca của Trần Tiến thì những nhà thơ hàng đầu cũng có khi phải lấy làm ghen tị. Thế mà, đôi khi cứ vương vấn, nhạc ấy, lời ca ấy đã đủ nói lên tất cả rồi, chẳng cần đâu những lời phi lộ như có lúc tác giả cứ đội thêm cho nó cái mũ sặc sỡ lúc trời không mưa không nắng.

Thứ Ba, 8 tháng 8, 2017

NGUYỄN THỊ THU HUỆ đắc cử Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội

Tại phiên họp chính thức Đại hội Nhà văn Hà Nội sáng 9/8, bà Nguyễn Thị Thu Huệ chính thức được bầu làm Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội với 100% phiếu bầu của Ban chấp hành. Sau kết quả bầu cử ngày 8/8, tám thành viên Ban chấp hành Hội nhà văn Hà Nội nhiệm kỳ 2015-2020 đã họp phiên đầu tiên và bầu ra nhà văn Nguyễn Thị Thu Huệ làm Chủ tịch Hội với 100% số phiếu bầu. Ba ủy viên được bầu làm Phó Chủ tịch gồm: Nguyễn Sĩ Đại, Nguyễn Việt Chiến, Trần Quang Quý. Được mời phát biểu tại Đại hội, nhà thơ Vũ Quần Phương cho biết: “Tôi thấy Ban chấp hành quan trọng phải hiểu nghề, thứ hai là kinh nghiệm quản lý. Trong BCH có nhiều người có kinh nghiệm, người nọ bù người kia, như thế đẹp rồi. Nhưng tôi cũng hơi tiếc là các nhà phê bình chưa có ai”.

Thứ Hai, 7 tháng 8, 2017

Văn chương Hà Nội bao giờ TRẺ ?

Sau khi Chủ tịch Hội Nhà văn HN kiêm Phó chủ tịch Hội Liên hiệp Phạm Xuân Nguyên từ chức và ra khỏi Hội ngày 13/6/2017, thì gần 2 tháng sau Đại hội mới tiến hành. Việc chậm trễ này kéo theo nhiệm kì của lãnh đạo Hội LH Hội VHNT HN đã quá hạn hơn 1,5 năm, mà nhà thơ Bằng Việt tuổi 76 đã lãnh đạo 3 nhiệm kì. Đại hội Hội Nhà văn HN khoá 12 diễn ra ngày 8-9/8/2017 tại khán phòng Nhà hát (tầng 1)  Đài Tiếng nói Việt Nam, số 58 phố Quán Sứ, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Hội trường được sự ủng hộ của PGS. TS Ngôn ngữ học Nguyễn Thế Kỷ, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng lý luận, phê bình Văn học nghệ thuật Trung Ương. Là một nhà báo, nhà thơ lâu năm mang tâm hồn nghệ sĩ, sự khoáng đạt và hào hiệp, Nguyễn Thế Kỷ luôn là người bạn đáng tin cậy của các đồng nghiệp vào những lúc cần kíp nhất. Ông sẵn sàng ủng hộ Đại hội một chương trình văn nghệ do các ca sĩ của Nhà hát Đài Tiếng nói Việt Nam thể hiện. Vì thời gian ít, nên BCH quyết định không có phần ca nhạc mà dành thời gian cho tham luận.

Thứ Tư, 2 tháng 8, 2017

MINH HẠNH phù thủy áo đen

Có người nói: "Gia đình anh Nghĩa (nhà báo Lê Văn Nghĩa - chồng Minh Hạnh) khó mà bình yên. Người tài sắc thế cơ mà." Tôi chưa thấy ai quan niệm về tình yêu nghiêm túc như Minh Hạnh… Có người nói: "Minh Hạnh sẽ hoàn hảo nếu không độc đoán". Một người đã trót làm NTK tiên phong, sứ mệnh riêng chung đều như đá đeo, thì chả nhẽ lại vừa quyền biến vừa thường xuyên thỏa hiệp? Toàn những quyết định phải ra trong chốc nhát, có muốn chùn lại cũng khó… Minh Hạnh với tôi là một ví dụ thú vị giữa đồn đoán và sự thật. Có những đồn đoán đúng và sai. Có những sự thật hôm nay thế này, mai đã khác. Nhưng có một điều chắc chắn, tôi luôn tiếc đã bỏ lỡ ít nhất 10 năm để hiểu hơn về người phụ nữ đặc biệt này.

Chủ Nhật, 30 tháng 7, 2017

Mắt xanh

Có những người cách xa đằng đẵng về thời gian, thế hệ, chẳng bao giờ mong dịp gặp gỡ, bởi đơn giản, khi Lê Thiếu Nhơn lớn lên thì bóng hình họ đã xa xôi. Có những người cách trở về không gian mà việc nghề văn, nghề báo chỉ cho nhau gặp trên mặt chữ chứ không có dịp giáp mặt, cầm tay. Nhưng tác giả cuốn “Hoa rơi hữu ý” vượt qua ngăn cách để phát sáng đôi mắt xanh thân mật với những con người mà anh cho là có sứ mệnh đặc biệt trên thế gian. Điều thú vị khi đọc cuốn sách này, là những trang viết cho thấy sự nhập cuộc của tác giả ở tư thế hóa thân vào người đồng hành, người bám theo dấu chân thi nhân đi qua gập ghềnh, sóng gió cuộc đời và phảng phất chút không khí thời cuộc, để từ đó, người đọc phần nào hiểu lý do vút lên của những câu thơ. Nhưng Lê Thiếu Nhơn cũng không đi vào bình bán tỉ mỉ hay luận bàn câu chữ, ngữ nghĩa, nếu làm việc đó, chắc dành cho mỗi tác giả, anh phải làm cả cuốn sách dày. Mà anh viết khái quát tinh thần chung, đặc trưng tinh tế và thú vị của mỗi gương mặt thi nhân qua sự bao quát cả văn nghiệp của họ và chọn lấy một số thí dụ tác phẩm cụ thể để chứng minh...

Thứ Tư, 26 tháng 7, 2017

TÔ HOÀNG nhớ gì kể nấy nhân ngày 27-7

Mấy chục năm đã trôi qua, kể từ ngày chiến tranh chấm dứt... Nghĩ  lại, tôi vẫn thầm phục cung cách cánh tham mưu đã chọn vị trí đóng quân cho Bộ Tư Lệnh các Mặt trận. Khỏi phải chê khâu trinh sát, khâu phát hiện của Mỹ. Máy bay đủ loại. Bay tít trên cao, chớp sáng chớp sáng chụp ảnh suốt ngày đêm. Lại còn cây nhiệt đới, cứ thả chơi chơi, cắm một đầu anten xuống đất, chỉ cần nơi nào đông người, nhiệt độ mặt đất tăng lên báo tọa độ, lập tức máy bay ào đến ném bom, bắn phá liền. Lại còn trinh sát mặt đất, ăn vận, trang bị y hệt bên ta, lần mò khắp chốn khắp nơi… Ấy thế mà làm sao chọn được chỗ kín đáo cho cả ngàn con người ẩn náu. Đủ cả các ban bệ: tham mưu, chính trị, hậu cần. Đủ cả các đơn vị phụ thuộc, bảo vệ vòng trong vòng ngoài. Không gần nguồn nước chịu chết khát sao? Mà gần sông suối lớn địch dễ phát hiện. Xa quá đường xe, đường thồ, lấy đâu gạo mà ăn, xăng dầu mà dùng. Rừng thưa thì dễ lộ mà rúc đầu vào rừng rậm đối phương càng nghi hơn...

Thứ Ba, 25 tháng 7, 2017

HỒNG DIỆU ghi bên lề mấy trang thơ

Hơn bất cứ một thể loại nào khác, thơ đặc biệt chú ý đến ngôn từ. Nó rất coi trọng  tính vi mô. Một chữ trong thơ cực kỳ quan trọng. Vì vậy mà nhà thơ Giả Đảo (779 -843) đời Đường, Trung Quốc, mới có câu "Nhị cú tam niên đắc" (Hai câu thơ, phải làm ba năm, mới vừa ý). Ông Viên Mai (1716- 1790) là nhà thơ và nhà nghiên cứu, lý luận, phê bình thơ đời Thanh, thì kể lại chuyện "Thạc Văn Vỹ ở đất Thường Châu có câu nói về việc làm thơ vất vả rằng: "Vị cầu nhất tự ổn - Nại đắc bán tiêu hàn" (Vì muốn có một chữ đắc địa/ Đành chịu rét nửa đêm). Viên Mai còn nói: "Làm thơ mà được người ta chữa cho một chữ khác gì lửa đỏ nhỏ giọt tuyết vào, vui không thể tả được"!

Thứ Sáu, 21 tháng 7, 2017

Hành trình KIỀN TRẮC

Hàng ngàn năm trôi qua con người vẫn nhớ vào một đêm rằm giữa khuya trăng sáng phủ trùng Thái tử Tất Đạt Đa nhìn kinh thành Ca Tỳ La Vệ dưới ánh trăng mơ màng, nhìn mặt vợ con lần cuối cùng. Thái tử đánh thức Sa Nặc người giữ ngựa Kiền Trắc thức dậy. Sau đó cả ba Tất Đạt Đa, Sa Nặc và ngựa Kiền Trắc lặng lẽ ra đi, đi mãi đến bờ sông Anoma. Câu chuyện đến đây nhưng còn chi tiết ít người biết. Mấy năm sau thường lang thang trở lại với sông Anoma nhìn về phía bên kia bờ sông nghĩ ngợi trầm ngâm. Bên kia sông là đồi núi chập trùng rừng xanh thẳm thưa dấu chân người. Nhưng đâu là bến giác bờ mê? Tại sao cùng một chuyến đi ba người, Sa Nặc lại ở lại. Thái tử tìm gì lại đi qua sông. Và cuộc hành trình còn có một bóng dáng nhỏ nhoi bị khuất lấp sau bóng người đi đó là chú ngựa Kiền Trắc. Chú biết gì, tìm gì…?

ERICH REMARQUE trong những ngày giông bão Phía Tây Không Có Gì Lạ

Chủ đề ca ngợi hòa bình, phản đối chiến tranh của tác phẩm chân thực đến nghiệt ngã này không hợp khẩu vị nhà cầm quyền Đức lúc ấy. Những kẻ bảo thủ giận giữ vì thái độ anh hùng hóa của tác giả đối với những người lính đảo ngũ. Cũng vào thời điểm đó Hitler đang tập hợp lực lượng. Hitler tuyên bố Erich Remarque là người Pháp gốc Do Thái tên là Kramer ( đọc ngược mấy chữ Remarque). Erich Remarque khẳng định: Tôi không phải là người Do thái. Tôi là một người lính yêu hòa bình!”. Ngay những nhà văn thần tượng trong thời trẻ của Erich như Stefan Zweig và Thomas Mann cũng không thích tác phẩm này của Erich Remarque. Thomas Mann còn biểu lộ giận dữ vì sự ồn ào quanh tên tuổi Remarque, vì tính thụ động chính trị của nhà văn. Khi “Phía tây không có gì lạ” được xét tuyển để trao giải Nobel đã có ý kiến cho rằng Erich Remarque ăn cắp bản thảo của một đồng đội chết trận; rằng ông là kẻ phản bội tổ quốc; rằng sự nổi tiếng của ông là rẻ tiền, là ngẫu nhiên, tình cờ...

NGUYỄN VŨ TIỀM và những câu thơ bái vọng HOÀNG SA

Mặt đất đắp cao mộ gió
chiến sĩ trận vong trở về?
Người nổi chìm cùng ốc xà cừ, rong biển
người thả hồn với cua huỳnh đế, cá tà ma
người siêu thoát làm hải trình vô định
người hóa thân làm hải cảng vô thường…
Và trời xanh cũng mộ gió trùng trùng
mây vần vũ, những âm hồn trôi dạt

Thứ Tư, 19 tháng 7, 2017

Liên hoan phim quốc tế Matxcova 2017

Có thể nói LHP quốc tế Mátscơva là một liên hoan phim quốc tế duyên nợ nhất với điện ảnh VN. Ngay từ LHP lần thư nhất năm 1959, điện ảnh VN đã có mặt với bộ phim truyện đầu tiên của mình – “Chung một giòng sông”. Tiếp theo là những giải thưởng cao quý như: Giải Bạc cho phim “Chị Tư Hậu” của đạo diễn Phạm Kỳ Nam, Giải nữ diễn viên xuất sắc cho Trà Giang trong phim “Vỹ tuyến 17 ngày và đêm” và đỉnh cao là Giải Vàng cho phim “Cánh đồng hoang” của đạo diễn Nguyễn Hồng Sến năm 1981. Một loạt giải thưởng cao khác trong lĩnh vực Tài liệu như “Nước về Bắc Hưng Hải”, “Lũy thép Vĩnh Linh”, “Đầu sóng ngọn gió”, “Những người săn thú trên đỉnh núi Đăk Sao” v.v… Trước đây đoàn điện ảnh VN bao giờ cũng là một trong những đoàn điện ảnh hùng hậu nhất tại LHP này (trên dưới 20 người). Nhưng từ ngày Liên bang Xô viết giải thể, điện ảnh VN hoàn toàn vắng bóng.

Thứ Bảy, 15 tháng 7, 2017

Bóng hồng hư thực trong thơ HOÀI VŨ

Dưới ánh đèn khuya khoắc lờ mờ bài thơ Vàm Cỏ Đông ra đời. Giao liên mang về Đài phát thanh giải phóng, và in báo. Bài thơ được gửi ra miền Bắc, Đài tiếng nói Việt Nam, và in trên báo Văn nghệ Hội NVVN. Nhạc sĩ Trương Quang Lục, đã phổ thành ca khúc cùng tên. Khi phát thanh lên đã gây sự chú ý của bạn bè đồng đội, đi vào lòng nhân dân. Bài thơ cũng được đưa vào sách gióa khoa cho học sinh học. Có một Cô giáo ở Thanh Hóa rất yêu bài hát này, đến nỗi bạn bè đều gọi tên cô ấy là cô Vàm Cỏ Đông. Sau ngày giải phóng cô ấy đã vượt đường sá xa xôi, lạ lẫm hành trình, thế mà cô tìm được đến cơ quan Báo Văn Nghệ giải phóng để gặp tác giả Hoài Vũ…

Thứ Sáu, 14 tháng 7, 2017

Về tác phẩm Chiếc Lá Thuộc Bài trong Tủ sách Tuổi Hoa

Là tác giả của tác phẩm “Chiếc lá thuộc bài” trong Tủ sách Tuổi Hoa vừa tái bản đã gây ra tranh cãi ầm ĩ, nhà văn Nguyễn Thái Hải chia sẻ: “Theo tôi nghĩ, việc tái bản Tủ sách Tuổi Hoa không chỉ là in lại sách của những người viết một thời, dành cho những người đọc một thời; đó chỉ là một trong nhiều mục đích. Số sách trong tủ sách thì có hạn và cũng chỉ một số trong đó có thể in lại chứ không phải tất cả. Tới một đợt nào đó, việc tái bản cũng phải dừng lại thôi. Quan trọng là những sách tái bản này được bạn đọc nhỏ tuổi ngày nay đón nhận thế nào, việc làm này liệu có là ngọn lửa nhen lên cho một tủ sách thanh thiếu nhi tương tự trong tương lai hay không? Tủ sách lúc ấy có tìm được những tác giả là những người viết trẻ như chúng tôi ngày xưa, viết và in sách ở tuổi đôi mươi hay không? Chúng tôi bây giờ đã trên dưới 70 tuổi cả rồi, nhiều người đã mất, người còn sống thì có người còn sức viết, có người không viết được nữa... Còn gì mà đặt hy vọng!”

VCPMC phản hồi PHÚ QUANG về vấn đề bản quyền âm nhạc

Văn bản do ông Phó Đức Phương – Giám đốc Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc VN ký, cho rằng: “Tiền mà Trung tâm thu là để trả cho các tác giả, sau khi trừ đi thuế GTGT và trừ hành chính phí theo đúng hợp đồng ủy quyền, Trung tâm sẽ tiến hành phân phối, chi trả đầy đủ cho các tác giả. Tỉ lệ chi trả mỗi quý đều đạt trên 90% tổng số tiền phân phối, chỉ còn một lượng tồn không nhiều do các nguyên nhân khách quan như: tác giả đã được thông báo nhưng chưa đến nhận, tác giả hẹn chờ nhiều quý rồi sẽ nhận một lần, tác phẩm đang chờ xác minh, tác giả đang chờ xác minh, tác phẩm đang có tranh chấp về đồng tác giả, về phái sinh, thừa kế, tác phẩm chờ thông tin do tổ chức thành viên quốc tế (CMO) chưa cập nhật lên hệ thống dữ liệu, tác phẩm chờ tìm đồng tác giả, hoặc chờ tìm tác giả phần thơ, phần lời… "

PHÚ QUANG khẳng định thu chi tác quyền âm nhạc đang thiếu minh bạch

Khi tôi làm đêm nhạc có sử dụng một số tác phẩm của Trịnh Công Sơn, Phạm Duy, Thụy Miên. Bên VCPMC lại đến đòi tiền tác quyền. Lần này là 75 triệu cho 6 bài, nghĩa là 1 bài phải trả tiền tác quyền là 12,5 triệu đồng. Tổng cộng 2 đêm nhạc VCPMC đòi 150 triệu cộng với 15 triệu tiền thuế là 165 triệu. Tôi cố tình không đóng. Chương trình đã có giấy phép của Bộ VH-TT&DL, tôi không có gì phải lo lắng. Đến sát ngày diễn, họ lại cử đại diện đến. Khi tôi nói rằng việc này đang nghiên cứu xem nên “lên” báo nào thì họ lập tức hạ giọng: “Thôi anh ơi, em lấy anh 7 triệu rưỡi 2 đêm”. Điều đó đủ thấy họ làm ăn lưu manh cỡ nào...

Thứ Hai, 10 tháng 7, 2017

Vĩnh biệt nhà thơ PHAN DUY NHÂN

Nhà thơ Phan Duy Nhân, tên khai sinh là Phan Chánh Dinh, tức Nguyễn Chính, nguyên Quyền Trưởng ban Tôn giáo Chính phủ, vừa từ trần lúc 19 giờ 11 phút, ngày 8.7.2017. Nhà văn Phan Nhật Nam, tác giả “Mùa hè đỏ lửa”, là bạn thân của anh, cùng với Trần Dạ Từ, Nhã Ca và nhiều người có tiếng tăm khác. Vào năm 1970, khi anh đang bị tù ở Côn Đảo, ông Phan Nhật Nam đang là sĩ quan quân đội VNCH, viết cuốn sách “Ải trần gian”, ghi ngay trang đầu: “Tặng Phan Duy Nhân, kẻ hào kiệt”. Bộ Thông tin chiêu hồi VNCN đã yêu cầu ông Nam đục bỏ dòng chữ đó trước khi in, nhưng ông nhất định không chịu.

Truyền thông dẫn dắt show biz, hay show biz chi phối truyền thông?

Dẫu bẽ bàng cũng phải thừa nhận, đồng tiền đang chi phối đời sống nghệ thuật. Và những nhà báo mảng văn hóa – văn nghệ cũng rơi vào vòng xoáy ấy. Một game show mới, một album mới hoặc một bộ phim mới đều xuất hiện trên báo chí với nội dung na ná nhau. Vì tất cả bài viết đều dựa trên… thông cáo báo chí do công ty tư nhân đưa ra. Không ít nhà báo có điều kiện đã nhảy ra thành lập công ty tư nhấn để theo đuổi công nghệ lăng –xê, và dùng mối quan hệ sẵn có để bơm vá hào quang cho những nghệ sĩ cánh hẩu. Còn những nhà báo văn hóa – văn nghệ khác thì đụng mặt nhau chan chát ở các buổi họp báo. Cầm một chút quà mọn, cầm một chút chi phí xăng xe và cầm thông cáo báo chí viết sẵn, cứ thế mà các nhà báo tác nghiệp một cách tạm bợ và láu lỉnh. Tất nhiên, chủ đạo vẫn là giọng khen ngợi tíu tít. Phim không cần xem, nhạc không cần nghe, sách không cần đọc… nhưng những bài viết đầy mỹ từ thơm phức vẫn xuất hiện dày đặc trên các trang báo.

Thứ Năm, 29 tháng 6, 2017

Bán buồn là để làm quà cho vui

Tâm sự của nhà thơ Bùi Kim Anh: Tôi gặp anh ấy khi từ chiến trường ra. Chúng tôi chỉ xa nhau giai đoạn cuối của cuộc kháng chiến. Nhà báo đi theo các chiến dịch, kết thúc là chiến dịch Hồ Chí Minh. Lúc ấy tôi mới có con gái Trần Mai Anh nên khó khăn đâu có nhiều. Chỉ lo lắng theo từng bước đi của chồng theo tin tức trên đài. Chỉ mua báo để tìm xem có bài của anh ấy viết. Khó khăn của gia đình tôi lại là trong thời bình anh ơi. Liên tiếp khó khăn vì hoạn nạn mà tột cùng là vụ án Năm Cam và đồng bọn. Nó đè nặng trong cuộc sống tôi, trong thơ tôi không thể thoát ra. Còn thiếu thốn vật chất thì như tất cả mọi người của một thời bao cấp. Tôi cũng nuôi lợn, nuôi gà, cũng máy gia công, cũng bóc lạc, quấn thuốc lá… để kiếm đồng tiền mọn nuôi con. Mãi sau này dạy thêm nhiều cuộc sống mới tốt dần lên. Đấy là khó khăn và cố gắng vượt qua của một thời giống nhau phải không anh. Tôi thấy bình thường. Cái khủng khiếp là kiếp nạn phải gánh chịu…”

Thứ Hai, 26 tháng 6, 2017

Để phim ảnh trở thành chiếc cầu đón khách du lịch

Quan điểm của nhà văn Tô Hoàng: “Có thể mạnh dạn mà nói rằng, với bộ phim “Đông Dương” các nhà điện ảnh Pháp đã khai thác đến cạn kiệt cái đẹp, cái hay, chất edoticque  của thiên nhiên, biển trời, sinh hoạt văn hóa, kể cả tới những trang sử-chí ít ra của vùng đất đồng bằng Bắc Bộ. Về nét lạ, nét riêng của Miền Tây sông nước Nam Bộ - cú nạo vét ấy đã xẩy ra với phim “Người Tình”. Bộ phim “King-Đảo đầu lâu” khai thác cái lạ gì đây ở Việt Nam mà người Pháp bỏ xót hoặc chưa ngó ngàng tới? Đấy là một chút vẻ đẹp của Hạ Long thôi, còn chủ yếu là vùng hang động Thiên Đường ở Quảng Bình và những con suối, những ngọn núi của khu du lịch Tràng An ở Ninh Bình. Trong cơn cao hứng, anh chàng đạo diễn Jordan Vogt-Robert của phim “Kong-đảo đầu lâu” còn hứa hẹn sẽ quay lại Việt nam làm nhiều phim khác. Tôi không tin vào điều này…

Thứ Sáu, 23 tháng 6, 2017

NGUYỄN MỘT ở Vườn Xưa

Không ngờ vùng đất ngút ngàn cây trái nhanh chóng xoa dịu vết thương đầu đời của tôi. Vườn nối tiếp vườn, mùa trái chín chôm chôm đỏ rực xòa ra cả mặt đường đưa tay bứt một quả bóc vỏ bỏ vào miệng ngọt lịm. Sầu riêng nặng trĩu trên cành, mùi thơm ngào ngạt phủ kín cả không gian. Những trái măng cụt e lệ nép mình dưới những tàn lá xanh um. Con gái miệt vườn trắng trẻo hồng hào đầy sức sống. Những cô cậu học trò tinh nghịch rủ thầy giáo trẻ cắm trại trong các vườn cây. Hết ngày này qua ngày khác tôi ăn đến no các loại trái cây trong các khu vườn. Lúc ấy vùng Nông Doanh là nơi cắm trại thường xuyên của tôi. Những nhà vườn giàu có nhưng sống gần gũi và giản dị, ai đến vườn cũng có quyền ăn trái cây thoải mái sinh hoạt thỏai mái như người trong nhà. Vùng đất đầy sức sống đã mang lại cho tôi luồng sinh khí mới.

Nhiều chiều cảm xúc khi Rửa Tay Cuối Chiều

Canh tác không đều vụ, trên mảnh sân nho nhỏ của mình, dăm bảy trăm con chữ, những bài viết ngắn, gọi là tạp văn của Đỗ Quang Hạnh đã gom, gói nhiều chuyện của đời sống, những mẩu vụn của nhiều kiếp, nhiều cảnh, nhiều mảnh đời để người đọc ngâm ngợi, nghĩ suy. Chất chuyện trong tạp văn của anh khá phong phú, bởi được kể từ nhiều vị trí, nhiều giọng điệu, nhiều nhân vật, không nhất thiết là chính tác giả. Những triết lý nhân sinh được suy ngẫm nhẹ nhàng làm nên sức cuốn hút khi tập hợp trong tập sách. Có những ký ức và kỷ niệm với những người tên tuổi trong làng văn nghệ như Võ Huy Tâm, Nguyễn Tuân, Hoàng Cầm, Trịnh Công Sơn… Nhưng không nhiều. Nhiều hơn là những người có tên và không tên ở trong thế giới nhân sinh khá rộng mà người viết từng thân thiết, quen biết, tiếp xúc trong nhiều chặng đời khác nhau, ở nhiều địa bàn khác nhau cả trong và ngoài nước

Thứ Tư, 21 tháng 6, 2017

Hội nghị những người viết văn trẻ TPHCM: Thực trạng và trách nhiệm

Việc chúng ta đòi hỏi một tác phẩm văn học của người trẻ phải có nhiều tính văn chương hơn thay vì những câu chữ tản văn vu vơ không đầu không cuối và không ghi đậm dấu ấn cá nhân, từ một góc độ nào đó, cho thấy sự “dán nhãn” từ những mặc định khi chúng ta định nghĩa về văn chương. Cần nhiều tính văn chương hơn nữa, nhưng chính xác như thế nào là “tính văn chương”? Khi cùng bàn luận một chủ đề nào đó, việc xác định rõ những khái niệm là rất quan trọng. Rất có thể, đối với đội ngũ sáng tác trẻ và độc giả yêu thích họ, tính văn chương được định nghĩa một cách giản đơn là những triết lý tản mạn về cuộc sống, là những cách hiểu, cách cảm, cách ứng xử của thanh niên thời nay trước thế thái nhân tình, nhất là trong tình cảm lứa đôi, hạnh phúc gia đình. Văn chương của người trẻ là phải thấy trong đó hình ảnh của chính người trẻ. Ở đó, văn chương được xem là những trang đời gắn liền với nhịp sống của thanh niên hiện nay với nhiều tâm tư loay hoay về hành trình khẳng định bản thể, với những ngổn ngang giữa hoài bão tương lai và thực tế trần trụi hiện tại.

Hội nghị những người viết văn trẻ TPHCM: Viết cho những người nghèo

Tham luận của nhà văn trẻ Trần Minh Hợp: “Mô tả về một cuộc sống thị dân lành lặn, sang trọng và sung sướng là những điều mà cây viết trẻ hiện nay làm rất tốt.  Thậm chí tạo được lối đi và diện mạo mới hơn, hiện đại hơn cho văn chương trẻ. Và các bạn và anh chị viết văn đã góp sức gầy dựng lại thế đứng của văn chương trong thị trường văn hóa. Nhưng nếu chúng ta, ngay cả tôi để ngòi bút chỉ chạm vào những mảnh đất chỉ dành cho sự lãng mạn, những tâm trạng khóc cười riêng mình thì chúng ta dần quên cuộc đời thực, dần quên nghĩa vụ của người viết là phản ánh hơi thở thật của cuộc sống. Tôi phản đối văn chương trẻ của Việt Nam trở thành “chiến trường” của những cuộc bút chiến, phê phán nhau bằng lý luận. Văn chương tồn tại và chia sẻ  được trong cộng đồng thì điều đáng trân trọng. Khuynh hướng văn chương mới, cũng sẽ góp phần tạo nên sự đa dạng của văn chương Việt Nam. Khi chúng ta không đủ sức, không đủ điêu luyện và trải nghiệm để viết ra những trang viết của nghệ thuật thời thượng thì chúng ta nên biết mình vừa sức ở địa hạt văn chương nào để dấn thân cho nơi đó, và góp phần cho nơi đó”

Hội nghị những người viết văn trẻ TPHCM: Đưa hơi thở cuộc sống vào trang viết trẻ

Tham luận của nhà văn trẻ Vĩnh Thông: “Tại sao tác phẩm của chúng ta chỉ là chuyện của hai nhân vật: mình và người yêu của mình, còn bao con người ngoài kia sẽ đứng đâu tác phẩm chúng ta? Quá trình tương tác giữa người viết và người đọc đầy khó khăn. Bởi, trong khi người viết tìm tòi cái mới thì người đọc cũng cần phải có trình độ cảm thụ tương ứng. Song, bạn đọc trẻ hiện nay thường chọn những tác phẩm nội dung đơn giản, cách viết dễ hiểu, không cần phải suy nghĩ nhiều. Vậy, mặc dù nhu cầu của độc giả chi phối ngòi bút của tác giả, nhưng điều đó không có nghĩa tác giả hoàn toàn lệ thuộc vào độc giả. Tác giả phải tự thể hiện bản lĩnh cá nhân để có thể định hướng, gợi mở, đào sâu… những thông điệp ý nghĩa cho người đọc…”

Thứ Ba, 20 tháng 6, 2017

Văn học trẻ - Thừa và thiếu

Hội nghị những người viết văn trẻ TPHCM lần 4, sẽ khai mạc sáng 21-6-2017 tại Hội trường 81 Trần Quốc Thảo- Quận 3. Nhà văn Trần Văn Tuấn – Chủ tịch Hội nhà văn TPHCM với kinh nghiệm của người đi trước, gợi ý: “Các bạn trẻ luôn nhạy bén với nhu cầu thị trường nên sản phẩm văn học của các bạn đưa ra đều được thị trường đón nhận, không “bán chạy” cũng ở mức “bán được”. Có thể nói, đây là thành công bước đầu của các bạn. Tuy nhiên, nếu nhìn ở góc độ chất lượng văn học từ những nhà văn trẻ đã thành công ở những sáng tác đầu tay, có thể nêu ra nhận định: Một số lượng lớn bạn trẻ ngày nay có thừa kiến thức sách vở nhưng còn thiếu tri thức đời sống xã hội. Tính xã hội trong tác phẩm của nhiều cây viết trẻ còn ít. Xã hội nào cũng có những vấn đề nóng, những “hỉ, nộ, ái, ố” của riêng mình. Thời kỳ hội nhập toàn cầu hiện nay, những vấn đề nêu trên luôn thể hiện trong đời sống thật và trong mạng xã hội. Sự song hành giữa “thế giới thật” và “thế giới ảo” là một bước phát triển thần kỳ của nhân loại. Nhưng phải khẳng định cái “thật trong đời sống” mới là gốc, là nền tảng cho mọi hoạt động văn học nghệ thuật. Có thể các bạn trẻ chưa dành nhiều thời gian cho đời sống thật, chưa gắn bó và dấn thân hết mình vào đời sống xã hội, nên tác phẩm còn thừa chữ nghĩa, thiếu đời sống thật”.

Thứ Hai, 19 tháng 6, 2017

HUỲNH DŨNG NHÂN dọc ngang tìm một góc bình yên

Huỳnh Dũng Nhân làm báo theo gien di truyền. Cha quê Bến Tre, mẹ quê Rạch Giá, Huỳnh Dũng Nhân được sinh ra tại Thanh Hóa năm 1955 khi cha mẹ tập kết ra Bắc. Lúc đầu anh được đặt tên là Huỳnh Việt Nhân, sau đó đổi lại thành Huỳnh Xuyên Việt, rồi cuối cùng lấy tên Huỳnh Dũng Nhân trong mọi loại giấy tờ. Tuổi thơ Huỳnh Dũng Nhân nhảy lò cò trong khu tập thể báo Nhân Dân trên phố Hàng Trống – Hà Nội. Cha mẹ đều làm báo, lúc nhỏ Huỳnh Dũng Nhân đã tập thổi sáo, tập vẽ tranh, tập viết truyện… nhưng thành tích mà anh đáng tự hào nhất là có lần nhặt được đôi guốc trên đường đã đem nộp cho đồn công an phố Nhà Thờ! Năm 1975, đất nước thống nhất, Huỳnh Dũng Nhân vào Sài Gòn học ĐH Tổng hợp Văn sau đó lại ra Hà Nội học ĐH Báo chí. Nhờ Huỳnh Dũng Nhân đi bằng cả hai chân văn lẫn báo, nên độc giả có thể hiểu anh hơn qua những bài thơ phía sau những phóng sự.

BÍCH NGÂN làm báo thuở thanh xuân

Tôi nhớ cuộc họp bất thường được tổ chức tại trụ sở làm việc của Thị xã ủy Thị xã Bạc Liêu. Nhiều vị lãnh đạo tỉnh và thị xã cùng đại diện các ban ngành có liên quan, đại diện Đài phát thanh tỉnh là nhà báo Đỗ Văn Nghiệp (ông Sáu Sơn) và tôi, tác giả bài viết, ngồi kín các dãy ghế trong một phòng họp. Sự có mặt đầy đủ các vị lãnh đạo với một không khí hết sức căng thẳng, bởi người trực tiếp gây nên cái chết oan ức cho một công dân lại là con trai nuôi của người đương nhiệm chức Trưởng công an Thị xã Bạc Liêu. Nhiều phát biểu, nhiều câu hỏi chất vấn gay gắt người viết bài (riêng tôi được yêu cầu phải tường trình sự việc), người cho đọc bài trên làn sóng phát thanh. Tôi nhớ tôi đã đứng lên, và phải sau một lúc mới dằn được cơn xúc động vẫn chẹn lấy cổ họng khi nhớ lại hình ảnh gục ngã tức tưởi của người thanh niên trước viên đạn của kẻ sát nhân hết sức ngang tàng, mà trong lúc đi chơi Tết, tình cờ tôi đã chứng kiến và tôi đã không thể làm ngơ…

Thứ Bảy, 17 tháng 6, 2017

Thư giải trình và xin lỗi của tác giả cuốn sách Dám Làm Giàu

Những hoạt động trên Sân vận động Tự Do là những hoạt động được một ê-kíp làm phim dàn dựng, ghi hình theo kịch bản, với sự tham gia của của trên 100 diễn viên quần chúng được quán triệt về nội dung yêu cầu công việc và được quản lý theo danh sách nhằm đảm bảo tinh thần văn minh, lịch sự, tránh tình trạng tranh giành, xô đẩy thiếu văn hóa khi thực hiện chương trình. Thực tế hoạt động tác giả và mô hình cuốn sách bay lên bằng khinh khí cầu và cơn mưa tài lộc được diễn ra trong phạm vi Sân vận động Tự Do đúng như kịch bản. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, do có gió khi ở trên cao, một số ít bao lì xì cùng tiền lì xì bay ra khỏi sân vận động. Đây là sự việc chúng tôi không lường trước được và sự việc này đã gây ra những sự hiểu lầm với một số người dân chưa nắm được ý nghĩa của sự kiện, từ đó có những sự phản ứng trái chiều của một bộ phận người dân thành phố Huế và độc giả cả nước. Là tác giả, đồng thời cũng người phát kiến ý tưởng trên tôi chân thành xin lỗi các cơ quan chức năng và công chúng vì sự việc đáng tiếc nói trên.

Giới thiệu sách bằng cách rải tiền ở Huế

Ngoài ý tưởng ra mắt sách “trên trời”, buổi giới thiệu còn gây chú ý bởi hoạt động rải tiền từ trên cao xuống TP Huế. Cụ thể, sau khi khinh khí cầu bay lên cao, tác giả Phạm Tuấn Sơn đã lấy một bọc đựng tiền cùng những phong bao lì xì rải xuống phía dưới sân vận động Tự Do. Những tờ tiền mà ông Sơn thả xuống có hai mệnh giá là 5.000 đồng và 10.000 đồng. Phía bên dưới, ban tổ chức bố trí hơn 100 diễn viên quần chúng để sau khi thả tiền, những diễn viên này sẽ chạy đến lượm từng tờ tiền một. Theo ban tổ chức, hoạt động này được gọi tên là “mưa tài lộc” nhằm truyền cám hứng làm giàu cho mọi người, đặc biệt là những độc giả của cuốn sách “Dám làm giàu”. 

Thứ Sáu, 16 tháng 6, 2017

Con kiến, con muỗi và... thơ

Phạm Tiến Duật còn có hẳn một bài thơ: "Quảng cáo cho máy đuổi muỗi nhãn hiệu Jumbo". Bài thơ có cái tên rất hiện đại, thơ cũng viết về đề tài hiện đại: “Cứ cắm điện vào muỗi sẽ bay đi hết. Cái máy kỳ diệu này của hãng Jumbo. Xua đuổi muỗi phải đốt lá xoan tươi và giẻ rách. Nay thế kỷ văn minh kỹ nghệ dư thừa… Không chỉ đuổi muỗi đâu khi cần Jumbo đuổi hết. Những kẻ vãng lai lảng vảng ở quanh nhà. Những kẻ ăn xin, những thằng kẻ trộm. Những tên vô công rỗi nghề tán tỉnh quanh ta’. Đề tài trên thật khó viết, tác giả lại tự nhận mình là người quảng cáo cho máy đuổi muỗi Jumbo nữa.

Thứ Ba, 13 tháng 6, 2017

Thu hồi và hủy tập thơ Thành Phố Dịu Dàng

Nhà văn Nguyễn Quang Thiều - giám đốc kiêm tổng biên tập Nhà xuất bản Hội Nhà văn đã có quyết định 'thu hồi và hủy tập thơ “Thành phố dịu dàng” xuất bản năm 2015'. Trong công văn gửi cục Xuất bản, In và Phát hành, ông Nguyễn Quang Thiều nêu rõ: “Nhà xuất bản Hội Nhà văn đồng ý với nhận định của cục Xuất bản, In và Phát hành: “Tập thơ là những hồi tưởng về quá khứ, miêu tả cuộc sống, số phận con người với sự đôn hậu, chân thành, xen lẫn day dứt, xót xa của tác giả. Tuy nhiên, 2 bài thơ “Lúc ấy...” và “Những điều ấy...” có cách viết mang tính chủ quan, không hợp lý”.

PHẠM XUÂN NGUYÊN từ chức Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội

Tôi tuyên bố: Từ chức Phó Chủ tịch Hội Liên Hiệp Văn học Nghệ Thuật Hà Nội. Từ chức Chủ tịch Hội Nhà Văn Hà Nội. Ra khỏi Hội Nhà Văn Hà Nội, Hội Liên hiệp Văn học Nghệ Thuật Hà Nội. Tôi đã đọc tuyên bố này tại cuộc họp Ban chấp hành Hội Nhà Văn Hà Nội sáng 13/6/2017 và giao việc điều hành công tác Hội cho nhà thơ Nguyễn Sĩ Đại, phó chủ tịch. Kể từ ngày hôm nay, khi ra tuyên bố này, tôi rút khỏi mọi hoạt động của Hội Nhà Văn Hà Nội, Hội Liên Hiệp Văn Học Nghệ Thuật Hà Nội và của Ban chấp hành hai Hội. Tôi gửi lời cám ơn và xin lỗi đến toàn thể hội viên Hội Nhà Văn Hà Nội.

Cuốn sách bị "tố" dâm thư: Tục - thanh phân định thế nào?

Trao đổi cùng tác giả Hoàng Anh Sướng, anh cho biết, cuốn sách thực chất là một tuyển tập các phóng sự được anh viết nên từ những câu chuyện có thật trong cuộc sống. Những phóng sự này cũng đã được đăng dài kỳ trên báo “Tuổi trẻ & Đời sống” trong suốt một thời gian dài. Vì thuộc thể loại phóng sự nên anh trung thành với mọi chi tiết thật, diễn ra trong cuộc sống. Chi tiết được cho là “dâm ô” trong bài viết là về một gia đình làm nghề đồ tể, về một con người từ bé đã chỉ quen với việc giết lợn, uống tiết lợn, sống bản năng, thất học và vô đạo. Tác giả nhấn mạnh, anh phải dựng một nhân vật vô đạo ra vô đạo, không biết sợ nhân quả báo ứng là gì. Để từ đó người đọc sẽ rút ra bài học cho chính bản thân mình, làm việc gì cũng có quỷ thần hai vai chứng giám. Hãy sống thiện, làm việc thiện và nghĩ thiện. Hoàng Anh Sướng cho biết thêm, toàn bộ những lời nói được cho là tục tĩu kia anh để cho nhân vật đồ tể nói.

Thứ Bảy, 10 tháng 6, 2017

Gác cổng văn hoá đâu phải nghề "ngon cơm"

Mới vào hè chưa bao lâu mà trên “màn hình” của Bộ trưởng Bộ Văn Hóa-Thể thao-Du lịch (xin được gọi tắt là Văn-Thể-Du) Nguyễn Ngọc Thiện đã xuất hiện liên tiếp, dồn dập nhiều chương trình “hot” quá . Bàn dân thiên hạ chưa nguôi ngoai cơn bực mình vì Cục Nghệ thuật biểu diễn của ông Nguyễn Đăng Chương ra lệnh cấm 5 bài hát trước năm 1975, liên tiếp xổ ra vụ cấp giấy phép cho Quốc ca. Chưa kịp hít hà lại xẩy ra vụ ông Thứ trưởng Huỳnh Vĩnh Ái xuống lệnh “xứ trảm” ông Chủ tịch Hiệp Hội Du lịch Đà Nẵng- HuỳnhTấn Vịnh quanh việc cơi nới hay không bán đảo SơnTrà; để rồi vài ngày sau chính ông Thứ trưởng vội vã hạ bút ký thu hồi văn bản kỷ luật và ngỏ lời xin lỗi ông Vịnh.

Thứ Sáu, 9 tháng 6, 2017

HOÀNG TRẦN CƯƠNG ngôn ngữ quê hương

Nếu so với trường ca của người cùng thế hệ và hoàn cảnh lính chiến, sẽ thấy Hoàng Trần Cương ít nhắc đến chiến tranh, ít nhắc đến chi tiết cụ thể của cuộc binh đao. Anh không thiên về việc sử dụng bút pháp anh hùng ca. Phong cách của Hoàng Trần Cương rõ ràng khác biệt, cách dùng chữ của anh nặng tính khách quan, nhưng đôi khi lập đi lập lại cùng một giọng điệu, đôi khi khá cũ. Điều này làm anh vừa khác so với người khác vừa hơi có chút quá đà, nặng tính chất địa phương. Mối quan hệ giữa một bộ phận và cái phổ quát, giữa tính riêng tư và khả năng chia sẻ, là mối quan hệ mà tất cả những người viết đều phải giải quyết.

Thứ Năm, 8 tháng 6, 2017

Rửa Tay Cuối Chiều với nhiều chiều cảm xúc

Canh tác không đều vụ, trên mảnh sân nho nhỏ của mình, dăm bảy trăm con chữ, những bài viết ngắn, gọi là tạp văn của Đỗ Quang Hạnh đã gom, gói nhiều chuyện của đời sống, những mẩu vụn của nhiều kiếp, nhiều cảnh, nhiều mảnh đời để người đọc ngâm ngợi, nghĩ suy. Chất chuyện trong tạp văn của anh khá phong phú, bởi được kể từ nhiều vị trí, nhiều giọng điệu, nhiều nhân vật, không nhất thiết là chính tác giả. Những triết lý nhân sinh được suy ngẫm nhẹ nhàng làm nên sức cuốn hút khi tập hợp trong tập sách. Có những ký ức và kỷ niệm với những người tên tuổi trong làng văn nghệ như Võ Huy Tâm, Nguyễn Tuân, Hoàng Cầm, Trịnh Công Sơn… Nhưng không nhiều. Nhiều hơn là những người có tên và không tên ở trong thế giới nhân sinh khá rộng mà người viết từng thân thiết, quen biết, tiếp xúc trong nhiều chặng đời khác nhau, ở nhiều địa bàn khác nhau cả trong và ngoài nước.

Giòn cười, tươi khóc

Đúng là giòn cười, tươi khóc nếu như chúng ta nhìn vào thái độ của cộng đồng trong suốt mấy tuần qua. Mới vừa ầm ĩ đó với chuyện những trò hài nhảm trên truyền hình, người ta đã kịp nhỏ nước mắt xót xa cho một câu chuyện khác, chuyện người cha hát rong bán kẹo và hai con bị teo não, cũng trên sóng truyền hình. Rồi mới nhỏ nước mắt xót xa đấy thôi, người ta đã lại vội vàng nổi giận khi biết được một mặt khác của câu chuyện. Thậm chí, có cả những người gọi điện dọa giết người cha ấy nếu như anh không chịu trả lại tiền từ thiện đã nhận được từ những nhà hảo tâm.

Thứ Tư, 7 tháng 6, 2017

CUNG TRẦM TƯỞNG, sự thăng hoa

Lịch sử của người Việt trong thế kỷ qua là lịch sử của đấu tranh, ly tán. Thơ lục bát, các thể thơ có vần là phương cách nối kết chúng lại, các mảnh rời ấy của lịch sử và tâm hồn. Mặc dù không phải bao giờ cũng thành công, và tránh khỏi gượng ép, nhìn chung Cung Trầm Tưởng nối kết những thế giới khác biệt của ông và nâng sự liên kết này lên thành thăng hoa. Dù cũng lấy cái nhìn phi lý làm trọng tâm, cho cuộc đời là sự nghịch lý, tồn tại là bi kịch, như từ thời du học ở Pháp, Cung Trầm Tưởng đứng riêng một góc giữa các nhà thơ khác. Ông hình như lúc nào cũng có một điều gì để nói, sắp nói. Ngôn ngữ được sử dụng trước hết như phương tiện biểu đạt, và nhà thơ như một kẻ sinh ra trong hoàn cảnh bất ngờ, may mắn hoặc bất hạnh, chứng kiến khung cảnh ấy, bi kịch ấy, bí mật ấy. Ông có nhu cầu muốn làm chứng, có sự chân thành bảo vệ đối với sự thật và các nạn nhân. Vì vậy nhiều bài thơ của ông có tính chính xác; việc sử dụng chữ trong một câu, sự ngắt dòng, sự chọn lựa thể thơ, tuy không phải không có ngẫu hứng, đã diễn ra với nhiều đắn đo, cân nhắc...

Thứ Ba, 6 tháng 6, 2017

Cuộc giao duyên giữa văn và báo

Những sự kiện hay các nhân vật của Minh Chuyên đều có sẵn trong đời sống rồi. Họ là những con người bình dị xung quanh Minh Chuyên, ở ngay trên vùng đất Thái Bình. Mà Thái Bình chỉ là một tỉnh nhỏ. Còn nhiều tỉnh rộng lớn hơn Thái Bình. Ở đấy cũng có nhiều con người có thể còn hay hơn, độc đáo hơn người Thái Bình. Nhưng thật tiếc ở đấy lại không có được một Minh Chuyên, và vì thế, nhiều vẻ đẹp, nhiều con người độc đáo vẫn chìm trong bóng tối, nói như nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, rồi tất cả “gió sẽ cuốn đi”, và chúng ta sẽ vĩnh viễn mất họ như họ chưa từng xuất hiện trong cõi đời lầm lụi này. Một trong những điều rất đáng quý của Minh Chuyên là anh đã chịu khó lặn lội trong đời sống. Anh đã thực sự sống. Và sống theo Xuân Diệu là “Mắt luôn lục lọi, óc luôn kiếm tìm”. Kết quả của những cuộc lục lọi, kiếm tìm ấy là Minh Chuyên đã có được bao nhiêu những con người đặc biệt.

Chủ Nhật, 4 tháng 6, 2017

Người hụt mất giải Nobel văn học năm 1965

Paustovsky là chứng nhân của ba cuộc chiến tranh và hai cuộc cách mạng-tất cả những gì mắt thấy tai nghe đã được ông ghi khá can đảm trong những cuốn tự truyện của ông. Paustovsky là bậc thày của việc miêu tả phong cảnh, đồng thời cũng là bậc thày của thứ văn chương đề cập tới tâm lý của con người. Nhà văn Nga, Giải thưởng Nobel- Ivan Bunhin hết sức ca ngợi ông. Còn nữ minh tinh màn bạc của Hollywood, gốc Đức Marlene Dietrich đã từng quỳ gối trước ông để bày tỏ sự cảm phục. Nhiều người gọi ông là “Bác sỹ Paust” –danh xưng ấy bao hàm rất nhiều ý nghĩa. Ngày 31 tháng 5 năm 2017 vừa qua là dịp kỷ niệm sinh nhật K.Paustovsky lần thứ 125.

Một cuốn sách đánh thức vẻ đẹp tuổi thơ

Truyện thiếu nhi của Lê Văn Nghĩa có thể xếp vào mảng sách Sài Gòn xưa. Trong trào lưu viết về văn hóa Sài Gòn đang khá xôm tụ, Lê Văn Nghĩa thành công hơn các tác giả khác. Bởi lẽ, tác phẩm của anh hội đủ ba yếu tố: không gian Sài Gòn, ký ức Sài Gòn và ngôn ngữ Sài Gòn. Cuốn “Tụi lớp Nhứt trường Bình Tây, cây viết máy và con chó nhỏ” có nội dung đúng như tên gọi, gắn kết ba đối tượng thẩm mỹ “tụi lớp Nhứt trường Bình Tây” gồm Lượm, Hải, Vân, Cảnh, Són… với con chó nhỏ Mót và cây viết máy Pilot. Tâm tính học trò mỗi đứa một khác, và mỗi đứa đều ảnh hưởng từ môi trường giáo dục của gia đình. Đối tượng thẩm mỹ thứ nhất này có lẽ sẽ không có gì náo động, nếu hai đối tượng thẩm mỹ còn lại là con chó nhỏ Mót và cây viết máy Pilot không tình cờ bị mất tích...

Thứ Bảy, 3 tháng 6, 2017

TRẦN NHUẬN MINH chia sẻ xung quanh tập thơ bị đình chỉ phát hành

15 năm nay tôi không dự giải Văn nghệ Hạ Long (5 năm xét một lần) của UBND tỉnh Quảng Ninh. Giải này do chính tôi khởi xướng từ 1975 và vì thế được thưởng Huân chương Lao động hạng Ba. Việc không tham gia giải, có anh em bảo tôi kiêu ngạo vì đã được Giải thưởng Nhà nước đợt 2 trao năm 2007 nên không thèm “chung” với anh em. Đã thế, lần này bà vợ tôi, một tác giả địa phương cũng dự giải Văn nghệ Hạ Long. Gần 50 tập thơ dự qua ba vòng chấm, chọn được nhiều nhất 9 tập, thì hai tập là của hai chúng tôi. Điều đó, dù có hợp lí cũng không hợp tình. Một số anh em không có giải rất không vui, ý kiến này nọ, tôi đã đề nghị xin rút nhưng đồng chí có trách nhiệm bảo như thế là không nên. Dẫn đến “phản ứng” càng mạnh. Bản thân tôi không hề bực bội hay nói năng bất cứ câu gì, chỉ lặng lẽ lắng nghe và cho là lỗi đầu tiên ở mình, khi có thành tựu có thể nói là cao và tuổi đã già mà còn “dại”.

Thứ Sáu, 2 tháng 6, 2017

Chuyện thật như đùa về âm nhạc Việt Nam

Cách nay gần nửa thế kỷ, nhà văn Thổ Nhĩ Kỳ Aziz Nesin đã làm rung chuyển văn đàn Việt Nam với tuyển tập truyện trào phúng “Những người thích đùa” với lối viết hóm hỉnh nhưng đau thấu tận xương về đời người, về thời đại, về nhân tình thế thái. Trong số những mẩu chuyện dung dị đời thường, hẳn nhiều người còn nhớ một truyện ngắn có tựa đề “Cái kính”, nói về một người đàn ông sống trong xã hội có quá nhiều kẻ tuyên ngôn nhưng không biết mình đang nói gì và buộc ông phải đeo kính để định hướng tầm nhìn. Rồi một ngày đẹp trời, vô tình cái kính ông đeo bỗng dưng bị vỡ toác, ông ngạc nhiên thấy mình có thể tự do nhìn thấy mọi thứ, điều không thể có được thời còn đeo kính. Nếu có sống lại, Aziz Nesin hẳn phải tròn mắt nghe thấy câu chuyện của mình tự nhiên ứng nghiệm trong đời thực ở một đất nước xa xôi như Việt Nam.

Thứ Năm, 1 tháng 6, 2017

Nhà thơ đang tự cứu mình bằng cách chuyển sang viết văn xuôi?

Nhận định về sự mất giá của thơ hiện nay, một nhà văn kể lại rằng, khi đi cùng đồng nghiệp là các nhà thơ mà được ai đó giới thiệu “nhà thơ” thì rất ngại, thậm chí có những người còn cười. Hình ảnh này khác hẳn mấy chục năm về trước, mỗi khi ai đó được giới thiệu là nhà thơ thì thế nào cũng mọi người cũng nhìn với ánh mắt ngưỡng mộ, suýt xoa và người đó khó mà không đứng lên đọc dăm ba câu thơ cho mọi người nghe. Nhà thơ thời đấy vừa cao siêu, vừa lãng mạn. Còn bây giờ, ai mà đọc thơ thì chỉ có nước bỏ tiền ra đãi người ngồi nghe mà vẫn nơm nớp lo người nghe bỏ về bất cứ lúc nào. Và nhà văn này cho rằng, nhiều nhà thơ hiện nay đã có cách để các nhà thơ tự cứu lấy mình khá hiệu quả là… chuyển sang viết văn xuôi.

Thứ Tư, 31 tháng 5, 2017

Người lưu giữ ký ức phố thị Sài Gòn

Phong trào viết sách về Sài Gòn hiện nay nở rộ, nhất là cây bút trẻ. Họ viết cảm nhận về Sài Gòn, về cuộc sống đương đại sôi động, những sinh hoạt thường nhật, tình người ấm áp mảnh đất lành. Trong dòng chảy đó, Phạm Công Luận chọn cho mình một lối đi riêng, đầy hoài niệm như điệu bolero ngày cũ nhưng chất chứa nhiều thông tin mới mang tính nghiên cứu khiến một số bài viết của ông có giá trị như bài sưu khảo. Cuốn sách kể chuyện đời thường nhẹ nhàng này đã trở thành mảnh ghép quý báu để thế hệ trẻ hình dung đầy đủ hơn về bức tranh lịch sử trước 1975 của thành phố có tuổi đời hơn 300 năm. Ông cũng giúp độc giả lớn tuổi, hàng 70, 80 tuổi tìm lại tuổi trẻ của mình. Họ đọc sách của ông, đã cám ơn vì: “Lúc trẻ tôi chỉ nghe loáng thoáng chuyện này, giờ già rồi mới biết rõ!”. 

Thứ Ba, 30 tháng 5, 2017

Khuynh hướng cây bút đa năng ngày càng phát triển

Trong không gian văn hóa đương đại, hiện tượng những cây bút đa năng cũng không phải là hiếm. Chẳng hạn như: Trương Đăng Dung, Nguyễn Quang Thiều, Nguyễn Chí Hoan, Chu Lai, Hồ Anh Thái, Vũ Quần Phương, Trần Đăng Khoa, Lê Thành Nghị… Tiêu biểu cho những tác giả “nhiều tay nhiều súng” thế hệ 7x, có thể kể, là Nguyễn Ngọc Tư, Lê Thiếu Nhơn, Văn Cầm Hải, Đỗ Bích Thúy, Phạm Duy Nghĩa, Nguyễn Thu Phương, Nguyễn Hữu Hồng Minh, Nguyễn Thụy Anh, Bình Nguyên Trang… Đặc biệt, có thể nói, văn đàn đương đại đang chứng kiến sự trỗi dậy ấn tượng của một thế hệ cây bút trẻ (sinh năm 1980 trở lại đây) “nhiều trong một”.

Thứ Hai, 29 tháng 5, 2017

Trò chơi ngông, hay màn kịch có trù liệu?

Cách nay 30 năm, vào ngày 28 tháng 5 năm 1987, đúng lễ kỷ niệm Ngày Biên phòng của Liên Bang Xô Viết, phi công trẻ, nghiệp dư 18 tuổi, người Đức- Mathias Rust, đã lái một chiếc máy bay động cơ nhẹ mang hiệu “Cessna 17.2P” cho hạ cánh xuống Nhà thờ Thánh Vasilli Blazennưi, ngay tại Quảng trường Đỏ ở trung tâm thủ đô Moskva. Những tháng này cũng là khoảng thời gian Mikhail Gorchov đang lớn tiếng hô hào cho Perestroika (cải tổ ). Liệu có điều gì liên quan giữa vụ máy bay “lạ lùng” này và trù liệu cho những diễn tiến tại Liên Bang Xô Viết ở thời điểm đó và những tháng năm sau không? Câu hỏi ấy cho đến tận hôm nay vẫn chưa tìm được lời giải đáp thích đáng…

Thứ Sáu, 26 tháng 5, 2017

ĐẠO THƠ cũng có bầy, có nhóm, có tầng, có lớp

Bài thơ "Khi cô gái ném đứa con..." của nhà thơ Trần Nhuận Minh đã đăng trên Tạp chí Thơ số 2 năm 2009: “Khi cô con gái ném đứa con vừa sinh vào lòng thiền sư. "Đây là con ông, ông hãy nuôi nó!". "Thế à?" - Thiền sư chỉ nói vậy thôi và nâng đứa bé trên tay… Khi đứa bé lớn lên thành một chàng trai. Có người đàn ông đến đòi con: "Tôi mới là bố nó!". "Thế à?" - Thiền sư chỉ nói vậy thôi và đứng nhìn theo. Cho đến khi hai cha con người kia khuất vào trong xóm ngõ…” Bài thơ này, cũng là được phiên ngang, rút ngắn và nói theo chuyện "Thế à?" ( trích từ "Giai thoại thiền" của Viên Đức, NXB Thuận Hóa -1999)