Thứ Sáu, 23 tháng 6, 2017

NGUYỄN MỘT ở Vườn Xưa

Không ngờ vùng đất ngút ngàn cây trái nhanh chóng xoa dịu vết thương đầu đời của tôi. Vườn nối tiếp vườn, mùa trái chín chôm chôm đỏ rực xòa ra cả mặt đường đưa tay bứt một quả bóc vỏ bỏ vào miệng ngọt lịm. Sầu riêng nặng trĩu trên cành, mùi thơm ngào ngạt phủ kín cả không gian. Những trái măng cụt e lệ nép mình dưới những tàn lá xanh um. Con gái miệt vườn trắng trẻo hồng hào đầy sức sống. Những cô cậu học trò tinh nghịch rủ thầy giáo trẻ cắm trại trong các vườn cây. Hết ngày này qua ngày khác tôi ăn đến no các loại trái cây trong các khu vườn. Lúc ấy vùng Nông Doanh là nơi cắm trại thường xuyên của tôi. Những nhà vườn giàu có nhưng sống gần gũi và giản dị, ai đến vườn cũng có quyền ăn trái cây thoải mái sinh hoạt thỏai mái như người trong nhà. Vùng đất đầy sức sống đã mang lại cho tôi luồng sinh khí mới.

Nhiều chiều cảm xúc khi Rửa Tay Cuối Chiều

Canh tác không đều vụ, trên mảnh sân nho nhỏ của mình, dăm bảy trăm con chữ, những bài viết ngắn, gọi là tạp văn của Đỗ Quang Hạnh đã gom, gói nhiều chuyện của đời sống, những mẩu vụn của nhiều kiếp, nhiều cảnh, nhiều mảnh đời để người đọc ngâm ngợi, nghĩ suy. Chất chuyện trong tạp văn của anh khá phong phú, bởi được kể từ nhiều vị trí, nhiều giọng điệu, nhiều nhân vật, không nhất thiết là chính tác giả. Những triết lý nhân sinh được suy ngẫm nhẹ nhàng làm nên sức cuốn hút khi tập hợp trong tập sách. Có những ký ức và kỷ niệm với những người tên tuổi trong làng văn nghệ như Võ Huy Tâm, Nguyễn Tuân, Hoàng Cầm, Trịnh Công Sơn… Nhưng không nhiều. Nhiều hơn là những người có tên và không tên ở trong thế giới nhân sinh khá rộng mà người viết từng thân thiết, quen biết, tiếp xúc trong nhiều chặng đời khác nhau, ở nhiều địa bàn khác nhau cả trong và ngoài nước

Thứ Tư, 21 tháng 6, 2017

Hội nghị những người viết văn trẻ TPHCM: Thực trạng và trách nhiệm

Việc chúng ta đòi hỏi một tác phẩm văn học của người trẻ phải có nhiều tính văn chương hơn thay vì những câu chữ tản văn vu vơ không đầu không cuối và không ghi đậm dấu ấn cá nhân, từ một góc độ nào đó, cho thấy sự “dán nhãn” từ những mặc định khi chúng ta định nghĩa về văn chương. Cần nhiều tính văn chương hơn nữa, nhưng chính xác như thế nào là “tính văn chương”? Khi cùng bàn luận một chủ đề nào đó, việc xác định rõ những khái niệm là rất quan trọng. Rất có thể, đối với đội ngũ sáng tác trẻ và độc giả yêu thích họ, tính văn chương được định nghĩa một cách giản đơn là những triết lý tản mạn về cuộc sống, là những cách hiểu, cách cảm, cách ứng xử của thanh niên thời nay trước thế thái nhân tình, nhất là trong tình cảm lứa đôi, hạnh phúc gia đình. Văn chương của người trẻ là phải thấy trong đó hình ảnh của chính người trẻ. Ở đó, văn chương được xem là những trang đời gắn liền với nhịp sống của thanh niên hiện nay với nhiều tâm tư loay hoay về hành trình khẳng định bản thể, với những ngổn ngang giữa hoài bão tương lai và thực tế trần trụi hiện tại.

Hội nghị những người viết văn trẻ TPHCM: Viết cho những người nghèo

Tham luận của nhà văn trẻ Trần Minh Hợp: “Mô tả về một cuộc sống thị dân lành lặn, sang trọng và sung sướng là những điều mà cây viết trẻ hiện nay làm rất tốt.  Thậm chí tạo được lối đi và diện mạo mới hơn, hiện đại hơn cho văn chương trẻ. Và các bạn và anh chị viết văn đã góp sức gầy dựng lại thế đứng của văn chương trong thị trường văn hóa. Nhưng nếu chúng ta, ngay cả tôi để ngòi bút chỉ chạm vào những mảnh đất chỉ dành cho sự lãng mạn, những tâm trạng khóc cười riêng mình thì chúng ta dần quên cuộc đời thực, dần quên nghĩa vụ của người viết là phản ánh hơi thở thật của cuộc sống. Tôi phản đối văn chương trẻ của Việt Nam trở thành “chiến trường” của những cuộc bút chiến, phê phán nhau bằng lý luận. Văn chương tồn tại và chia sẻ  được trong cộng đồng thì điều đáng trân trọng. Khuynh hướng văn chương mới, cũng sẽ góp phần tạo nên sự đa dạng của văn chương Việt Nam. Khi chúng ta không đủ sức, không đủ điêu luyện và trải nghiệm để viết ra những trang viết của nghệ thuật thời thượng thì chúng ta nên biết mình vừa sức ở địa hạt văn chương nào để dấn thân cho nơi đó, và góp phần cho nơi đó”

Hội nghị những người viết văn trẻ TPHCM: Đưa hơi thở cuộc sống vào trang viết trẻ

Tham luận của nhà văn trẻ Vĩnh Thông: “Tại sao tác phẩm của chúng ta chỉ là chuyện của hai nhân vật: mình và người yêu của mình, còn bao con người ngoài kia sẽ đứng đâu tác phẩm chúng ta? Quá trình tương tác giữa người viết và người đọc đầy khó khăn. Bởi, trong khi người viết tìm tòi cái mới thì người đọc cũng cần phải có trình độ cảm thụ tương ứng. Song, bạn đọc trẻ hiện nay thường chọn những tác phẩm nội dung đơn giản, cách viết dễ hiểu, không cần phải suy nghĩ nhiều. Vậy, mặc dù nhu cầu của độc giả chi phối ngòi bút của tác giả, nhưng điều đó không có nghĩa tác giả hoàn toàn lệ thuộc vào độc giả. Tác giả phải tự thể hiện bản lĩnh cá nhân để có thể định hướng, gợi mở, đào sâu… những thông điệp ý nghĩa cho người đọc…”

Thứ Ba, 20 tháng 6, 2017

Văn học trẻ - Thừa và thiếu

Hội nghị những người viết văn trẻ TPHCM lần 4, sẽ khai mạc sáng 21-6-2017 tại Hội trường 81 Trần Quốc Thảo- Quận 3. Nhà văn Trần Văn Tuấn – Chủ tịch Hội nhà văn TPHCM với kinh nghiệm của người đi trước, gợi ý: “Các bạn trẻ luôn nhạy bén với nhu cầu thị trường nên sản phẩm văn học của các bạn đưa ra đều được thị trường đón nhận, không “bán chạy” cũng ở mức “bán được”. Có thể nói, đây là thành công bước đầu của các bạn. Tuy nhiên, nếu nhìn ở góc độ chất lượng văn học từ những nhà văn trẻ đã thành công ở những sáng tác đầu tay, có thể nêu ra nhận định: Một số lượng lớn bạn trẻ ngày nay có thừa kiến thức sách vở nhưng còn thiếu tri thức đời sống xã hội. Tính xã hội trong tác phẩm của nhiều cây viết trẻ còn ít. Xã hội nào cũng có những vấn đề nóng, những “hỉ, nộ, ái, ố” của riêng mình. Thời kỳ hội nhập toàn cầu hiện nay, những vấn đề nêu trên luôn thể hiện trong đời sống thật và trong mạng xã hội. Sự song hành giữa “thế giới thật” và “thế giới ảo” là một bước phát triển thần kỳ của nhân loại. Nhưng phải khẳng định cái “thật trong đời sống” mới là gốc, là nền tảng cho mọi hoạt động văn học nghệ thuật. Có thể các bạn trẻ chưa dành nhiều thời gian cho đời sống thật, chưa gắn bó và dấn thân hết mình vào đời sống xã hội, nên tác phẩm còn thừa chữ nghĩa, thiếu đời sống thật”.

Thứ Hai, 19 tháng 6, 2017

HUỲNH DŨNG NHÂN dọc ngang tìm một góc bình yên

Huỳnh Dũng Nhân làm báo theo gien di truyền. Cha quê Bến Tre, mẹ quê Rạch Giá, Huỳnh Dũng Nhân được sinh ra tại Thanh Hóa năm 1955 khi cha mẹ tập kết ra Bắc. Lúc đầu anh được đặt tên là Huỳnh Việt Nhân, sau đó đổi lại thành Huỳnh Xuyên Việt, rồi cuối cùng lấy tên Huỳnh Dũng Nhân trong mọi loại giấy tờ. Tuổi thơ Huỳnh Dũng Nhân nhảy lò cò trong khu tập thể báo Nhân Dân trên phố Hàng Trống – Hà Nội. Cha mẹ đều làm báo, lúc nhỏ Huỳnh Dũng Nhân đã tập thổi sáo, tập vẽ tranh, tập viết truyện… nhưng thành tích mà anh đáng tự hào nhất là có lần nhặt được đôi guốc trên đường đã đem nộp cho đồn công an phố Nhà Thờ! Năm 1975, đất nước thống nhất, Huỳnh Dũng Nhân vào Sài Gòn học ĐH Tổng hợp Văn sau đó lại ra Hà Nội học ĐH Báo chí. Nhờ Huỳnh Dũng Nhân đi bằng cả hai chân văn lẫn báo, nên độc giả có thể hiểu anh hơn qua những bài thơ phía sau những phóng sự.

BÍCH NGÂN làm báo thuở thanh xuân

Tôi nhớ cuộc họp bất thường được tổ chức tại trụ sở làm việc của Thị xã ủy Thị xã Bạc Liêu. Nhiều vị lãnh đạo tỉnh và thị xã cùng đại diện các ban ngành có liên quan, đại diện Đài phát thanh tỉnh là nhà báo Đỗ Văn Nghiệp (ông Sáu Sơn) và tôi, tác giả bài viết, ngồi kín các dãy ghế trong một phòng họp. Sự có mặt đầy đủ các vị lãnh đạo với một không khí hết sức căng thẳng, bởi người trực tiếp gây nên cái chết oan ức cho một công dân lại là con trai nuôi của người đương nhiệm chức Trưởng công an Thị xã Bạc Liêu. Nhiều phát biểu, nhiều câu hỏi chất vấn gay gắt người viết bài (riêng tôi được yêu cầu phải tường trình sự việc), người cho đọc bài trên làn sóng phát thanh. Tôi nhớ tôi đã đứng lên, và phải sau một lúc mới dằn được cơn xúc động vẫn chẹn lấy cổ họng khi nhớ lại hình ảnh gục ngã tức tưởi của người thanh niên trước viên đạn của kẻ sát nhân hết sức ngang tàng, mà trong lúc đi chơi Tết, tình cờ tôi đã chứng kiến và tôi đã không thể làm ngơ…

Thứ Bảy, 17 tháng 6, 2017

Thư giải trình và xin lỗi của tác giả cuốn sách Dám Làm Giàu

Những hoạt động trên Sân vận động Tự Do là những hoạt động được một ê-kíp làm phim dàn dựng, ghi hình theo kịch bản, với sự tham gia của của trên 100 diễn viên quần chúng được quán triệt về nội dung yêu cầu công việc và được quản lý theo danh sách nhằm đảm bảo tinh thần văn minh, lịch sự, tránh tình trạng tranh giành, xô đẩy thiếu văn hóa khi thực hiện chương trình. Thực tế hoạt động tác giả và mô hình cuốn sách bay lên bằng khinh khí cầu và cơn mưa tài lộc được diễn ra trong phạm vi Sân vận động Tự Do đúng như kịch bản. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, do có gió khi ở trên cao, một số ít bao lì xì cùng tiền lì xì bay ra khỏi sân vận động. Đây là sự việc chúng tôi không lường trước được và sự việc này đã gây ra những sự hiểu lầm với một số người dân chưa nắm được ý nghĩa của sự kiện, từ đó có những sự phản ứng trái chiều của một bộ phận người dân thành phố Huế và độc giả cả nước. Là tác giả, đồng thời cũng người phát kiến ý tưởng trên tôi chân thành xin lỗi các cơ quan chức năng và công chúng vì sự việc đáng tiếc nói trên.

Giới thiệu sách bằng cách rải tiền ở Huế

Ngoài ý tưởng ra mắt sách “trên trời”, buổi giới thiệu còn gây chú ý bởi hoạt động rải tiền từ trên cao xuống TP Huế. Cụ thể, sau khi khinh khí cầu bay lên cao, tác giả Phạm Tuấn Sơn đã lấy một bọc đựng tiền cùng những phong bao lì xì rải xuống phía dưới sân vận động Tự Do. Những tờ tiền mà ông Sơn thả xuống có hai mệnh giá là 5.000 đồng và 10.000 đồng. Phía bên dưới, ban tổ chức bố trí hơn 100 diễn viên quần chúng để sau khi thả tiền, những diễn viên này sẽ chạy đến lượm từng tờ tiền một. Theo ban tổ chức, hoạt động này được gọi tên là “mưa tài lộc” nhằm truyền cám hứng làm giàu cho mọi người, đặc biệt là những độc giả của cuốn sách “Dám làm giàu”. 

Thứ Sáu, 16 tháng 6, 2017

Con kiến, con muỗi và... thơ

Phạm Tiến Duật còn có hẳn một bài thơ: "Quảng cáo cho máy đuổi muỗi nhãn hiệu Jumbo". Bài thơ có cái tên rất hiện đại, thơ cũng viết về đề tài hiện đại: “Cứ cắm điện vào muỗi sẽ bay đi hết. Cái máy kỳ diệu này của hãng Jumbo. Xua đuổi muỗi phải đốt lá xoan tươi và giẻ rách. Nay thế kỷ văn minh kỹ nghệ dư thừa… Không chỉ đuổi muỗi đâu khi cần Jumbo đuổi hết. Những kẻ vãng lai lảng vảng ở quanh nhà. Những kẻ ăn xin, những thằng kẻ trộm. Những tên vô công rỗi nghề tán tỉnh quanh ta’. Đề tài trên thật khó viết, tác giả lại tự nhận mình là người quảng cáo cho máy đuổi muỗi Jumbo nữa.

Thứ Ba, 13 tháng 6, 2017

Thu hồi và hủy tập thơ Thành Phố Dịu Dàng

Nhà văn Nguyễn Quang Thiều - giám đốc kiêm tổng biên tập Nhà xuất bản Hội Nhà văn đã có quyết định 'thu hồi và hủy tập thơ “Thành phố dịu dàng” xuất bản năm 2015'. Trong công văn gửi cục Xuất bản, In và Phát hành, ông Nguyễn Quang Thiều nêu rõ: “Nhà xuất bản Hội Nhà văn đồng ý với nhận định của cục Xuất bản, In và Phát hành: “Tập thơ là những hồi tưởng về quá khứ, miêu tả cuộc sống, số phận con người với sự đôn hậu, chân thành, xen lẫn day dứt, xót xa của tác giả. Tuy nhiên, 2 bài thơ “Lúc ấy...” và “Những điều ấy...” có cách viết mang tính chủ quan, không hợp lý”.

PHẠM XUÂN NGUYÊN từ chức Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội

Tôi tuyên bố: Từ chức Phó Chủ tịch Hội Liên Hiệp Văn học Nghệ Thuật Hà Nội. Từ chức Chủ tịch Hội Nhà Văn Hà Nội. Ra khỏi Hội Nhà Văn Hà Nội, Hội Liên hiệp Văn học Nghệ Thuật Hà Nội. Tôi đã đọc tuyên bố này tại cuộc họp Ban chấp hành Hội Nhà Văn Hà Nội sáng 13/6/2017 và giao việc điều hành công tác Hội cho nhà thơ Nguyễn Sĩ Đại, phó chủ tịch. Kể từ ngày hôm nay, khi ra tuyên bố này, tôi rút khỏi mọi hoạt động của Hội Nhà Văn Hà Nội, Hội Liên Hiệp Văn Học Nghệ Thuật Hà Nội và của Ban chấp hành hai Hội. Tôi gửi lời cám ơn và xin lỗi đến toàn thể hội viên Hội Nhà Văn Hà Nội.

Cuốn sách bị "tố" dâm thư: Tục - thanh phân định thế nào?

Trao đổi cùng tác giả Hoàng Anh Sướng, anh cho biết, cuốn sách thực chất là một tuyển tập các phóng sự được anh viết nên từ những câu chuyện có thật trong cuộc sống. Những phóng sự này cũng đã được đăng dài kỳ trên báo “Tuổi trẻ & Đời sống” trong suốt một thời gian dài. Vì thuộc thể loại phóng sự nên anh trung thành với mọi chi tiết thật, diễn ra trong cuộc sống. Chi tiết được cho là “dâm ô” trong bài viết là về một gia đình làm nghề đồ tể, về một con người từ bé đã chỉ quen với việc giết lợn, uống tiết lợn, sống bản năng, thất học và vô đạo. Tác giả nhấn mạnh, anh phải dựng một nhân vật vô đạo ra vô đạo, không biết sợ nhân quả báo ứng là gì. Để từ đó người đọc sẽ rút ra bài học cho chính bản thân mình, làm việc gì cũng có quỷ thần hai vai chứng giám. Hãy sống thiện, làm việc thiện và nghĩ thiện. Hoàng Anh Sướng cho biết thêm, toàn bộ những lời nói được cho là tục tĩu kia anh để cho nhân vật đồ tể nói.

Thứ Bảy, 10 tháng 6, 2017

Gác cổng văn hoá đâu phải nghề "ngon cơm"

Mới vào hè chưa bao lâu mà trên “màn hình” của Bộ trưởng Bộ Văn Hóa-Thể thao-Du lịch (xin được gọi tắt là Văn-Thể-Du) Nguyễn Ngọc Thiện đã xuất hiện liên tiếp, dồn dập nhiều chương trình “hot” quá . Bàn dân thiên hạ chưa nguôi ngoai cơn bực mình vì Cục Nghệ thuật biểu diễn của ông Nguyễn Đăng Chương ra lệnh cấm 5 bài hát trước năm 1975, liên tiếp xổ ra vụ cấp giấy phép cho Quốc ca. Chưa kịp hít hà lại xẩy ra vụ ông Thứ trưởng Huỳnh Vĩnh Ái xuống lệnh “xứ trảm” ông Chủ tịch Hiệp Hội Du lịch Đà Nẵng- HuỳnhTấn Vịnh quanh việc cơi nới hay không bán đảo SơnTrà; để rồi vài ngày sau chính ông Thứ trưởng vội vã hạ bút ký thu hồi văn bản kỷ luật và ngỏ lời xin lỗi ông Vịnh.

Thứ Sáu, 9 tháng 6, 2017

HOÀNG TRẦN CƯƠNG ngôn ngữ quê hương

Nếu so với trường ca của người cùng thế hệ và hoàn cảnh lính chiến, sẽ thấy Hoàng Trần Cương ít nhắc đến chiến tranh, ít nhắc đến chi tiết cụ thể của cuộc binh đao. Anh không thiên về việc sử dụng bút pháp anh hùng ca. Phong cách của Hoàng Trần Cương rõ ràng khác biệt, cách dùng chữ của anh nặng tính khách quan, nhưng đôi khi lập đi lập lại cùng một giọng điệu, đôi khi khá cũ. Điều này làm anh vừa khác so với người khác vừa hơi có chút quá đà, nặng tính chất địa phương. Mối quan hệ giữa một bộ phận và cái phổ quát, giữa tính riêng tư và khả năng chia sẻ, là mối quan hệ mà tất cả những người viết đều phải giải quyết.

Thứ Năm, 8 tháng 6, 2017

Rửa Tay Cuối Chiều với nhiều chiều cảm xúc

Canh tác không đều vụ, trên mảnh sân nho nhỏ của mình, dăm bảy trăm con chữ, những bài viết ngắn, gọi là tạp văn của Đỗ Quang Hạnh đã gom, gói nhiều chuyện của đời sống, những mẩu vụn của nhiều kiếp, nhiều cảnh, nhiều mảnh đời để người đọc ngâm ngợi, nghĩ suy. Chất chuyện trong tạp văn của anh khá phong phú, bởi được kể từ nhiều vị trí, nhiều giọng điệu, nhiều nhân vật, không nhất thiết là chính tác giả. Những triết lý nhân sinh được suy ngẫm nhẹ nhàng làm nên sức cuốn hút khi tập hợp trong tập sách. Có những ký ức và kỷ niệm với những người tên tuổi trong làng văn nghệ như Võ Huy Tâm, Nguyễn Tuân, Hoàng Cầm, Trịnh Công Sơn… Nhưng không nhiều. Nhiều hơn là những người có tên và không tên ở trong thế giới nhân sinh khá rộng mà người viết từng thân thiết, quen biết, tiếp xúc trong nhiều chặng đời khác nhau, ở nhiều địa bàn khác nhau cả trong và ngoài nước.

Giòn cười, tươi khóc

Đúng là giòn cười, tươi khóc nếu như chúng ta nhìn vào thái độ của cộng đồng trong suốt mấy tuần qua. Mới vừa ầm ĩ đó với chuyện những trò hài nhảm trên truyền hình, người ta đã kịp nhỏ nước mắt xót xa cho một câu chuyện khác, chuyện người cha hát rong bán kẹo và hai con bị teo não, cũng trên sóng truyền hình. Rồi mới nhỏ nước mắt xót xa đấy thôi, người ta đã lại vội vàng nổi giận khi biết được một mặt khác của câu chuyện. Thậm chí, có cả những người gọi điện dọa giết người cha ấy nếu như anh không chịu trả lại tiền từ thiện đã nhận được từ những nhà hảo tâm.

Thứ Tư, 7 tháng 6, 2017

CUNG TRẦM TƯỞNG, sự thăng hoa

Lịch sử của người Việt trong thế kỷ qua là lịch sử của đấu tranh, ly tán. Thơ lục bát, các thể thơ có vần là phương cách nối kết chúng lại, các mảnh rời ấy của lịch sử và tâm hồn. Mặc dù không phải bao giờ cũng thành công, và tránh khỏi gượng ép, nhìn chung Cung Trầm Tưởng nối kết những thế giới khác biệt của ông và nâng sự liên kết này lên thành thăng hoa. Dù cũng lấy cái nhìn phi lý làm trọng tâm, cho cuộc đời là sự nghịch lý, tồn tại là bi kịch, như từ thời du học ở Pháp, Cung Trầm Tưởng đứng riêng một góc giữa các nhà thơ khác. Ông hình như lúc nào cũng có một điều gì để nói, sắp nói. Ngôn ngữ được sử dụng trước hết như phương tiện biểu đạt, và nhà thơ như một kẻ sinh ra trong hoàn cảnh bất ngờ, may mắn hoặc bất hạnh, chứng kiến khung cảnh ấy, bi kịch ấy, bí mật ấy. Ông có nhu cầu muốn làm chứng, có sự chân thành bảo vệ đối với sự thật và các nạn nhân. Vì vậy nhiều bài thơ của ông có tính chính xác; việc sử dụng chữ trong một câu, sự ngắt dòng, sự chọn lựa thể thơ, tuy không phải không có ngẫu hứng, đã diễn ra với nhiều đắn đo, cân nhắc...

Thứ Ba, 6 tháng 6, 2017

Cuộc giao duyên giữa văn và báo

Những sự kiện hay các nhân vật của Minh Chuyên đều có sẵn trong đời sống rồi. Họ là những con người bình dị xung quanh Minh Chuyên, ở ngay trên vùng đất Thái Bình. Mà Thái Bình chỉ là một tỉnh nhỏ. Còn nhiều tỉnh rộng lớn hơn Thái Bình. Ở đấy cũng có nhiều con người có thể còn hay hơn, độc đáo hơn người Thái Bình. Nhưng thật tiếc ở đấy lại không có được một Minh Chuyên, và vì thế, nhiều vẻ đẹp, nhiều con người độc đáo vẫn chìm trong bóng tối, nói như nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, rồi tất cả “gió sẽ cuốn đi”, và chúng ta sẽ vĩnh viễn mất họ như họ chưa từng xuất hiện trong cõi đời lầm lụi này. Một trong những điều rất đáng quý của Minh Chuyên là anh đã chịu khó lặn lội trong đời sống. Anh đã thực sự sống. Và sống theo Xuân Diệu là “Mắt luôn lục lọi, óc luôn kiếm tìm”. Kết quả của những cuộc lục lọi, kiếm tìm ấy là Minh Chuyên đã có được bao nhiêu những con người đặc biệt.

Chủ Nhật, 4 tháng 6, 2017

Người hụt mất giải Nobel văn học năm 1965

Paustovsky là chứng nhân của ba cuộc chiến tranh và hai cuộc cách mạng-tất cả những gì mắt thấy tai nghe đã được ông ghi khá can đảm trong những cuốn tự truyện của ông. Paustovsky là bậc thày của việc miêu tả phong cảnh, đồng thời cũng là bậc thày của thứ văn chương đề cập tới tâm lý của con người. Nhà văn Nga, Giải thưởng Nobel- Ivan Bunhin hết sức ca ngợi ông. Còn nữ minh tinh màn bạc của Hollywood, gốc Đức Marlene Dietrich đã từng quỳ gối trước ông để bày tỏ sự cảm phục. Nhiều người gọi ông là “Bác sỹ Paust” –danh xưng ấy bao hàm rất nhiều ý nghĩa. Ngày 31 tháng 5 năm 2017 vừa qua là dịp kỷ niệm sinh nhật K.Paustovsky lần thứ 125.

Một cuốn sách đánh thức vẻ đẹp tuổi thơ

Truyện thiếu nhi của Lê Văn Nghĩa có thể xếp vào mảng sách Sài Gòn xưa. Trong trào lưu viết về văn hóa Sài Gòn đang khá xôm tụ, Lê Văn Nghĩa thành công hơn các tác giả khác. Bởi lẽ, tác phẩm của anh hội đủ ba yếu tố: không gian Sài Gòn, ký ức Sài Gòn và ngôn ngữ Sài Gòn. Cuốn “Tụi lớp Nhứt trường Bình Tây, cây viết máy và con chó nhỏ” có nội dung đúng như tên gọi, gắn kết ba đối tượng thẩm mỹ “tụi lớp Nhứt trường Bình Tây” gồm Lượm, Hải, Vân, Cảnh, Són… với con chó nhỏ Mót và cây viết máy Pilot. Tâm tính học trò mỗi đứa một khác, và mỗi đứa đều ảnh hưởng từ môi trường giáo dục của gia đình. Đối tượng thẩm mỹ thứ nhất này có lẽ sẽ không có gì náo động, nếu hai đối tượng thẩm mỹ còn lại là con chó nhỏ Mót và cây viết máy Pilot không tình cờ bị mất tích...

Thứ Bảy, 3 tháng 6, 2017

TRẦN NHUẬN MINH chia sẻ xung quanh tập thơ bị đình chỉ phát hành

15 năm nay tôi không dự giải Văn nghệ Hạ Long (5 năm xét một lần) của UBND tỉnh Quảng Ninh. Giải này do chính tôi khởi xướng từ 1975 và vì thế được thưởng Huân chương Lao động hạng Ba. Việc không tham gia giải, có anh em bảo tôi kiêu ngạo vì đã được Giải thưởng Nhà nước đợt 2 trao năm 2007 nên không thèm “chung” với anh em. Đã thế, lần này bà vợ tôi, một tác giả địa phương cũng dự giải Văn nghệ Hạ Long. Gần 50 tập thơ dự qua ba vòng chấm, chọn được nhiều nhất 9 tập, thì hai tập là của hai chúng tôi. Điều đó, dù có hợp lí cũng không hợp tình. Một số anh em không có giải rất không vui, ý kiến này nọ, tôi đã đề nghị xin rút nhưng đồng chí có trách nhiệm bảo như thế là không nên. Dẫn đến “phản ứng” càng mạnh. Bản thân tôi không hề bực bội hay nói năng bất cứ câu gì, chỉ lặng lẽ lắng nghe và cho là lỗi đầu tiên ở mình, khi có thành tựu có thể nói là cao và tuổi đã già mà còn “dại”.

Thứ Sáu, 2 tháng 6, 2017

Chuyện thật như đùa về âm nhạc Việt Nam

Cách nay gần nửa thế kỷ, nhà văn Thổ Nhĩ Kỳ Aziz Nesin đã làm rung chuyển văn đàn Việt Nam với tuyển tập truyện trào phúng “Những người thích đùa” với lối viết hóm hỉnh nhưng đau thấu tận xương về đời người, về thời đại, về nhân tình thế thái. Trong số những mẩu chuyện dung dị đời thường, hẳn nhiều người còn nhớ một truyện ngắn có tựa đề “Cái kính”, nói về một người đàn ông sống trong xã hội có quá nhiều kẻ tuyên ngôn nhưng không biết mình đang nói gì và buộc ông phải đeo kính để định hướng tầm nhìn. Rồi một ngày đẹp trời, vô tình cái kính ông đeo bỗng dưng bị vỡ toác, ông ngạc nhiên thấy mình có thể tự do nhìn thấy mọi thứ, điều không thể có được thời còn đeo kính. Nếu có sống lại, Aziz Nesin hẳn phải tròn mắt nghe thấy câu chuyện của mình tự nhiên ứng nghiệm trong đời thực ở một đất nước xa xôi như Việt Nam.

Thứ Năm, 1 tháng 6, 2017

Nhà thơ đang tự cứu mình bằng cách chuyển sang viết văn xuôi?

Nhận định về sự mất giá của thơ hiện nay, một nhà văn kể lại rằng, khi đi cùng đồng nghiệp là các nhà thơ mà được ai đó giới thiệu “nhà thơ” thì rất ngại, thậm chí có những người còn cười. Hình ảnh này khác hẳn mấy chục năm về trước, mỗi khi ai đó được giới thiệu là nhà thơ thì thế nào cũng mọi người cũng nhìn với ánh mắt ngưỡng mộ, suýt xoa và người đó khó mà không đứng lên đọc dăm ba câu thơ cho mọi người nghe. Nhà thơ thời đấy vừa cao siêu, vừa lãng mạn. Còn bây giờ, ai mà đọc thơ thì chỉ có nước bỏ tiền ra đãi người ngồi nghe mà vẫn nơm nớp lo người nghe bỏ về bất cứ lúc nào. Và nhà văn này cho rằng, nhiều nhà thơ hiện nay đã có cách để các nhà thơ tự cứu lấy mình khá hiệu quả là… chuyển sang viết văn xuôi.

Thứ Tư, 31 tháng 5, 2017

Người lưu giữ ký ức phố thị Sài Gòn

Phong trào viết sách về Sài Gòn hiện nay nở rộ, nhất là cây bút trẻ. Họ viết cảm nhận về Sài Gòn, về cuộc sống đương đại sôi động, những sinh hoạt thường nhật, tình người ấm áp mảnh đất lành. Trong dòng chảy đó, Phạm Công Luận chọn cho mình một lối đi riêng, đầy hoài niệm như điệu bolero ngày cũ nhưng chất chứa nhiều thông tin mới mang tính nghiên cứu khiến một số bài viết của ông có giá trị như bài sưu khảo. Cuốn sách kể chuyện đời thường nhẹ nhàng này đã trở thành mảnh ghép quý báu để thế hệ trẻ hình dung đầy đủ hơn về bức tranh lịch sử trước 1975 của thành phố có tuổi đời hơn 300 năm. Ông cũng giúp độc giả lớn tuổi, hàng 70, 80 tuổi tìm lại tuổi trẻ của mình. Họ đọc sách của ông, đã cám ơn vì: “Lúc trẻ tôi chỉ nghe loáng thoáng chuyện này, giờ già rồi mới biết rõ!”. 

Thứ Ba, 30 tháng 5, 2017

Khuynh hướng cây bút đa năng ngày càng phát triển

Trong không gian văn hóa đương đại, hiện tượng những cây bút đa năng cũng không phải là hiếm. Chẳng hạn như: Trương Đăng Dung, Nguyễn Quang Thiều, Nguyễn Chí Hoan, Chu Lai, Hồ Anh Thái, Vũ Quần Phương, Trần Đăng Khoa, Lê Thành Nghị… Tiêu biểu cho những tác giả “nhiều tay nhiều súng” thế hệ 7x, có thể kể, là Nguyễn Ngọc Tư, Lê Thiếu Nhơn, Văn Cầm Hải, Đỗ Bích Thúy, Phạm Duy Nghĩa, Nguyễn Thu Phương, Nguyễn Hữu Hồng Minh, Nguyễn Thụy Anh, Bình Nguyên Trang… Đặc biệt, có thể nói, văn đàn đương đại đang chứng kiến sự trỗi dậy ấn tượng của một thế hệ cây bút trẻ (sinh năm 1980 trở lại đây) “nhiều trong một”.

Thứ Hai, 29 tháng 5, 2017

Trò chơi ngông, hay màn kịch có trù liệu?

Cách nay 30 năm, vào ngày 28 tháng 5 năm 1987, đúng lễ kỷ niệm Ngày Biên phòng của Liên Bang Xô Viết, phi công trẻ, nghiệp dư 18 tuổi, người Đức- Mathias Rust, đã lái một chiếc máy bay động cơ nhẹ mang hiệu “Cessna 17.2P” cho hạ cánh xuống Nhà thờ Thánh Vasilli Blazennưi, ngay tại Quảng trường Đỏ ở trung tâm thủ đô Moskva. Những tháng này cũng là khoảng thời gian Mikhail Gorchov đang lớn tiếng hô hào cho Perestroika (cải tổ ). Liệu có điều gì liên quan giữa vụ máy bay “lạ lùng” này và trù liệu cho những diễn tiến tại Liên Bang Xô Viết ở thời điểm đó và những tháng năm sau không? Câu hỏi ấy cho đến tận hôm nay vẫn chưa tìm được lời giải đáp thích đáng…

Thứ Sáu, 26 tháng 5, 2017

ĐẠO THƠ cũng có bầy, có nhóm, có tầng, có lớp

Bài thơ "Khi cô gái ném đứa con..." của nhà thơ Trần Nhuận Minh đã đăng trên Tạp chí Thơ số 2 năm 2009: “Khi cô con gái ném đứa con vừa sinh vào lòng thiền sư. "Đây là con ông, ông hãy nuôi nó!". "Thế à?" - Thiền sư chỉ nói vậy thôi và nâng đứa bé trên tay… Khi đứa bé lớn lên thành một chàng trai. Có người đàn ông đến đòi con: "Tôi mới là bố nó!". "Thế à?" - Thiền sư chỉ nói vậy thôi và đứng nhìn theo. Cho đến khi hai cha con người kia khuất vào trong xóm ngõ…” Bài thơ này, cũng là được phiên ngang, rút ngắn và nói theo chuyện "Thế à?" ( trích từ "Giai thoại thiền" của Viên Đức, NXB Thuận Hóa -1999)

Một tập thơ vừa đoạt giải, đã bị thu hồi

Cục trưởng Cục Xuất bản - In- Phát hành vừa ký quyết định thu hồi tập thơ "Thành phố dịu dàng" của Trần Nhuận Minh. Nghe tin mà không nhịn được cười. Tập thơ "Thành phố dịu dàng" in từ tháng 11-2015, mà bây giờ mới phát hiện sai phạm để đi gom lại sửa chữa hai bài thơ gây dư luận xấu! Thu hồi một tập thơ xoàng như "Thành phố dịu dàng", không khéo lại trở thành đề cao quá mức. Tuy nhiên, từ cơ sở bị thu hồi, có thể bị kiến nghị rút lại giải thưởng! Nếu "Thành phố dịu dàng" không được trao giải A, thì cũng chả ai thèm đếm xỉa đến nó, và Cục Xuất bản - In - Phát hành cũng chẳng biết để thu hồi. Vì vậy, câu chuyện của "Thành phố dịu dàng" là câu chuyện giải thưởng. Trần Nhuận Minh là một nhà thơ có tên tuổi trên văn đàn, không chỉ vì ông là anh ruột của thi sĩ thần đồng Trần Đăng Khoa, mà ông cũng đã được trao Giải thưởng Nhà Nước. Danh vọng như thế, phải biết hài lòng, sao lại dùng một tập thơ xoàng xĩnh để chen chân giành một cái giải địa phương cho đồng nghiệp tức giận lên tiếng bỉ bai! Và kết quả là bị thu hồi!

Thứ Năm, 25 tháng 5, 2017

Miên man cùng Hạt Muối Rong Chơi

Cuốn sách dày 350 trang như Hạt Muối Rong Chơi bình thường tôi chỉ nghiến ngấu 1 đến 2 đêm là hết sạch. Cái cảm giác háo hức đón chờ những điều kỳ diệu mà từng trang sách mở ra luôn thôi thúc tôi đọc nghiến ngấu cho kỳ xong. Rồi đoạn nào hay tính sau, sẽ đọc lại. Tuy nhiên, với cuốn du ký của chị, đọc những bài đầu tiên (tôi không có thói quen đọc sách theo thứ tự từ đầu đến cuối trừ tiểu thuyết hoặc truyện dài), tôi đã biết mình không thể nghiến ngấu theo cách như thế. Phải đọc dè, đọc chậm rãi, nhẩn nha đọc. Tôi đọc sách của chị như cách người ta thưởng thức một ly cà phê phin chứ không phải một ly cà phê pha sẵn. Chọn một không gian thật đẹp, trong du dương của nhạc không lời, ngắm từng giọt đen tí tách, tí tách rơi...

Xem hai phim LẠ của điện ảnh Sài Gòn

Phim “Em chưa 18” - lạ,  trước hết vì cái tít phim. Sau nữa, nghe tin phim đã đạt kỷ lục doanh thu. Phim “Có ngôi nhà nằm nghe nắng mưa” – lạ, vì cái tên nghe sao mơ mộng, lãng đãng quá. Hóa ra cũng được gợi ý bởi một câu hát của nhạc sỹ họ Trịnh “Có con đường nằm nghe nắng mưa”. Vẫn lạ, vì nghe nói phim kể về thân phận những người nghèo sống tại một khu cư xá xây cất đã khá lâu, nay chỉ đợi ngày đổ sập mà chưa hề được đền bù để giải tỏa. Giữa thời buổi điện ảnh Sài gòn đang lăn trượt trên hai thanh rày của công thức quen thuộc Tình-Sex-Đâm chém-Hài, thì có một phim kể về bà con cô bác lao động, về một ngôi nhà ấm mốc, phong rêu ở thành phố quả là lạ và…..dũng cảm nữa!

Thứ Hai, 22 tháng 5, 2017

Ai đã tùy tiện sửa văn của VŨ BẰNG?

Công văn giải trình của NXB Dân Trí gửi đến các cơ quan chức năng chiều ngày 22-5-2017: "Cuốn sách “Miếng ngon Hà Nội” Nhà Xuất bản Dân trí cấp Giấy phép cho Công ty TNHH văn hóa Minh Tân - Nhà sách Minh Thắng thực hiện. Trong bản thảo Công ty TNHH văn hóa Minh Tân - Nhà sách Minh Thắng, 200B3 TT. Tân Mai, P. Tân Mai, Q. Hoàng Mai, Hà Nội đưa đến trang 213 nguyên văn là: “Tôi ao ước một ngày đất nước thanh bình và thống nhất; toàn dân sát cánh với nhau ăn mừng Đại Nhật bằng một bữa tiệc vĩ đại có đủ những miếng ngon Hà Nội”. Chúng tôi làm đủ hồ sơ biên tập và lưu bản thảo do Công ty TNHH văn hóa Minh Tân - Nhà sách Minh Thắng đem đến. Nhưng đến khi sách ra, Công ty TNHH văn hóa Minh Tân - Nhà sách Minh Thắng đã tự sửa thành nội dung phản động: “Tôi ao ước một ngày kia miền Bắc được giải thoát khỏi nanh vuốt Cộng sản, Quốc gia trở lại thanh bình và thống nhất; Toàn dân sát cánh với nhau ăn mừng Đại Nhật bằng một bữa tiệc vĩ đại có đủ những miếng ngon Hà Nội”. NXB Dân Trí xin trân trọng báo cáo với các cơ quan cấp trên về thực chất của vụ việc. Cuốn này Nhà Xuất bản  chưa ký giấy phát hành.".

Chủ Nhật, 21 tháng 5, 2017

Kịch bản phim NƯỚC MẮT KHÔ của ĐẶNG NHẬT MINH - Kỳ 2

Bối cảnh “Nước mắt khô” ngỡ gói gọn trong một đoàn làm phim, nhưng lại ngổn ngang rất nhiều câu chuyện đời thường. Phía sau hào quang màn ảnh, có bao nhiêu trắc ẩn không thể nói hết bằng lời. Cô diễn viên đầy triển vọng Thu Hà đã giải nghệ sau khi “Những thiên thần ra trận” công chiếu. Nghệ thuật bạc bẽo ư, có khi lòng người còn bạc bẽo hơn. Cái day dứt của “Nước mắt khô” không nằm ở một sự việc hay một nghĩa cử cụ thể nào giữa danh lợi hư ảo và mệnh kiếp mong manh, như cách bày tỏ của cụ già nhà quê “Tôi hiểu rồi! Chẳng cứ gì trên phim, ở ngoài đời cũng vậy... Bao giờ cũng phải có những người hình nhân thế mạng”.

Thứ Bảy, 20 tháng 5, 2017

Kịch bản phim NƯỚC MẮT KHÔ của ĐẶNG NHẬT MINH - Kỳ 1

Từ một truyện ngắn “Nước mắt khô” nhiều day dứt của mình, đạo diễn – NSND Đặng Nhật Minh chuyển thể thành kịch bản phim truyện cùng tên. Đã hoàn thành nhiều năm, nhưng kịch bản “Nước mắt khô” vẫn chưa có điều kiện tượng hình trên màn bạc. Thế nhưng, giá trị của “Nước mắt khô” thì ai đọc qua cũng không thể phủ nhận xúc cảm mà tác phẩm có thể mang đến cho công chúng khi xuất hiện như một chỉnh thể nghệ thuật thứ bảy. Được sự đồng ý của tác giả, chúng tôi giới thiệu kịch bản phim truyện “Nước mắt khô”, để đồng nghiệp khắp nơi có được tài liệu tham khảo hữu ích khi muốn dự phần vào thế giới sáng tạo điện ảnh!

NGUYỄN ĐỨC MẬU cảnh báo hội chứng cao giọng khen chê

Câu chuyện văn chương của nhà thơ Nguyễn Đức Mậu: “Một buổi sáng, tôi đang ngồi đọc báo thì anh bạn nhà thơ mở cửa bước vào. Anh đưa cho tôi tờ tạp chí có in thơ của các nhà thơ gồm nhiều thế hệ: "Ông đã đọc thơ ở số này chưa? Dở lắm. Thơ của lớp trẻ thì sa vào những đề tài vụn vặt riêng tư. Còn lớp nhà thơ chống Mỹ, một số người tên tuổi đã thành danh một thời, không hiểu sao thơ họ bây giờ cũ về đề tài, cũ cả cách diễn đạt. Cứ cái đà này, không biết thơ ca nước mình sẽ đi về đâu". Tờ báo anh bạn đưa, tôi đã mua đã đọc, đọc kỹ từng tác giả. Thực ra, thơ ở số báo này nói riêng và thơ hiện nay không đến nỗi bi quan như anh đã nói. Biết tính anh hay chê bai, tôi hỏi anh cụ thể từng tên bài, từng tác giả mà anh cho là dở. Anh trả lời ấp úng, chung chung, thiếu chính xác… và cuối cùng anh đành thừa nhận rằng… mình chỉ liếc qua chứ chưa kịp đọc. Trời ơi, chưa kịp đọc mà đã chê, mới liếc qua tên tác giả đã thấy thơ dở, lạ thật”.

Thứ Năm, 18 tháng 5, 2017

Trước PHẬT, nhìn lại cõi người

Thử hỏi ai trong chúng sinh biết buông bỏ như Phật? Có phải lòng tham con người không có giới hạn, chẳng biết bao nhiêu mới gọi là đủ? Cuộc sống hữu hạn vô thường, tuổi già và bệnh tật đuổi theo sau lưng sòng sọc vậy mà vẫn không bỏ tính tham. Biết những gì mình có là quả từ kiếp trước, đồng thời nó cũng là nhân cho kiếp sau. Vậy mà vẫn tham không lo tu nhân tích đức. Hình như cuộc đời thiên về lối sống vật chất, qua các phương tiện truyền thông ta thấy nhiều hình ảnh những đám cưới hàng nghìn tỷ đồng, nhưng ngôi biệt thự dát vàng. Lối sống nghiêng về vật chất đẻ ra quan niệm thà một phút huy hoàng rồi chợt tắt, làm bất cứ điều gì để có tiền. Nhiều cô nàng, nhiều anh chàng chụp ảnh khoe hàng trăm đôi giày, hàng trăm bộ quần áo chỉ mặc một lần, đứng bên những siêu xe bóng lộng mấy trăm tỷ đồng nhe răng cười. Làm bất cứ điều gì để có tiền, bất chấp tội lỗi để rồi sử dụng nó như thế, những cô nàng, anh chàng đại gia đó không thấy mình lố bịch, lố lăng giống như những gã hề

Thứ Hai, 15 tháng 5, 2017

HÀ QUANG MINH tìm hình phố trong những con đường

Vô Sài gòn sinh sống, tôi thường chỉ quẩn quanh quận Nhất, quận Ba và cái quận tôi sống, quận Tư. Với tôi, quận Tư không ấn tượng gì nhiều ngoài sự đổi thay tích cực đến chóng mặt của nó trong mấy năm rồi. Một thời gắn liền với Bình Xuyên (trải dài đến tận Nhà Bè, quận 8, Chánh Hưng) rồi một thời bị gán cho cái tên “đất Giang hồ”, quận Tư giờ thành quận dân cư sầm uất và trật tự. Nhưng tôi ấn tượng nhất vẫn là những con đường nhỏ của quận Nhất, những con đường đẹp, cổ kính, mềm mại và rất Sài gòn. Tôi thích đường Huyền Trân Công chúa, yêu đường Nguyễn Bỉnh Khiêm, mê đường Đồng Khởi và mỗi ngày phải đi qua Nguyễn Du một lần. Nhưng tôi vẫn không thể xếp con đường nào khác vượt trên bộ đôi hai con đường nhỏ cặp bên hông công viên trước mặt Dinh Độc Lập. Đó là Hàn Thuyên và Alexandre de Rhodes, hai cái tên đến từ hai nền văn hoá khác nhau xa, hai thời kỳ lịch sử khác nhau xa. Nhưng giờ cả hai ông cùng nằm đó, bên nhau, như một chứng nhân cho dân tộc tôi, đất nước tôi… Thật khéo cho ai đã sắp đặt tên những con đường như thế, rất văn minh và vô cùng ý nghĩa.

Chủ Nhật, 14 tháng 5, 2017

HEMINGWAY qua góc nhìn của ERENBURG - Kỳ 2

Một lần, Hemingway đột ngột dừng ngang câu chuyện cá mú, và nói: “Dẫu sao thì trong cuộc sống cũng có những ý nghĩa nào đó…Lúc này tôi đang nghĩ về phẩm giá của con người. Hôm kia, gần thành phố Trường Đại học một người Mỹ đã bị giết. Anh ta đã hai lần đến thăm tôi. Một chàng sinh viên…Chúng tôi nói Chúa trời biết tới những điều gì, biết về thơ ca, sau đó biết tới những chiếc xúc xích nóng hôi hổi. Tôi đã có ý định giới thiệu chàng thanh niên này với anh. Cậu ta nói rất hay như thế này: Còn gì đáng phỉ nhổ hơn chiến tranh. Nhưng chính ở chiến lũy Madrid này tôi bỗng hiểu vì sao tôi sinh ra. Phải xua đuổi chiến tranh ra khỏi Madrid- Im lặng một lát, Hemingway nói thêm- Anh thấy đấy, muốn buông bỏ vũ khí đâu có dễ!.

Thứ Sáu, 12 tháng 5, 2017

HEMINGWAY qua góc nhìn của ERENBURG - Kỳ 1

Trong cuốn hồi ký nhiều tập “Con người, Năm tháng, Cuộc đời” nhà văn, nhà báo Nga Ilya Erenburg đã phác dựng chân dung nhiều nhà văn hóa lớn. Chịu đi, thông thạo ngoại ngữ, chính kiến mạnh, lại kết giao với khá rộng với giới nhà văn, họa sỹ, nhạc sỹ, nhà quay phim.. nổi tiếng trên thế giới- điều này tạo nên một trong những nét đặc sắc trong những bút ký chân dung của ông… Xin giới thiệu bạn đọc gương mặt của nhà văn Mỹ Ernest Hemingway…

THU BỒN đa đoan và mẫn cảm

Thu Bồn tự nhận mình là kẻ “đánh đu cùng dâu bể”, cái dâu bể sâu nặng ân tình đối với đồng đội, nhân dân, chính nó đã tạo nên vẻ đẹp thơ ông, cái vẻ đẹp phong trần, nhuốm bụi đời vừa gian nan khúc khuỷu vừa ngạo nghễ kiêu hùng và lãng mạn, với một lối viết hoành tráng tuôn trào, luôn luôn gắn liền với số phận đất nước, bằng một phong cách cuồn cuộn sức sống, cuồn cuộn cảm xúc, không ngừng nghỉ. Thơ ông rất thời sự và cũng không vì tính thời sự mà thời gian dễ dàng làm lu mờ đi những gì ông để lại. Ông là người không chờ cảm xúc mà cảm xúc luôn luôn chờ ông sẵn để sẵn sàng cùng ông vào cuộc. Thơ Thu Bồn gắn liền cùng thời đại...

Thứ Năm, 11 tháng 5, 2017

PHẠM SỸ SÁU thổn thức Lẽ nào làm ngơ trước hành động đê hèn?

Phạm Sỹ Sáu là một thi sĩ tiêu biểu trong cuộc chiến tranh biên giới Tây Nam. Những năm ở Campuchia, thơ Phạm Sỹ Sáu như sợi dây kết nối giữa hậu phương và tiền tuyến, giữa quê nhà và những người lính làm nghĩa vụ quốc tế. Khoảng hai thập niên qua, Phạm Sỹ Sáu ít viết, nhưng chất lửa thi ca vẫn còn nguyên. Trước những vấn đề thời sự nóng bỏng thách thức lương tri và trách nhiệm, khi những đồng nghiệp cầm bút phần lớn chọn thái độ thờ ơ, thì Phạm Sỹ Sáu cồn cào “tôi 50, thấy mình ngây dại/ không được quyền yêu nước phải không em? hay đã là cái gì không thể gọi tên/ là một công dân hay… một kẻ hèn/ khi Biển Đông dậy sóng”. Vẫn chất hành quen thuộc của Phạm Sỹ Sáu nhưng đau xót hơn, thấm thía hơn!

Chủ Nhật, 7 tháng 5, 2017

VIỆT PHƯƠNG cỏ dọc đường trần kiên nhẫn sống

Việt Phương quan niệm: Thơ là kết tinh sáng tạo của tình yêu sự sống và con người thề hiện bằng ngôn ngữ mà hay và đẹp nhất là hồn nhiên và giản dị! Nghĩa là vì yêu đời yêu người mà làm thơ. Nhưng tình yêu ấy ở Viêt Phương lại có sức nặng của trí tuệ, của chiêm nghiệm. Trừ một số bài ở chặng viết khởi hành, những năm đầu của thập niên 60 thế kỷ XX, khi Miền Bắc bước vào kế hoặch 5 năm lần thứ nhất, khi toàn dân vừa qua cuộc kháng chiến chống Pháp thắng lợi, tràn trề hy vọng, tự tin, đang hào hứng xắn tay thực hiện kế hoặch 5 năm lần thứ nhất xây dựng chủ nghĩa xã hội. Lúc Tố Hữu Chào 61 đỉnh cao muôn trượng thì cây bút trẻ Việt Phương cũng tràn đầy xúc cảm theo thế thuận, nhìn vào đâu cũng thấy tình người, tình anh em, tình đồng đội, khát vọng cháy bỏng nhất là khát vọng được cống hiến: “Cứ đêm đêm ta lại xét kết nạp ta vào Đảng / Thời gian nâng đòi hỏi mãi cao thêm / Đến trọn đời từng giờ là cộng sản / Những nỗi đau ta cũng sáng búa liềm”.

Thứ Sáu, 5 tháng 5, 2017

LÊ HUY MẬU bàn về Thơ, Thơ Trẻ và Thơ Giải Thưởng

Đã có một thời, các nhà văn tự lập nhóm, lập hội, tự chơi với nhau, như nhóm “Tự lực văn đoàn” chẳng hạn. Hồi ấy, tuy thô sơ thôi, nhưng văn chương vẫn có giải. Giải "Tự lực văn đoàn" rất oách. Đến giờ nhìn lại, những người được giải ấy vẫn rất oách. Giải bây giờ nhiều. Giá trị tiền bạc cũng nhiều hơn. Nhưng xem ra, cả người chấm lẫn người được giải chẳng oách gì cả! Mình có mấy ông bạn, giải thưởng kê khai trong hồ sơ dài một vệt, vậy mà, hỏi các hắn để lại dấu ấn gì trong lòng độc giả nước Nam trong mấy chục niên qua, thì tịch không! Có lão làm thơ cấp phường, xã, thế mà cũng được một phíếu bầu vào hội đồng chấm giải thơ cấp quốc gia. Nghe nói, người giới thiệu chính là người "đứng đầu triều" văn chương cơ đấy!

Bản chúc thư bi thảm

Cả hai đều cuời vang làm cho câu đùa có thêm sự thâm thúy, tăng thêm tình thân mật bỗ bã. Nhưng, giá như ông bạn đừng thêm một lần nữa vô tình khi nhắc tới bộ phim “Người cá” của điện ảnh Liên Xô mà hai người từng xem thời chiếu bóng ngoài bãi. Ông bạn về rồi, ông chìm đắm trong hồi ức tuổi thơ xót thương cho nhân vật Người cá bị bọn xấu săn đuổi, bắt cóc để mò ngọc trai cho chúng, để rồi không còn khả năng thở trên đất liền được nữa, phải vĩnh viễn chia lìa người yêu và sống trong lòng biển cả... Tình xót thương đó chìm không sủi tăm có lẽ bắt đầu từ ngày ông cùng thế hệ ông được giáo dục căm thù vĩ đại, và sau đó bị bắn phá tả tơi suốt cuộc hành trình của ông chinh phục quyền lực.

Thứ Ba, 2 tháng 5, 2017

Bộ trưởng Văn Hóa và Hội Nhà văn

Thử đặt câu hỏi: nếu một Bộ trưởng Văn hóa có trình độ thổi kèn đám ma và kết hoa đám cưới, thì có thể trò chuyện với hội nghề nghiệp nào? Yên tâm nhất là có thể phát biểu chỉ đạo trước nghệ sĩ xiếc và nghệ sĩ múa. Tiếp đến, có thể tay bắt mặt mừng ở hội âm nhạc, vì phần lớn nhạc sĩ và ca sĩ chủ yếu trầm bổng véo von thôi. Hội điện ảnh và hội sân khấu, thì có thể viết sẵn diễn văn để đọc, nhưng chỉ cho các diễn viên lên diễn đàn bày tỏ nỗi hân hoan mơ hồ và nghiêm cấm tuyệt đối các đạo diễn hoặc các biên kịch giật micro truy xét kiến thức cụ thể. Còn hội nhà văn thì càng tránh xa càng tốt, vì một Bộ trưởng Văn hóa mà ấm ớ đứng trên bục cao ba hoa những lời vàng ngọc thì bên dưới sẽ có những bàn tay che miệng cười mỉa mai và những đôi mắt không cách nào che giấu sự khinh bỉ xen lẫn cay đắng!

Thứ Hai, 1 tháng 5, 2017

PHÙNG VĂN KHAI bàn về đề tài chiến tranh và hậu chiến tranh

Tháng Tư năm 2017, nước Việt Nam kỷ niệm 42 năm ngày Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước. 42 năm trôi qua, dòng văn học đề tài Chiến tranh cách mạng không chỉ bắt đầu ở mốc son lịch sử đó, nhưng đã khẳng định vị trí vững chắc trong nền văn học nước nhà với những nhà văn tên tuổi, mà không ít người trong số họ đã từng tham chiến. Tầm vóc của văn học đề tài chiến tranh là rất lớn. Ngày nay, một thế hệ nhà văn trẻ đã và đang xác lập vị trí của họ trên văn đàn. Họ có còn quan tâm đến đề tài chiến tranh cách mạng nữa hay không, và thể hiện sự quan tâm đó như thế nào. Nhà văn Phùng Văn Khai, Phó Tổng Biên tập, Trưởng ban Thơ Tạp chí Văn nghệ Quân đội đã có một vài chia sẻ với báo Văn nghệ.

Thật tội nghiệp cho TRẤN THÀNH!

Bị Đài truyền hình Vĩnh Long khước từ vai trò giám khảo chương trình "Tuyệt đỉnh song ca nhí", Trấn Thành bỗng dưng giống như tội đồ gây ra cơn hài nhảm trên màn ảnh nhỏ. Thực chất, Trấn Thành chỉ là một chàng hề hời hợt và nông cạn, chuyên múa mép để mưu sinh. Những game show rẻ rúng đã đẩy Trấn Thành lên hàng ngôi sao, chứ Trấn Thành không có khả năng kéo game show tụt xuống hạng thảm họa. Cứ nhìn lên ti vi sẽ thấy thực trạng văn hóa Việt hôm nay. Màn uốn éo lố bịch của Trấn Thành, làm sao có mức độ hài nhảm bằng màn đối thoại giữa Kiều Trinh và Bộ trưởng Bộ VHTT&DL Nguyễn Ngọc Thiện?

Ranh giới giữa quyền lực và quyền hạn

Ở mặt quản lý, vụ cấm – cấp phép – chưa cấp phép, việc sai nguyên lý tiếp cận đã không dừng lại trong phạm vi 5 bản nhạc bị cấm rồi hủy lệnh cấm. Nó làm sụt ra một lỗ hổng khổng lồ: chúng ta đang quản lý văn hóa không dựa trên những hiểu biết văn hóa mà dựa trên những quy chụp, suy diễn. Việc cấm hay cho là một sự lạm dụng quyền lực chứ không phải thực thi đúng quyền hạn. Trong nhiều trường hợp, sai nguyên lý tiếp cận đã khiến cách hành xử với tác phẩm nghệ thuật bị biến thành trò cười, nhất là khi nó bị gán cho mục đích chính trị, tư tưởng. “Chinh phu – cô phụ” là một cặp hình tượng mỹ học truyền thống quen thuộc cho nên không cần xét lý lịch để phải khẳng định đó là cuộc chiến nào, chính nghĩa hay phi nghĩa. Tương tự, “chiến trường anh bước đi” cũng chỉ là một hình ảnh giàu tính cảm thức, thân phận, hà tất cần riết róng phân biệt. Lấy lý do chưa chứng minh được bản gốc, cấm các bản hiện hành vì sai nguyên tác cũng không thuyết phục. Tính dị bản, thất truyền, cải biên của tác phẩm nghệ thuật là một đặc trưng dễ thấy, chấp nhận được và phải chấp nhận trong quá trình lan tỏa, nhất là với tác phẩm văn nghệ dân gian.

NGUYỄN QUANG THIỀU kẻ rời bỏ thành phố

Tôi sinh ra từ một ngôi làng. Tuổi đôi mươi tôi tìm mọi cách để về thành phố. Bao nhiêu ước mơ, khao khát, tôi gửi về phía thành phố. Rồi tôi đi học, lặn lội cơm áo gạo tiền hết nửa đời người. Bao lần buồn bã, thất bại, bao lần cay đắng, bế tắc, cứ muốn thoát khỏi nó, không hiểu sao tôi lại nghĩ đến làng. Về làng. Về gặp mẹ, gặp cha, gặp ký ức tuổi thơ khốn khó. Hơn bốn chục tuổi đầu tôi thực sự tin mình may mắn vì đã được sinh ra từ một ngôi làng. May hơn nữa là được đọc những trang viết của nhiều nhà văn, những người đã củng cố thêm niềm tin cho tôi về giá trị của ký ức. Một trong không nhiều những nhà văn có những trang viết làm tôi thức giấc, đấy là Nguyễn Quang Thiều. Ông, một kẻ yêu ngôi làng của mình đến đắm mê. Ông, một “kẻ rời bỏ thành phố”…