Thứ Năm, 27 tháng 4, 2017

Nhớ bóng hình xưa của BẾ KIẾN QUỐC

Năm 1987 ấy đất nước vẫn còn trong cơn bĩ cực. Vẫn củi dầu, gạo tem. Bo bo, bột mì còn chẹn ngang cổ họng. Vật giá leo thang vùn vụt. Cái tắc tị trong cung cầu, trong hoạch định phương cách làm ăn vẫn còn mờ mịt. Quốc cho tôi hay anh cũng có hai con nhỏ, ngoài công việc ở báo Văn Nghệ, chị vợ anh cũng phải bươn chải làm thêm việc này việc nọ để có đồng tiền phụ thêm vào chi tiêu gia đình. Các anh chị em khác trong đoàn cũng neo đơn, khó khăn như thế cả. Nghe những bài giảng về văn chương trên lớp là vậy, nhưng ai cũng mong ngóng giờ nghỉ trưa đến sớm, để có một buổi chiều rộng rãi, tỏa đi khắp các ngõ ngách, lên các cửa ga metro giáp ranh ngoại ô, sục vào các cửa hàng ít dân “đầu đen” mong mua được thứ gì mang về cho vợ con bán đi kiếm thêm đồng lời, vực dậy đời sống gia đình.

Thứ Hai, 24 tháng 4, 2017

PHẠM DUY NGHĨA và Một ngày ở Đồng Tâm

Qua các câu chuyện mình cũng biết thêm một số thông tin quan trọng (ngoài những gì đã biết qua báo, mạng) mà không tiện kể ra đây vì nhạy cảm chính trị. “Đêm nay cả xã ngủ ngon” - mọi người nói. Các cặp vợ chồng lại được ngủ với nhau sau một tuần gần như cách li để “trực chiến”. Trong câu chuyện, các cụ ông tỏ ra rất tự hào về truyền thống của Đồng Tâm – xã được tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân thời kì chống Pháp. Hơn 7h tối, hai anh chị là dân trong làng vẫn nhiệt tình rủ mình và chị Thanh lên thăm đồng Sênh, nơi đang xảy ra tranh chấp đất đai, cách làng vài cây số. Đi qua mỗi quãng đồng, họ lại kể cho nghe các đời lãnh đạo xã gần đây đã cướp đất của dân như thế nào. Trong bóng tối hiện ra một chiếc cổng chào cắm cờ, một bên dán chi chít những đơn thư tố cáo việc cướp đất, một bên là bảng chữ lớn ghi “6 điều Bác Hồ dạy công an nhân dân”.

Chủ Nhật, 23 tháng 4, 2017

Nghe hung tin sông Vàm Nao sạt lở nghiêm trọng, đọc lại Sóng Nước Vàm Nao

Lấy chính bối cảnh vùng Châu Đốc lúc loạn lạc, “Sóng nước Vàm Nao” nổi bật lên hình ảnh một nhà thơ vô danh. Nghe thơ cũng như… xem bói, ai thích xin… đặt tiền. Trên một chuyến tàu, ông già nói thơ cho hai gã công tử và được trả một xu. Vừa cất tiền vào túi thì chứng kiến trong hành khách có một bà già ôm một đứa cháu bị bệnh, ông già liền rút ra cho: "Tôi kiếm được ít xu, bà cầm đỡ lo thuốc cho cháu. Thời buổi khó khăn quá! Nhưng tôi còn nhiều thơ lắm, sẽ kiếm đủ tiền cho cháu nằm nhà thương!". Cử chỉ hào hiệp và nhân hậu ấy đã đủ tôn vinh ông già là nhà thơ rồi.


CÔ GÁI TRÊN SÔNG tròn 30 tuổi và câu chuyện ly kỳ về một thời làm phim

Nhân dịp bộ phim “Cô gái trên sông” tròn 30 năm kể từ ngày ra mắt, đạo diễn – NSND Đặng Nhật Minh chia sẻ những điều kỳ thú xung quanh tác phẩm điện ảnh nổi tiếng này: “Trong không khí của những ngày đầu Đổi mới, phim Cô gái trên sông được Cục Điện ảnh thông qua rất nhanh chóng, không gặp khó khăn trở ngại gì. Bộ phim lập tức được giới điện ảnh và công chúng đón nhận hết sức nồng nhiệt. Nhưng phim ra mắt khán giả chưa được bao lâu thì nghe tin đồn một đồng chí lãnh đạo cao cấp của Đảng đã lên án nó gay gắt hai lần. Một lần tại diễn đàn của Hội nghị Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và một lần tại kỳ họp của Quốc hội khóa 7. Nội dung phê phán xoay quanh việc trong phim người cán bộ cách mạng thì bội bạc, còn anh lính quân đội Sài gòn, người yêu của cô gái trên sông thì lại thủy chung. Bộ phim bị coi là đã bôi nhọ hình ảnh người chiến sĩ cách mạng (tuy vậy cũng không có một văn bản chính thức nào ra lệnh cấm chiếu phim này). Ban tổ chức Liên hoan phim Việt Nam diễn ra năm 87 tại Đà Nẵng đã lâm vào cái thế hết sức khó xử. Một bên là sự đón nhận nồng nhiệt chưa từng có của công chúng Đà Nẵng và một bên là ý kiến phê phán của một đồng chí lãnh đạo cao cấp của Đảng…”

Thứ Bảy, 22 tháng 4, 2017

LÂM QUANG NGỌC để lại Đường Cày Xuyên Thế Kỷ

Vĩnh biệt Lâm Quang Ngọc, không thể không nghĩ về bộ phim “Đường cày xuyên thế kỷ” làm ra vào những năm cuối thế kỷ 20. Từ thời điểm đó, đạo diễn Lâm Quang Ngọc và các tác giả của bộ phim mong muốn có cái nhìn “ngoái lại” chặng đường mấy chục năm nông thôn, nền nông nghiệp, người nông dân nước ta thăng trầm, trồi sụt, khốn nạn khốn khổ ra sao kể từ ngày đi theo Đảng. Phim phóng sự- tài liệu dẫu nói gì, vẫn thuộc hàng ngũ báo chí, tân văn. Nhưng cái đường cày do Lâm Quang Ngọc và các tác giả của bộ phim xẻ luống ra trong tác phẩm điện ảnh này, không chỉ đào lộn, tung sới lên những sai, đúng của hơn 50 năm một chính sách đối với ruộng đất, với người nông dân của thế kỷ trước, mà còn đúng cả với những tính toán, thí điểm cây-con, ruộng thửa nhỏ, thủa lớn…với cả dã tâm trắng trợn cướp đất của người nông dân, đẩy họ vào hoàn cảnh trắng tay, thất cơ lơ vận hôm nay…Một tác phẩm chính luận nhiều sức thuyết phục. Một bài thơ trữ tình khiến người xem rưng rưng, nghẹn ngào.

PHẠM CÔNG TRỨ giữ trọn lời thề cỏ may

Phạm Công Trứ học ngành Luật trong nước, rồi lấy được bằng Tiến sĩ Luật ở nước ngoài. Phạm Công Trứ từng có giai đoạn đứng trên giảng đường Luật khoa đấy chứ, nhưng vì mê thơ mà nhảy sang làm báo để thuận tiện đánh đu cùng chữ nghĩa. Bỏ chỗ oai vệ mà ra chỗ chênh vênh, Phạm Công Trứ có chút xao xác “Tôi làm thơ khi trên mảnh đất này/ Thơ dần mất giá/ Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương… mấy ai tìm đọc nữa/ Những ông chủ nhà in chẳng thiết in thơ nữa/ Muốn giải bày ư? Phải có những triệu đồng/ Bao nhà thơ đứt gánh giữa đường/ Thời thực dụng rẽ tìm lối khác” nhưng vẫn hồ hởi tìm kiếm giá trị riêng mình trong nỗi phập phồng “Trong mỗi một chiếc lá/ Có một bài thơ rồi/ Còn anh là thi sĩ/ Giải mã từ mà thôi”.

ĐẶNG NHẬT MINH và nỗi âu lo phim Việt Nam thiếu tính tư tưởng

Tại Liên hoan phim quốc tế Amiens - Pháp giữa tháng 11-2016, đạo diễn – NSND Đặng Nhật Minh đã được vinh danh và nhận cúp Kỳ Lân Vàng (Licorne d’Or). Đặc biệt hơn, 8 bộ phim của ông (Thị xã trong tầm tay, Bao giờ cho đến tháng Mười, Cô gái trên song, Trở về, Thương nhớ đồng quê, Hà Nội mùa đông 46, Mùa ổi, Đừng đốt) giới thiệu tại FIFAM được khán giả đón nhận hết sức nồng nhiệt… Vốn  không được đào tạo bài bản về điện ảnh nhưng đạo diễn Đặng Nhật Minh đã không ít lần đem vinh quang về cho điện ảnh nước nhà. Bạn bè thế giới nể phục, coi ông là đạo diễn tiêu biểu của Điện ảnh Việt Nam. Nói như nhà thơ Hoàng Phủ Ngọc Tường, “Đặng Nhật Minh là người kể sự tích dân tộc mình bằng điện ảnh”. Chúng tôi đã có cuộc trò chuyện cởi mở với đạo diễn – NSND Đặng Nhật Minh bằng mong muốn tìm kiếm một gợi ý nho nhỏ về con đường hội nhập điện ảnh của Việt Nam hôm nay!

Chủ Nhật, 16 tháng 4, 2017

Điều bí ẩn cuối cùng của tác giả Hoàng Tử Bé

Phải mất vài chục năm sau, điều bí ẩn quanh sự biến mất của nhà văn- phi công Pháp Antoine de Saint Exupery mới được hé lộ. Ngày 31 tháng Bẩy năm 1944 tại sân bay Bordo trên đảo Corsik chiếc máy bay trinh sát Pháp mang tên "Lokhit P-38 Laitiin" đã cất cánh. Chuyến bay này có nhiệm vụ chụp ảnh vùng Alp, giữa Grenobl và Lion. Vào thời gian đã định, chiếc máy bay này không trở lại sân bay và đã bị coi là một tổn thất của Lực lượng Đồng minh. Sự tổn thất như vậy trong thời gian Chiến tranh Thế giới 2 là những gì không tính hết . Nhưng số phận của chiếc máy bay mất tích lần này lại đã thu hút sự quan tâm của các nhà nghiên cứu, kể cả phía quân sự lẫn nhiều giới  xã hội. Bởi viên phi công lái chiếc máy bay này là nhà văn Pháp, tác giả của cuốn truyện nổi tiếng Hoàng Tử bé”.

Thứ Sáu, 14 tháng 4, 2017

Ừ thì, lại bàn về nhạc xưa

Chỉ xin lưu ý một chi tiết, liên quan đến “Con đường xưa em đi” và “Đừng gọi anh bằng chú”. Trên bàn của cơ quan quản lý hôm nay đang có hai tờ giấy xin phép phát hành, của hai dự án, liên quan đến hai ca khúc ấy. Thứ nhất là dự án của một nam ca sỹ tiếng tăm lẫy lừng trong nước, với bản song ca “Con đường xưa em đi” cùng một nữ ca sỹ trẻ từ hải ngoại. Thứ nhì là dự án của một ngôi sao nam hải ngoại tên tuổi khác, cũng song ca với chính nữ ca sỹ kia, bản “Đừng gọi anh bằng chú”, được ghi âm và ghi hình từ chính live concert của anh tại Việt Nam cuối năm 2016 vừa rồi. Phải chăng, cô ca sỹ kia mang cái dớp dẫn đến lệnh cấm? Không phải. Mà đó chỉ là một cách chữa lại những sai lầm quá khứ mà chính sự lơ là của cơ quan quản lý đã gây ra.

Thứ Năm, 13 tháng 4, 2017

BÙI KIM ANH hình như mùa đã lỡ

Trên facebook chị tán gẫu với bạn bè, với học trò cũ, chị chia sẻ những sáng tác, chia sẻ những hình ảnh các cuộc rong chơi với bạn bè, chia sẻ những tình cảm trong gia đình. Nếu chỉ theo dõi trên facebook như vậy chắc hẳn ai cũng nghĩ nhà thơ Bùi Kim Anh có một cuộc sống rất bình yên. Nhưng thực tế lại rất khác. Chị từng viết: "Buồn vui xếp cũng đã đầy/ Có thêm cũng chỉ cho dày vần thơ". Vậy là chị đã biến nỗi buồn cuộc đời mình thành chất liệu sáng tác mà không để phí một li một lai nào. Thế mới thấy câu nói của ai đó "nỗi buồn là mẹ đẻ của thi ca" quả không sai. Ở một khía cạnh nào đó thì người nghệ sĩ phải cảm ơn Thượng đế đã ban cho mình những buồn đau đó. Có lẽ đó cũng là cái giá phải trả đối với những người làm sáng tạo nghệ thuật.

Thứ Tư, 12 tháng 4, 2017

MINH CHUYÊN bước ra từ rừng

Từ ngày cầm bút thay hẳn cho việc cầm  cây súng, Minh Chuyên không lúc nào quên mình là người lính. Ông viết văn như viết báo. Ông viết báo như viết văn. Kể cả viết kịch bản phim truyền hình, kể cả làm đạo diễn phim tài liệu truyền hình, ông vẫn tác nghiệp không hề câu nệ nghiệp dư hay chuyên nghiệp: Nó hấp dẫn vì cái "chất lính", chất "không chuyên nghiệp" vừa đáng tin cậy vừa dễ đem lại sự “nghi ngờ dễ thương” ấy. Đúng hơn, người đọc, người xem, người nghe vì yêu Minh Chuyên thật thà chất phác. Chất phác đến thật thà. Ông làm phim tài liệu truyền hình cũng thật thà như người lính thật thà trong các trận đánh, không biết nói sai điều mình thấy và mình suy nghĩ, mình cảm, mình làm. Minh Chuyên là người viết thực lòng không có ý niệm gì về sự "hư cấu" nên nếu trong tác phẩm của ông có lỡ nói điều gì đó sai thì người nghe người đọc, người xem cũng dễ bỏ qua.

Thứ Bảy, 8 tháng 4, 2017

Lỗ hổng đạo diễn điện ảnh Việt

Hãy hệ thống lại "đời phim" của Nguyễn Quang Dũng chúng ta sẽ hiểu. Ngoại trừ phim tốt nghiệp có tên "Con Gà Trống" mà chẳng mấy ai được xem nhưng ai cũng nghe báo chí khen, mà chủ yếu là khen vì Dũng là con ông Năm Sáng (nhà văn Nguyễn Quang Sáng), đời phim của Dũng gắn với một xương sống chính "Hồn Trương Ba da hàng thịt", "Nụ hôn Thần chết", "Những nụ hôn rực rỡ", "Mỹ nhân kế", "Siêu nhân X". Cái xương sống ấy thể hiện đúng tinh thần của Nguyễn Quang Dũng: Chạy theo và copy lại cái trào lưu đang thắng trên thị trường. Với "Hồn Trương Ba da hàng thịt", Dũng bắt đúng trào lưu Spoof, trào lưu mà ngay thời điểm Dũng nghĩ đến kịch bản thì "Kungfu Hustle" của Châu Tinh Trì làm mưa làm gió. Rồi khi thị trường sốt lên với musical "Mama Mia", Dũng cũng làm musical với "Nụ hôn thần chết" và "Những nụ hôn rực rỡ".

Thứ Sáu, 7 tháng 4, 2017

Ấn tượng K.L

Ba mươi năm qua kể từ ngày tôi lần đầu đặt chân lên đất K.L, một cái tên viết tắt của Kuala Lumpur, thủ đô của nước bạn Malaysia thật hiền hòa và xinh đẹp. Bây giờ trở lại tôi thật ngạc nhiên và thích thú vì sự vươn vai lớn dậy của đô thị này kỳ điệu đến không ngờ. K.L được thành lập vào giữa thế kỷ XIX, bắt nguồn từ sự hợp nhất của hai khu vực là Kuala và Lumpur. Đây cũng là thành phố trẻ nhất của Đông Nam A song lại là thành phố phát triển nhanh nhất, đạt nhiều thành tựu về kinh tế nhất trong khu vực và chỉ chịu đứng sau Singapore, một con rồng châu A điển hình. K.L là thành phố lớn nhất của Liên bang Malaysia, có số dân trên 1.145.000 người, là một trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, du lịch…nổi tiếng nhất Malaysia.

Câu lục đừng buông tay câu bát

Thơ lục bát của Trần Lê Khánh chủ yếu là những bài hai câu, và không đặt tựa riêng. Đó cũng là một thú chơi, người đọc tự định dạng nhãn mác bao bì sau khi thưởng thức chất lượng sản phẩm. Lục bát càng ngắn càng khó viết, vì không có chỗ cho sự ầu ơ và sự đong đưa. Lục bát gói gọn hai câu, vỏn vẹn 14 chữ, thì thử thách nan giải là làm sao câu lục đừng buông tay câu bát. Nếu câu lục nói một đằng còn câu bát nói một nẻo, thì xem như gió thổi mây bay mịt mù ý tứ. Tính từng đơn vị mỗi bài hai câu, thì một cái khó nữa là tránh dùng lại những chữ hoặc những cụm từ đã quá quen thuộc. Ví dụ, 14 chữ mà vô tình hoặc cố tình đèo bồng “nghìn trùng xa cách” hoặc “một cõi đi về” hoặc “nửa hồn thương đau” thì cầm chắc hỏng cả những chữ còn lại.

Thứ Sáu, 31 tháng 3, 2017

Ngôi sao xa xôi, thuở ấy

Nhà thơ Vũ Từ Trang viết về nhà văn Lê Minh Khuê: “Tôi còn nhớ căn phòng  chị ở sát chiếu nghỉ cầu thang trong tòa nhà  phố Trương Hán Siêu, Hà Nội. Căn phòng nhỏ,  có khuôn cửa sổ  rộng. Tôi hình dung bên ô cửa sổ ấy, đêm đêm, chị đứng  ngắm bầu trời bao la huyền diệu. Phải chăng chị nhớ về những cánh rừng và bầu trời chi chít những ngôi sao trong chiến tranh, nó đã khơi gợi cảm hứng chị viết truyện ngắn “Những ngôi xao xa xôi” mơ mộng thửơ nào? Khuôn cửa sổ ấy, để cách ly cuộc sống ồn ào và đa tạp,  đôi khi, chị khép lại, chong đèn đọc sách hoặc viết lên trang giấy những cảm xúc nóng hổi của mình. Hình như quá nửa đêm, có tiếng vòi nước chảy tong tong vào cái bể nước tập thể luôn cạn nước ở tầng dưới. Ngày đó, nước máy sinh hoạt như một thứ xa xỉ, khan hiếm. Tiếng vòi nước chảy tong tong vào bể nước, khơi gợi một niềm vui riêng…”

Nhớ một lớp dạy viết văn

Nhiều nhà văn, nhà thơ vào chiến trường từ những năm 1965, 1966, dịp ấy ra miền Bắc để an dưỡng hoặc chữa bệnh cũng được mời tới trường. Nhà văn Lê Khâm với bút danh Phan Tứ đang được ngợi khen với tiểu thuyết Gia đình Má By. Nhà văn Nguyễn Quang Sáng với tập truyện ngắn Chiếc lược ngà. Nhà thơ Liên Nam với những bài thơ rừng rực nhiệt huyết về chiến trường Khu VI đầy gian lao, thử thách. Các nhà văn, nhà thơ xếp ra trước mặt những chồng dày sổ ghi chép. Và mở ra đọc cho chúng tôi nghe những trang chưa phải thành văn vế tấm lòng yêu thương bộ đội giải phóng, về tấm gương chiến đấu của các bà má, các chị, các em nhỏ ở vùng đất Quảng Đà, ở Vĩnh Long, Mỹ Tho, Cà Mau

Thứ Ba, 28 tháng 3, 2017

Khi nhà văn nhớ lại...

Vụ bắt giữ nhà văn Bùi Ngọc Tấn đến nay vẫn còn là một bí ẩn, ít nhất với tôi. Anh bị bắt và giam giữ gần sáu năm trời vì tội gì, mỉa mai thay, có lẽ anh cũng không biết. Vì anh thân với anh Nhân, một lãnh đạo bị thất sủng, có quan điểm cấp tiến? Vì những chuyện trà dư tửu hậu giữa các nhà văn vốn lắm lời luôn than thân trách cái phận lửng lơ giữa "văn nô", ""bồi bút" và người cầm bút tự do? Thời đó, như một câu thơ Akhmatova, "chỉ người chết mới được bình yên". Phải chăng, như lời anh Nhân, nhà tiên tri, đây là cơ hội trăm năm một lần trong đời một nhà văn? Tấn đã bị "đá như quả bóng" trong nhà tù để có cơ may viết được một tác phẩm để đời? Phải ở tù như Dostoiewski, như Solzhenitsyn hay lưu đày như Hugo, Kundera mới viết được tuyệt tác? Trời ơi, tội tình gì mà Trời đày nhà văn hay nhà văn buộc phải sống trong hoàn cảnh khắc nghiệt đến vậy mới có tác phẩm lớn?

Chủ Nhật, 26 tháng 3, 2017

Loanh quanh thương nhớ Ngõ Hàng Hành

Ngày nay đến thăm lại ngõ Hàng Hành, tôi chỉ tìm thấy một vài căn nhà cũ nát với một số ít bà con quen biết là dân gốc Nhị Khê hay dân làng Chắm ngày xưa. Lớp dân Hàng Hành cũ tuổi cao đã về chầu Trời gần hết, lớp trẻ mới lớn lên thì không biết mình là ai… Thậm chí khi nghe tôi cất giọng nói với chất giọng đặc sệt Hà Nội ngàn năm văn vật cũ, nhiều cô cậu là cư dân mới của Hàng Hành còn điềm nhiên hỏi: Bác ở “lước lào” về chơi mà “lói” tiếng Việt chẳng giống dân “Hà Lội” tí “lào”?!

Thứ Bảy, 25 tháng 3, 2017

Dùng thơ CHẾ LAN VIÊN bàn về thị phi giải thưởng



Tác giả được giải thưởng tự răn đe “Trái tim sinh thời nào thì tròn méo theo thời ấy/ Chắc hẳn người đời sau sẽ chê tròn, chê méo trái tim ta”. Còn tác giả hụt giải thưởng tự khuyên nhủ: “Anh không hái nổi mùa anh rồi, em ạ/ Chỉ vì anh đã vung nắm thóc anh vô trật tự/ Ngỡ góc bể chân trời nào đều có lúa anh gieo/ Giờ đây lúa anh lên cùng với cỏ/ Anh gieo bão mà gặt về chỉ gió/ Giàu cỏ cánh đồng thôi, còn nắm thóc vẫn nghèo”. Tất nhiên, cũng có người vì chưa được giải thưởng mà nhói lên chút đau đớn ngọt ngào: “Những vết thương gây ra bởi mùi hương, lâu lành hơn cả/ Chữa lành ư? Lại phải có mùi hương/ May quá! Đây là vết thương không chảy máu, không có hình, không có sẹo/ Và anh có thể đi lại, tươi cười, dẫu bị tử thương”. 

Thứ Năm, 23 tháng 3, 2017

XUÂN TRƯỜNG mặn chỗ ta ngồi

Trước biển, con người vô cùng nhỏ bé. Nhưng có người vẫn muốn mình trở thành một nắm đất để đắp lên đê, lấn biển. Đó là ý chí sống, bản lĩnh sống. Tôi đã không ít lần nghĩ như thế khi phải đối mặt với những gì thuộc về bao la, rộng lớn. Còn Xuân Trường, khi đứng trước biển, anh lại thấy gió thổi và làm mặn chỗ anh ngồi. Đây là một cảm nhận rất riêng và khác lạ của Xuân Trường về biển. Đấy là một cách hiểu về câu thơ: Gió Tam Thanh mằn mặn chỗ ta ngồi. Và có thể còn một cách hiểu khác: Chính Xuân Trường đã để lại dấu ấn bằng cách làm mặn chỗ ngồi của anh bên bờ biển thi ca.

Thứ Ba, 21 tháng 3, 2017

Cái tên sách có cần bảo vệ bản quyền không?

Mới đây, tác phẩm “Tâm hồn cao thượng” được First News in lại và được cho là đầy đủ nhất so với nguyên tác tiếng Ý của nhà văn Edmondo De Amicis. Nếu đã dịch lại “đầy đủ nhất” so với nguyên tác có tên Cuore - nghĩa là “Trái tim” thì cuốn sách này sao lại có tên “Tâm hồn cao thượng”? Vì từ khi xuất hiện bằng tiếng Việt vào năm 1948, “Tâm hồn cao thượng” đã gắn với tên của dịch giả Hà Mai Anh. Dịch sách, không đơn thuần là công việc chuyển nội dung từ một ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác. Lâu nay, những dịch giả thành danh với những bản dịch thành công thường là một nhà ngôn ngữ, nhà văn hóa… kiêm một nhà văn. Khi dịch một tác phẩm nước ngoài sang tiếng Việt, những dịch giả giỏi thường chú trọng và chủ động chọn những trang sách phù hợp với văn hóa của người Việt, chứ không phải “bê nguyên” từ sách gốc. Vậy nên, cái gọi là dịch “đầy đủ nhất” từ nguyên tác, nghe ra cũng hay nếu dùng tên mới.

Thứ Hai, 20 tháng 3, 2017

Sài Gòn sẽ không còn những sạp báo ngã tư?

Câu chuyện của nhà văn Lê Văn Nghĩa: Khi còn là chú bé con, chưa làm được chuyện gì ra hồn thì tôi vẫn giúp ích dược cho ba tôi cái chuyện đi mua báo. Ngày đó, người mê đọc báo có ba cách mua báo. Cách thường xuyên nhất là đặt báo cho người đưa báo dạo, mua báo từ những đứa trẻ bán báo –hoặc là ra mua báo ngoài sạp. Ba tôi đã đặt báo tháng, có người đưa báo đến tận nhà. Thi thoảng, có tờ báo nào khác đăng tin độc quyền, hấp dẫn thí dụ như lúc tờ Đại Dân Tộc của Việt Định Phương tìm ra công chúa Bokasa thật ở tận Gò Vấp, thì hàng ngày tôi phải ra sạp mua báo. Chính vì thế tôi được làm quen với một thằng bé lớn hơn tôi vài tuổi, sau giờ đi học ngồi phụ bán báo giúp mẹ ở một cái sạp báo đặt tại ngã tư đường Phạm Văn Chí và Phạm Đình Hổ.

Chủ Nhật, 19 tháng 3, 2017

ĐINH KỲ THANH tự bạch Chuyện những ngày xưa

Bà phán trẻ mệt nhoài muốn thiếp đi song cũng cố ngẩng lên nhìn mặt con trai đầu lòng. Ông Phán cũng đã được phép vào tận giường vợ nằm và sung sướng ngắm con trai đỏ hỏn đang nằm yên trong chiếc nôi xinh xắn… Ông âu yếm nắm tay bà và hỏi: Mình đỡ mệt chưa? Uống chút sữa cho đỡ mệt nha! Bà lại siết chặt tay ông và sẽ sàng hỏi: Mình muốn đặt tên con là gì nào? Thằng bé khóc chào đời khỏe quá! Anh muốn đặt tên con là Kỳ Thanh, tức là tiếng lạ có được không?

Thứ Năm, 16 tháng 3, 2017

Văn Khoa ngày tháng cũ

Văn Khoa để lại ấn tượng sâu đậm không phải vì cảnh quan mà vì những con người đáng quý trọng. Hồi đó, ngay trong hai năm đầu, lớp chúng tôi đã được học thầy Trần Thái Đỉnh với cách giảng bài khúc chiết, thầy Lê Tôn Nghiêm – sâu sắc, thầy Lê Thành Trị - điềm đạm, thầy Giản Chi – lão thực, thầy Bửu Dưỡng – uyên bác, thầy Nguyễn Duy Cần – nghiêm nghị… Có những lần giờ tan học qua lâu, thầy Kim Định với chiếc áo dài trắng như một đạo sĩ, vẫn còn nán lại trên hành lang giải thích thêm cho chúng tôi về triết lý an vi. Thầy Lê Xuân Khoa lịch thiệp, bận công việc ở Viện Đại học, dành những buổi tối dạy cho chúng tôi môn triết học Ấn Độ.

PARIS có gì lạ không em?

Paris có những đại lộ thênh thang, những cánh rừng thơ mộng và hơn hết là hệ thống giao thông công cộng tuyệt vời với xe lửa cao tốc, xe lửa nhẹ, xe buýt, taxi và xe điện ngầm, tàu du lịch trên sông… Chỉ riêng xe điện ngầm (métro) trong nội thành Paris đã có 14 tuyến đan xen chằng chịt dưới lòng thành phố, trong đó có cả hệ thống xe điện ngầm cao tốc hiện đại, không người lái, vừa mới được đưa vào sử dụng. Hệ thống métro này có thể đảm bảo đưa bạn tới bất cứ địa chỉ nào chỉ trong vài chục phút. Đi métro vừa an toàn, lịch sự, vừa khỏi lo phải tìm chỗ đậu xe hay thường bị kẹt xe như xe hơi nhà, xe buýt, taxi, lại được hưởng giá vé rẻ bất ngờ.

Thứ Tư, 15 tháng 3, 2017

NGỌC HẢI, vợ người ta

Hai mươi năm trước miền Tây có một số ít người làm thơ hay như ở Vĩnh Long có Nguyễn Bạch Dương, Nguyễn Sinh Từ, Ngọc Hiệp – Ngọc Hải. Cần Thơ có Phù Sa Lộc, Huỳnh Duy Lộc. Họ không vào Hội nhà văn VN, ít người biết. Lý do ít người biết vì miền Nam không phải đất văn nghệ lấy văn thơ làm lẽ sống. Thêm nữa ở những vùng đất khác một tay nào đó viết được xúm nhau khen ngợi đưa nhau tới mây xanh, dân Nam bộ lại tỉnh bơ. Tôi không đưa thơ Ngọc Hiệp ra dẫn chứng vì tôi thấy nó hay, mà các bạn có cho như vậy không. Tài ái Tài. Để cho các bạn có yêu thơ yêu nhau tra trên mạng trang Ngọc Hiệp thấy hợp tình hơn. Ngọc Hải quê ở An Giang cũng làm thơ mến thơ của Ngọc Hiệp gặp nhau rồi kết nên đôi vợ chồng. Hai người làm ở Hội văn nghệ Vĩnh Long, sống nghèo với nhuận bút còm cỏi và Ngọc Hải làm thêm nghề đánh máy vi tính.

Chủ Nhật, 12 tháng 3, 2017

Câu chuyện NAM TƯ - Kỳ 2: Những ngôi mộ oan khuất và hoài niệm TITO

Một thương gia ở Saraevo  tâm sự: Vì một cuộc sống tốt đẹp hơn chăng mà chúng tôi bắn giết nhau và giết chết chính mình? Bosnia và Hercegovina là hai vùng đất nghèo. Họ đứng được là nhờ vào đồng tiền của EU và của Mỹ. Phương Tây tìm mọi cách làm tan rã Nam Tư. Họ nhồi nhét vào đầu chúng tôi rằng, chỉ có phân chia ra thành nhiều nước nhỏ, các người mới có cuộc sống như trên thiên đàng thôi. Bosnia vừa tuyên bố độc lập, ngay tức thì Đức và Mỹ công nhận. Còn khi người Serbia chúng tôi muốn sống riêng, không hiểu vì lý do gì họ lại khuyên chúng tôi không nên? Vì điều gì đây chúng tôi phải chôn cất tới 200 ngàn người? Để bây giờ ông già bà cả nhận được 100 euro tiền hưu trí ; còn gần nửa số dân lưu lạc sang Đức làm nghề rửa chén bát? Vì cuộc sống khốn khó như thế chúng tôi phải tiêu diệt xứ sở Nam Tư sao?

Câu chuyện NAM TƯ - Kỳ 1: Làm sao thoát khỏi thân phận một nước nhỏ?

Đôi lời của nhà văn Tô Hoàng: CHLB Nam Tư trong ký ức của ngay cả những bậc U.70, U.80 chúng tôi cũng là điều gì rất mù mờ. Xa xưa, nghe nói là một thành viên trong Cộng đồng XHCN. Bỗng trở thành tấm gương xấu của “những kẻ xét lại hiện đại”. Rồi lại được bắt tay tung hô vì là thành viên sáng lập của “ Phong trào không liên kết”...  Không phe cánh. Tự tìm được con đường riêng đưa đất nước phú cường, người dân no đủ, hạnh phúc một thuở. Và bỗng dưng lại rơi vào  những toan tính của “Các Ông Lớn” để xứ sở chia năm sẻ bẩy, anh  em xóm giềng bắn giết lẫn nhau… Tìm được trên báo “ Nhân chứng & Sự kiện” ( Nga ) mấy bài , gom lại dịch để mọi người đọc và suy ngẫm. 

Thứ Ba, 7 tháng 3, 2017

NGUYỄN QUANG THÂN để lại gì cho độc giả văn chương?

Dẫu truyện ngắn Nguyễn Quang Thân đạt không ít thành tựu, nhưng đánh giá một nhà văn chuyên nghiệp, thì bút lực của Nguyễn Quang Thân nằm ở tiểu thuyết. Trong 5 tiểu thuyết mà Nguyễn Quang Thân đã xuất bản từ 1977 đến nay, có hai cuốn ghi đậm cá tính sáng tạo của Nguyễn Quang Thân là “Một thời hoa mẫu đơn” in lần đầu năm 1988 và “Ngoài khơi miền đất hứa” in lần đầu năm 1990. Cũng giống như truyện ngắn “Vũ điệu cái bô” nổi tiếng của Nguyễn Quang Thân, cả hai tiểu thuyết trên đều bung phá từ cảm hứng đổi mới, lý giải thân phận người trí thức giằng co với kinh tế thị trường để nhận diện lại nhiều giá trị bị lung lay. Nguyễn Quang Thân rút tỉa sự thay đổi “thành phố tằn tiện vào ban ngày, xa xỉ vào ban đêm, thứ ăn chơi làm lương tâm áy náy thì cần bóng tối” và Nguyễn Quang Thân cồn cào nỗi âu lo “nếu coi con người không ra gì, thì cả sự nghiệp này vứt đi hết”.

Thứ Hai, 6 tháng 3, 2017

TRẦN QUỐC THỰC ở miền cỏ ướt

Quãng thời gian đắm đuối với thơ của Trần Quốc Thực kéo dài khoảng 40 năm, được chưng cất qua bốn tập thơ “Miền chờ”, “Nét khắc”, “Trái tim hoa bìm” và “Tháp cúc”. Năm 2015, con gái của nhà thơ Trần Quốc Thực là Trần Yến Châu đã chọn lọc và giới thiệu tuyển thơ Trần Quốc Thực có tên gọi “Cỏ ướt”. Một tên gọi nghe như nước mắt sắp tuôn, rất phù hợp với phong cách nhà thơ Trần Quốc Thực, dù góc nhìn xa “Sông Hồng nặng nhọc phù sa đỏ. Đôi bờ xanh phiêu diêu”, dù tâm sự gần “Không đậu vào chén. Nắng đứng ngoài thềm. Mời đến líu lưỡi. Nắng mới nghiêng nghiêng” hoặc dù đắm say bất chợt “Đêm không trọn một bề. Mảnh trăng vàng thốt hiện. Cắm nghiêng nghiêng vào khuya”.

Thứ Sáu, 3 tháng 3, 2017

Không để quy trình máy mọc cản trở việc tôn vinh

Bộ VH-TT-DL sẽ tổ chức hội nghị lấy ý kiến để sửa đổi quy trình xét giải thưởng Hồ Chí Minh, giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật theo chỉ đạo của Thủ tướng…. Hiện theo Nghị định 90, năm 2014, về giải thưởng Hồ Chí Minh, giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật: điều kiện cho tác giả nhận giải thưởng Hồ Chí Minh phải có công trình đặc biệt xuất sắc, giải thưởng Nhà nước phải có công trình xuất sắc. Công trình đặc biệt xuất sắc và xuất sắc đều căn cứ vào việc được tặng giải vàng, giải A, giải nhất trong các cuộc thi, liên hoan chuyên nghiệp và triển lãm quốc gia hay giải thưởng cao nhất của Hội Văn học - Nghệ thuật chuyên ngành T.Ư...

Thứ Tư, 1 tháng 3, 2017

Lý giải những lùm xùm xung quanh Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà Nước

Từ 25 hồ sơ được đệ trình lên Hội đồng cấp Nhà nước đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, có 18 hồ sơ đủ tiêu chuẩn với trên 90% số phiếu đồng ý từ các thành viên của Hội đồng này, trong đó vẫn có tên nhà thơ Xuân Quỳnh và nhà văn Thu Bồn. Đến khi danh sách này được "gút" lại còn 13 hồ sơ, tờ trình của Bộ VH-TT& DL trình lên Thủ tướng Chính phủ vẫn có tên nhà thơ Xuân Quỳnh và nhà văn Thu Bồn. Nhưng đến danh sách được Chủ tịch nước ký và công bố gần đây nhất thì tên hai tác giả này đã bị "trật ra" sau khi đối chiếu với các quy định tại Khoản 3, Điều 9, Nghị định số 90/2014/NĐ-CP của Chính phủ về "Giải thưởng Hồ Chí Minh", "Giải thưởng Nhà nước" về Văn học nghệ thuật.

Thứ Sáu, 24 tháng 2, 2017

NGUYỄN KIM NGÂN phơi đỡ lòng ta trước gió mùa

Đất nước thống nhất, nhà thơ Nguyễn Kim Ngân trở về Phú Yên dạy học. Bản tính ông thẳng thắn và can trường, nên phải chịu đựng không ít thiệt thòi. Không sao cả, Nguyễn Kim Ngân tự an ủi mình “trả cho đời những mộng ước bao la, về hong lạnh dưới góc trời chật hẹp”. Nguyễn Kim Ngân về dạy học ở ngôi trường nhà gần ngôi nhà xưa, để thuận tiện chăm sóc mẹ già, để dìu dắt trẻ thơ, và để chiêm nghiệm thăng trầm: “Về đây sống với núi rừng. Nỗi đau trên đá, nỗi mừng trên cây. Nỗi vui thoáng ở đầu ngày. Nỗi buồn lại đến chất đầy đêm thâu. Dù ông quan niệm “Được thì kẻ bại khiến buồn lây. Thua thì kẻ thắng làm ta nhục”, nhưng lối nhỏ ông chọn vẫn nằm phía trắc ẩn nhân sinh: “Đi qua ngôi đền các triết gia. Đi qua nhà rách các nhà thơ. Gặp trái tim người ta sững lại. Không biết đường nào đứng ước mơ”.

Thứ Tư, 22 tháng 2, 2017

17 nhà văn, nhà thơ đoạt Giải thưởng HỒ CHÍ MINH và Giải thưởng NHÀ NƯỚC năm 2017

Ngoài Giải thưởng Hồ Chí Minh thuộc về Xuân Thiều và Hữu Mai, còn có 15 nhà văn được trao Giải thưởng Nhà Nước vào đợt này. Đặc biệt, có hai nhà văn nổi tiếng bằng văn chương cả đời nhưng lại được giải thưởng Nhà Nước nhờ làm phim tài liệu và nhờ sưu tầm văn hóa dân gian. Trong các nhà văn, nhà thơ được trao giải thưởng khá lớn về tinh thần và vật chất ấy, có những người rực rỡ năm xưa và mờ mịt bây giờ, và cũng có những người đang thịnh vượng hôm nay nhưng chưa chắc ngày mai có còn được nhớ đến không. Và đặc biệt hơn, không ai dám bảo đảm bao nhiêu phần trăm tác phẩm vinh danh đã được đọc một cách nghiêm túc và tinh tế, và càng không ai dám tiên liệu công chúng sẽ đón nhận ra sao!


ĐỖ BẠCH MAI chỉ vì ghen với chồng mà trở thành nhà thơ nổi tiếng

Cũng chính vì tình yêu nồng cháy thể hiện qua thi ca của Bế Kiến Quốc nên nàng sinh viên đại học sư phạm Đỗ Bạch Mai đã "phải lòng thơ", rồi theo chàng về làm việc tại Báo Văn nghệ đến khi nghỉ hưu. Trong những năm tháng hạnh phúc, Đỗ Bạch Mai đã sinh hạ cho Bế Kiến Quốc hai đứa con và cũng đã từng chứng kiến một số "nàng thơ" khác xuất hiện trong đời thơ tài hoa của chồng mình. Năm ấy, nhà thơ Bế Kiến Quốc đi công tác tại các tỉnh phía Nam và gặp một "nàng thơ" trẻ trung, xinh đẹp ở vùng Đồng Tháp. Hai bên cảm mến nhau vì nàng cũng đang tập làm thơ lại được gặp một nhà thơ nổi tiếng ở Trung ương về địa phương đi thực tế sáng tác.

Thứ Ba, 21 tháng 2, 2017

Tạp chí NHÀ VĂN & TÁC PHẨM tổ chức cuộc thi thơ 2017-2018

Cuộc thi tôn trọng mọi khuynh hướng tìm tòi, mọi thi pháp trên nguyên tắc căn ủy là nâng cao năng lực biểu đạt của tiếng Việt. Mỗi tác giả mỗi lần gửi ít nhất là một chùm từ 3 đến 5 bài. Do Tạp chí chỉ in thơ chùm, tối thiểu là 3 bài đạt yêu cầu chất lượng nên người dự thi có thể gửi làm nhiều lần, trong các lần gửi sau, tác giả có quyền gửi lại bài của chùm lần trước nếu cho rằng nó hay mà chưa được in. Vì mục đích cuộc thi là tôn vinh thơ hay, các tác giả có thể gửi những bài chưa in thành sách (trừ những bài đã tham dự các cuộc thi thơ khác và mức độ phổ biến của nó – cấp độ phổ biến của bài thơ do BBT quyết định)


Thứ Sáu, 3 tháng 2, 2017

HỒNG DIỆU ghi bên lề mấy trang thơ

Đọc thơ nhà thơ Đoàn Văn Cừ (1913-2004) trước Cánh mạng Tháng Tám, tôi thấy ít người - nếu không muốn nói là không có ai - chú ý đến một đặc điểm của thơ ông, so với các nhà thơ khác, cùng thời Thơ mới lúc ấy. Người ta thường chỉ chú ý đến một phiên "Chợ tết", một "Đám hội", một "Đám cưới mùa xuân" hay một đêm "Trăng hè"... và xếp ông vào một nhóm cùng với các nhà thơ Nguyễn Bính, Anh Thơ, Bàng Bá Lân... chẳng hạn, mà không chỉ ra chỗ khác nhau cơ bản giữa ông và những nhà thơ này. Không khó khăn gì, ta cũng thấy, ngoài những cảnh sắc thiên nhiên, ngoài đám Tết, lễ hội... luôn luôn được nhắc đến, thơ Đoàn Văn Cừ còn có cả cảnh Cháy nhà, có nạn Cướp đêm, có Đám chết nghèo, có buổi Đưa ma, có nỗi lo bão tố, nỗi sợ đê vỡ v.v... và đặc biệt là cảnh khổ cực của những người lao động bị áp bức, bóc lột...

Thứ Năm, 19 tháng 1, 2017

Người thân của cố nữ sĩ XUÂN QUỲNH thắc mắc về Giải thưởng Hồ Chí Minh

Chiều ngày 16/1/2017, gia đình chúng tôi đã đến gặp nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam để hỏi lý do. Nhà thơ Hữu Thỉnh cho biết, ông cũng không hiểu vì sao và cũng không được thông báo gì. Ông còn cho chúng tôi biết thêm, ở vòng xét thứ 3, Bộ Trưởng Bộ VH-TT&DL Nguyễn Ngọc Thiện là Chủ tịch Hội đồng và ông là một trong số bốn Phó Chủ tịch Hội đồng thì nhà thơ Xuân Quỳnh vẫn đạt số phiếu bầu cao trên 90%. Nhà thơ Xuân Quỳnh được Bộ VH-TT&DL đề nghị xét tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật với hai tập thơ là “Lời ru trên mặt đất” và “Bầu trời trong quả trứng” (Giải thưởng chính thức về Văn học thiếu nhi của Hội nhà văn Việt Nam năm 1982 – 1983). 

Thứ Tư, 18 tháng 1, 2017

SAIGONBOOK tổ chức cuộc thi Lục Bát Tết

Chỉ một chữ “Tết” thôi, nhưng gói tròn trong đó biết bao nỗi niềm và tâm tình. Saigon Books tổ chức cuộc thi thơ “Lục bát Tết” nhằm tạo cơ hội để bạn đọc khắp nơi có thể bộc bạch về những nỗi niềm và tâm tình đó. Chọn chủ đề Tết cổ truyền, cùng với thể thơ truyền thống của dân tộc, cuộc thi “Lục bát Tết” nhằm tôn vinh những giá trị truyền thống tốt đẹp từ trong chính mỗi gia đình. Những giá trị đó, qua bao tháng bao năm vẫn luôn là mạch nước ngầm nuôi dưỡng tâm hồn, để từ đó tạo nên nhân cách ở mỗi người. Mọi công dân Việt Nam và những người Việt Nam đang định cư ở nước ngoài đều có thể dự thi.

VƯƠNG TÂM đường tơ quanh chiếc ấm tròn trên tay

Nhà thơ Vương Tâm năm nay đã ở tuổi thất thập cổ lai hy, nhưng với bản tính của một người hay đi, hay tìm hiểu, anh vẫn luôn trên mọi chặng đường đất nước viết báo, viết ký, làm thơ. Dễ hiểu vì sao, Vương Tâm là một trong những nhà thơ có sách in đều đặn, những tập tiểu thuyết, truyện ngắn, thơ ca, bút ký với những chân dung “kỳ nhân dị thảo” ra đời hàng năm đã một lần nữa khẳng định tâm hồn, trái tim yêu nghề, yêu đời, yêu người của ông vẫn luôn tươi trẻ và đầy đam mê. Nếu nói rằng, văn chương là trời cho, thì nhà thơ Vương Tâm có được cái lộc trời ấy để mà theo đuổi nó đến tận bây giờ. Tính đến nay nhà thơ Vương Tâm đã xuất bản 40 đầu sách truyện ngắn, tiểu thuyết và thơ trữ tình.

Chủ Nhật, 15 tháng 1, 2017

Một tấm lòng văn chương đáng kính trọng

Cuối tuần, sẵn dịp cuối năm, đọc lại và nghĩ lại công trình "Thơ bạn thơ", mà càng thấy nể vợ chồng thi sĩ Nguyễn Nguyên Bảy- Lý Phương Liên! "Thơ bạn thơ" là ý tưởng của Nguyễn Nguyên Bảy - Lý Phương Liên, khởi động từ năm 2012, và có bốn người đánh trống ghi tên ủng hộ là Thanh Tùng, Lê Xuân Đố, Nguyễn Thái Sơn và... tôi! Ban đầu chỉ nghĩ làm một cuốn góp vui với đời, ai dè gần 5 năm qua, phu xướng Nguyễn Nguyên Bảy và phụ tùy Lý Phương Liên ra mắt liên tục 6 cuốn "Thơ bạn thơ", 2 cuốn "Văn bạn văn", 2 cuốn "Vườn thơ 5 nhà"....  5 năm qua, vợ chồng thi sĩ Nguyễn Nguyên Bảy - Lý Phương Liên cống hiến như một địa chỉ văn học uy tín, trong sáng và chuyên nghiệp!

Thứ Năm, 12 tháng 1, 2017

NGƯỜI YÊU DẤU và phía sau cuộc chiến

Nằm chung cùng chín truyện ngắn trong cuốn sách mới nhất của nhà văn Dạ Ngân, ra mắt vào những ngày đầu tiên của năm 2017, “Người yêu dấu” có sức vóc của một tiểu thuyết. Cách xác định mốc thời gian ngay ở câu mở đầu tiểu thuyết cũng đã báo hiệu rằng nó là tác phẩm viết về chiến tranh: “Tháng tư thứ mười, 1975-1985, một thập niên trôi qua không bình yên”. Nhưng Dạ Ngân không chỉ viết về một, mà là hai cuộc chiến, theo kết cấu đảo lộn trật tự thời gian. Thoạt tiên là cuộc chiến ở biên giới Tây Nam, trên chiến trường K. Tiếp đến là cuộc chiến kéo dài hai mươi năm trên chính đất nước Việt Nam này. Để rồi đến những trang cuối cùng, chiến trường K mới trở lại, đặt dấu chấm buồn cho mẹ, cho anh và cho em.

Thơ Quảng Cáo là cách PR của thế kỷ trước ở Sài Gòn

Nói đến thơ trong quảng cáo, thì thị dân Sài Gòn ngày xưa đều biết đến tiệm vàng nổi tiếng Nguyễn Thế Tài ở số 43 đường Schroeder (đường Phan Chu Trinh-mặt tây chợ Bến Thành) có hai con cọp và một con cọp đá án ngữ trước cửa tiệm. Vàng của tiệm Nguyễn Thế Tài có uy tín như vàng Trái núi (trước 75) và SJC. Mặc dầu nổi tiếng như vậy nhưng tiệm vàng nầy cũng nổi máu thơ phú trong quảng cáo nên đã tổ chức một cuộc thi thơ. Mỗi bài thơ tác giả dự thi được đăng báo Đời Mới đều được nhuận bút, có đánh số thứ tự. Sau đó tiệm vàng Nguyễn Thế Tài trao giải 25000 đồng cho ai trả lời đúng câu hỏi ý nghĩa của hai con cọp và con ngựa án ngữ trước của tiệm vàng và chọn trúng bài thơ số…là bài thơ hay nhất

Thứ Tư, 11 tháng 1, 2017

PHẠM ĐỨC một đời lận đận

Ngoài chiếc xe máy còng cọc, coi như “con trâu sắt” làm công cụ cho nhà thơ đi lại, thì nhà thơ tậu được cả một “đàn trâu đất” để thưởng ngoạn. Nói một cách hài hước, việc đầu tiên trong đời một trang nam tử như ông là tậu được hơn 200 con trâu, làm từ các chất liệu khác nhau. Có lần ông tâm sự rằng, thơ và đàn trâu đã an ủi và vỗ về tâm hồn ông trong những đêm cô đơn nhất. Ông tuổi gà (sinh năm 1945-Ất Dậu) nhưng lại có thú sưu tầm các con trâu do các nghệ nhân làm từ giữa những năm 90 của thế kỷ trước. Nghĩa là đã 25 năm nay. Trong quãng đời lang thang cơ nhỡ, ông đều mang chúng theo và được chăm nom cẩn thận.

Chủ Nhật, 8 tháng 1, 2017

Tác giả bí ẩn của ca từ Thuyền Viễn Xứ

Năm 1952, Ngọc Bút đến nhà in báo Sống Chung trên đường Trần Hưng Đạo, quận Nhứt xem tập thơ vừa in xong của mình. Tập thơ mang tên Cởi mở, gom lại 22 bài thơ do cô viết từ năm 16 tuổi. Lúc đó tuy mới 18, cô đã tham gia biên tập thơ cho báo Phụ Nữ của bà Nguyễn Thị Lan Phương và gia nhập nhóm thơ - văn - nhạc lấy tên là Chim Việt. Những bài thơ trong tập đã được đăng rải rác trên một số báo, cô dùng bút danh Khánh Ngọc, rồi sau đó là Huyền Chi. Buổi đó, nhạc sĩ Phạm Duy vừa đến và được bà Đào, chủ nhà in, giới thiệu về cô. Phạm Duy khi ấy còn trẻ, mới 32 tuổi nhưng đã nổi tiếng. Ông vừa đưa gia đình vào Nam và đang thu xếp cuộc sống ổn định ở quê hương mới cho gia đình. Biết cô vừa in xong tập thơ, ông mượn xem và xin cô một tập để nếu có bài nào hay thì xin được phổ thành ca khúc.

Mỗi lần nhớ tới TÔ ĐỨC CHIÊU

Nhớ rõ, lúc nào rỗi rãi Tô Đức Chiêu liền cặm cụi bên bàn viết. Chuyện gì mà viết lắm thế? Tò mò, vắng Chiêu, ngó vào bản thảo. Thì ra cũng là những thứ được nghe kể, được ghi vào sổ tay khi xuống đơn vị mà thưa vắng hẳn những gì mách bảo của trí tưởng tượng. Yên lòng, vì một đồng nghiệp na ná giống mình. Bản tho của Chiêu dày đặc những hàng chữ nhỏ li ti như nhiều đàn kiến đang nối đuôi nhau. Viết hoàn chỉnh trang nào, hắn kê thêm 1,2 tờ giấy than chép lại, cho có thêm vài bản… lưu cảo! Hỏi: Để làm gì? Đáp hồn nhiên: Dành cho hậu thế! Sau bữa cơm trưa, như một lệ quen, Chiêu rửa sạch cái chậu nhôm, ra bể nước văn rô-bi-ne hứng đầy một chậu bê vào đặt dưới gầm giường, đợi 1giờ15 kẻng báo thức mang ra rửa mặt. Lại hỏi: Sao cần phải vất vả thế? Đáp: Có mát mẻ, tỉnh táo văn chương mới hay!

Chuột Cống - Truyện ngắn của THÁI SINH

Thị đi loanh quanh khắp các gian phòng, gõ vào các bức tường, lay khuôn cửa rồi gật đầu với vẻ hài lòng lắm: “Được, tốt!” Dường như thoả mãn, đêm đầu tiên về nhà mới thị ngủ như chết, miệng há hốc, ánh sáng ngọn đèn ngủ khiến da thịt thị xanh mướt, nhợt nhạt như kẻ chết trôi, nom khiếp quá. Tôi vốn thính ngủ, nghe thị ngáy lại lạ nhà nên không tài nào ngủ được, hết nhìn đăm đăm vào ngọn đèn cho mỏi mắt rồi lại đếm cũng không tài nào ngủ được. Tôi trở dậy lững thững đi ra phía sau, trong ánh sáng của ngọn đèn cao áp từ phía bệnh viện hắt lại, ngôi nhà tôi hiện mờ mờ cùng với các khoảng sáng tối càng khiến ngôi nhà của tôi nhuốc một màu ma quái. Tôi tiến lại phía tiếng chuột rúc gần bể nước, một cảnh tượng làm tôi kinh hoàng, một lũ chuột cống lúc nhúc nối đuôi nhau đi từ phía lò gạch xuống cống.