Thứ Năm, 14 tháng 12, 2017

LÊ MINH QUỐC người ham chuyện

Đọc “Ngày đi trên chữ” của Lê Minh Quốc, cũng như các tạp văn gần đây của anh, thấy anh bàn đủ chuyện trên trời dưới đất, không tránh né cả những đề tài xã hội nóng bỏng, gay cấn như vụ Formosa, vụ nước mắm công nghiệp... dễ nhận ra cảm hứng sáng tạo của anh bắt nguồn từ cảm thức của một người đang sống giữa thời đại mình, ký ức gắn bó với những trải nghiệm cộng đồng và mối quan tâm của anh mang rõ dấu vết của thời cuộc. Rõ ràng anh có nhu cầu trao đổi với “cô Sáu”, “bà Ba”, “chị Bảy”, những bạn đọc vô hình trong tâm thức của mình. Tôi đồ rằng nếu không được nói ra hoặc viết ra, chắc anh thấy khó chịu, bức bối lắm!


Thứ Tư, 13 tháng 12, 2017

Nhớ NGUYỄN BẠCH DƯƠNG qua thời gian hai chiều

Hồi ức của Ngô Khắc Tài: “Nhớ về Nguyễn Bạch Dương, tôi không thể nhớ lại một thời biết tìm đâu. Vẫn nhớ mỗi lần gặp Nguyễn Bạch Dương hay hỏi “có viết gì mới đưa coi”. Anh chứng tỏ được sự quan tâm đến bạn bè nên mấy tay làm thơ trẻ ở Vĩnh Long thường đưa bài cho anh đọc trước khi gởi đăng báo, để nghe những lời góp ý chân tình. Lần lượt anh em được kết nạp vô Hội nhà văn VN, Nguyễn Bạch Dương rất xứng đáng nhưng lại không chịu vô. Mọi người theo vận động mãi cuối cùng Nguyễn Bạch Dương đến năm 1992 mới đồng ý, như là số mệnh đã định sẵn. Hội nhà văn VN kết nạp anh làm hội viên, thì khoảng hai năm sau anh qua đời...

THẠCH QUỲ lòng như đất lặng thầm mơ dấu guốc

Khác với những bạn bè cầm bút đồng trang lứa đã rời xa nơi chôn nhau cắt rốn rồi ngoảnh lại mây trắng Hồng Lĩnh mà bồi hồi viết bao lời tha thiết, nhà thơ Thạch Quỳ sống tận tụy với xứ Nghệ và nhận diện được từng vẻ đẹp cồn cào của xứ Nghệ. Ông không chỉ phác họa “Đất Đô Lương” trầm tích nắng mưa: “Vực Cóc đây thăm thẳm một hang trời/ Bè nứa chui vào ngỡ đi về xứ khác/ Nhớ lúa Ba Ra mỉm miệng cười/ Trắng xóa muôn nghìn thác bạc” mà ông còn phát hiện “Con chim tà vặt” độc đáo chốn mình dung thân bằng cái nhìn thật chi tiết: “Giữa núi trọc, đồi hoang/ Có con chim tà vặt/ Mỏ đỏ như than hồng/ Ngồi thu lu trên đá/ Khi ngồi thì mình đen/ Bay lên, cánh trắng lóa/ Đồi tiếp đồi, không cây/ Chỉ sim cằn và cỏ/ Chim quen đậu trên đá/ Chân khô như củi gầy…”.

Thứ Ba, 12 tháng 12, 2017

Sức mạnh hồi sinh của thể loại phim tài liệu

Xem “Việt nam thời bao cấp” thấy ngay việc chọn lựa người kể chuyện này là đa dạng, dân chủ, không áp đặt chủ quan và người xem tin cậy được. Phim cũng không lảng tránh hoặc che dấu bớt những “nỗi khổ trần gian” khi các tác giả để các chứng nhân nhắc lại những dẫn dụ, những cách ví von, những chuyện tiếu lâm xưa. Ví như trong một gia đình anh chị em có thể mượn nhau cái áo, cái quần mặc mỗi khi ra đường; chuyện cơ cực khi mất số gạo; chuyện ăn quá ít chất đạm chóng đói nên mỗi bữa phải ăn tới 4 năm bát cơm, mà cơm lại không đủ… Cả những giai thoại đã thành lời ca tiếng hát sót ruột buốt lòng như: Một yêu anh có may ô/ Hai yêu anh có cá khô ăn dần/ Ba yêu rửa mặt bằng khăn/ Bốn yêu bàn chải đánh răng hàng ngày… 

Vì sao dịch giả THUẬN từ chối Giải thưởng Hội nhà văn Hà Nội?

Báo điện tử Zing đưa tin: “Ở lần xét giải thứ nhất, Hội đồng chung khảo của giải bình chọn duy nhất tác phẩm “Ngôn từ” được 6/8 phiếu bầu (75%), đủ điều kiện xem xét trao giải thưởng văn học dịch năm 2017. Ba cuốn khác qua vòng sơ khảo đều không đạt phiếu quá bán ở vòng chung khảo. Vì lý do cá nhân, hai dịch giả Thuận và Lê Ngọc Mai cảm ơn, nhưng từ chối nhận giải”. Ngay lập tức, dịch giả Thuận phản ứng trên Facbook: "Tôi từ chối giải thưởng của Hội Nhà Văn Hà Nội vì Hội chưa làm đúng trách nhiệm - bảo vệ quyền tự do sáng tác của các nhà văn. Hôm qua, khi được phỏng vấn nhanh, mình có trả lời rõ ràng như vậy (vẫn còn lưu trong messenger). Bây giờ nhà báo lại bảo vì "lý do cá nhân"!”

Thứ Hai, 11 tháng 12, 2017

PHONG ĐIỆP trải nghiệm tự thân tốt hơn trải nghiệm trên mạng xã hội

Công việc của nhà văn là sáng tạo, và tác phẩm là thành quả của quá trình sáng tạo ấy. Nếu không có tác phẩm, tốt nhất là hãy chọn công việc khác để làm. Những note viết ngắn trên mạng xã hội không phải vô cớ chỉ được gọi là “dòng trạng thái” (status). Facebook vô cùng tinh tế khi đặt câu hỏi cho những status đó là “Bạn đang nghĩ gì”. Chỉ viết ra những gì mình đang nghĩ, dù có cả ngàn like thì đó vẫn chưa thể coi đó là sáng tạo.  Nhưng hiện nay một số người đang có phần ảo tưởng. Họ sản xuất hàng chục cái gọi là thơ mỗi ngày và đăng lên facebook, được bạn bè xúm vào cổ vũ, khen ngợi như thể là tuyệt tác nên đã vội ảo tưởng về tài năng của mình. Họ kể chuyện mình ăn ở đâu, chơi ở đâu, dù có ly kỳ hay thú vị thế nào cũng không thể coi đó là sáng tạo. Cần hiểu đúng hai chữ “sáng tạo” trong sáng tác văn học nghệ thuật. Nó đòi hỏi sự nghiêm túc, lao động không ngừng. Và cái này thì nhiều người nói rồi nhưng tôi vẫn muốn nhắc lại: sáng tạo thì cô đơn lắm. Nó không có chỗ cho sự ồn ào và những lời hoa mỹ. Bao nhiêu tài năng, tinh hoa dồn vào quá trình sáng tạo đó rồi, còn đâu sức lực mà “phát tiết” tùy tiện được.

Lặng thầm THẾ VŨ

Thế Vũ là một nhà văn có số phận khá đặc biệt. Mồ côi cha mẹ từ nhỏ, lớn lên trong vùng địch tạm chiếm ở miền Nam, bị bắt đi lính VNCH rồi đào ngũ, bị kết án lao công chiến trường. Năm 1971, truyện ngắn “Những vòng hoa ngụy tín” của anh in trên tạp chí Trình Bày lập tức gây hệ lụy không nhỏ cho anh lính - nhà văn trẻ mới 23 tuổi: Bộ Nội Vụ chính quyền Sài Gòn ra lệnh tịch thu tờ báo và đưa vụ việc ra xét xử trước tòa sơ thẩm tiểu hình về tội “đã phổ biến luận điệu có tác dụng làm suy giảm kỷ luật và tinh thần chiến đấu của quân đội và làm phương hại đến an ninh quốc gia”. Sau 1975, Thế Vũ về Nha Trang dạy học, làm biên tập tạp chí Văn nghệ Phú Khánh, Văn nghệ Nha Trang. Tại đây, chừng ba, bốn năm sau lại xảy ra một vụ lùm xùm nổi đình nổi đám khác. Lần này, Thế Vũ vẫn là đối tượng bị đem ra “mổ xẻ”. 

Thứ Bảy, 9 tháng 12, 2017

PHẠM KHẢI và cách nhà thơ viết phê bình văn học

Tôi viết nhiều thể loại, không chỉ thơ, phê bình mà cả…truyện ngắn. Rồi còn viết báo, nghề gắn với đơn vị tôi đang công tác nữa chứ. Nói chung là tất cả những gì mình đã viết đều thấy… “hợp tạng” cả. Tuy nhiên, thực lòng tôi chỉ muốn mọi người nghĩ đến tôi như một nhà thơ và thực chất tôi vẫn nghĩ mình trước nhất là một nhà thơ. Việc viết phê bình đến với tôi tự nhiên như người thưởng thức một món ăn thì nói nhận xét của mình về món ăn đó, vậy thôi. Danh hiệu “nhà phê bình” gắn với tên tôi chẳng làm tôi thấy phấn khích thêm chút nào, thậm chí còn có cảm giác… ngại ngại, thấy có gì đó… xa lạ.

Thứ Sáu, 8 tháng 12, 2017

Bao giờ người Việt hào hứng đọc sách như hào hứng uống bia?

Chúng ta chưa có một văn hóa đọc sách đúng nghĩa, chúng ta còn mải vui chơi và nhậu nhẹt, mải mê kiếm tiền hoặc lo thi cử, trả bài, hoặc đọc sách rồi cũng không biết áp dụng vào đâu vì không có môi trường học thuật, môi trường tương tác, ứng dụng và phát triển. Chúng ta tiêu thụ chất có cồn nhiều gấp 30 lần so với số tiền đầu tư vào sách vở và tri thức – trung bình người Việt bỏ ra 1 USD để mua sách trong một năm, và con số này là 30 USD cho việc mua bia, rượu để uống. Và nhờ đó, số sáng chế, phát minh được công nhận của chúng ta ở mức khiêm tốn khó thể nào tưởng tượng nổi: so với thế giới thì chỉ bằng 1/3 của Thái Lan, 1/11 của Malaysia, 1/30 của Singapore, 1/1.240 của Hàn Quốc.

Thứ Năm, 7 tháng 12, 2017

NGUYỄN ĐỨC MẬU đọc lại thơ PHÙNG KHẮC BẮC

Đọc thơ Phùng Khắc Bắc, đọc kỹ, tôi vừa thương cảm vừa vui mừng. Thương cảm vì cuộc đời anh so với đồng nghiệp cùng lứa có nhiều rủi ro, bất hạnh. Vui mừng vì anh đã gặt hái được những bài thơ hay viết về chiến tranh, về tình yêu và cuộc sống đời thường… Đọc "Một chấm xanh", tôi nhớ tới Phùng Khắc Bắc với dáng người gầy gò, tóc bạc sớm, làn da tím tái vì những trận sốt rét. Anh thường bị đau yếu, bệnh tật luôn. Chắc hẳn vì thế, anh luôn linh cảm thấy cái chết đang đến với mình… Thơ tình của anh không phải là đồ trang sức, là hoa thơm mang tặng mỗi người. Nhưng người đọc thấy anh rất sâu nặng, trân trọng tình yêu. Dường như tình yêu của anh giống như loài cây muộn mằn, phải qua nắng gắt mưa sa mới có được chùm quả chín....

Một nhà văn Hà Nội say mê lịch sử

Ai là người Hà Nội? Gần đây, người ta hay đặt ra câu hỏi này. Khái niệm thì vô cùng, chẳng cứ mấy đời gốc gác Hà Nội, chỉ biết có những người mà sau khi gặp xong ta sẽ cam đoan họ chính là người Thăng Long – Hà Nội. Nhà văn Hà Ân là một người như thế! Cũng chẳng phải vì ông đã viết cuốn tiểu thuyết lịch sử “Người Thăng Long” đầy kỳ công. Mà khi đến nhà ông, chất hào hoa thấm đẫm từ cách bài trí căn phòng vốn nằm trong một biệt thự tây chia năm xẻ bảy không hoành tráng đèn chùm, sa lông đắt tiền, thiết bị điện tử cực xịn mà gọn gàng, tinh tế đến phong thái ăn mặc giản dị mà chỉn chu, cách giao tiếp cực kỳ đôn hậu, chân tình, cẩn trọng lời ăn tiếng nói…

Thứ Tư, 6 tháng 12, 2017

Có một thời báo chí sôi động nữa không?

Không biết từ khi nào, có lẽ từ đầu năm 1987, chiều thứ năm hàng tuần, tụ tập rất đông người trên đoạn phố đầu Trần Quốc Toản, xung quanh tòa soạn báo Văn nghệ. Một vài đám trong quán nước chè chen trên vỉa hè. Một dãy dài xích lô mà chủ nhân của nó nằm ghếch chân lên càng, mũ chụp lên mặt không biết thức hay ngủ. Những người đàn ông qua qua lại lại như đi tập thể dục. Không biết họ là ai và cũng không ai nghĩ họ là ai. Hóa ra họ là những người chờ đợi để được mua sớm nhất tờ Văn nghệ tuần đó. Khi chiếc xe chở một ít báo từ nhà in về tòa soạn thì những người ấy liền vào mua, người đọc người mang đi bán. Sự đón đợi của bạn đọc trên phố những năm ấy đã thành lệ, và dù sau này lâu lắc bao nhiêu thì những người làm báo Văn nghệ thời đó cũng khó mà quên được.

Thứ Ba, 5 tháng 12, 2017

NGUYỄN VŨ TIỀM tương tư gói lại mang về

15 năm sau khi nghỉ hưu, là giai đoạn Nguyễn Vũ Tiềm viết nhiều nhất và viết hay nhất. Những trăn trở và những thương yêu được Nguyễn Vũ Tiềm chắt chiu cả đời có dịp dồn vào thơ. Sự dồn nén trở thành câu lai láng, sự e dè trở thành câu mạnh mẽ, sự cẩn trọng trở thành câu mông lung. Hồn vía cố hương bật dậy theo “Cuộc lên đường đầu thế kỷ 21” nức nở: “Hành lý Sông Tô, khát vọng Sông Hồng/ Hơi bị nhập siêu các hạng mục thuộc về hy vọng/ Cuộc hành trình dài hơi/ Đang được anh lập trình ngắn lại/ Số hoá mọi nhu cầu/ Thêm chút kích cầu lãng mạn phiêu lưu/ Không quên vắt vai một mối tình trả góp/ Làm gia vị tháng ngày/ Cơn say bừng tỉnh giấc/ Chợt nhận ra/ Chả có cuộc lên đường nào cả/ Hành lý trống không, hy vọng xa mờ/ Chỉ thử thách gian nan là chất ngất”, còn nắng gió phương Nam bỗng bày ra thứ “Minh triết đất đai” rạo rực: Bài vỡ lòng từ cỏ hoa/ Khai tâm bằng chiêm mùa tách vỏ/ Uống từng lời quang hợp vô thanh/ Đọc ngôn ngữ bốn mùa, của hương thơm và màu sắc/ Quy luật, bước đi của cái rễ, cái mầm/ Học cành la cành bổng/ Biết cương nhu mà không biết uốn mình/ Học vũ thủy, thu phân triết lý vườn cây thay lá/ Ôi, cái cử chỉ vẫy tay rời cành mới đẹp làm sao, và chạm chạm đất hồn còn xao xác gió/ Mầm nhân ái nhú lên từ hủy diệt/ Thông điệp xanh đất nhắn gửi bao điều/ Tay lấm láp phù sa, chính là lúc ngộ ra điều sạch sẽ”.

Chủ Nhật, 3 tháng 12, 2017

ĐOÀN LÊ vấn vương với sợi tơ trời

Người ta vẫn thường nói rằng, mỗi con người sinh ra đã mang một số mệnh và rồi cuộc đời người đó sẽ đi theo định mệnh ấy như một điều không thể tránh được, dù muốn dù không. Trong cuộc đời mình, nhà văn Đoàn Lê mang một số mệnh mà người em gái thân thiết nhất trong số 7 anh chị em của bà, nhà thơ Đoàn Thị Tảo, đã đúc kết từ năm hai chị em họ chỉ ngoài hai mươi tuổi trong bài thơ "Cho một ngày sinh" tặng riêng Đoàn Lê: "Thế là chị ơi/ Rụng bông gạo đỏ/ Ô hay trời không nín gió/ Cho ngày chị sinh/ Ngày chị sinh trời cho làm thơ/ Cho nết buồn vui bốn mùa trăn trở/ Cho làm một câu hát cổ/ Để người lí lơi/ Vấn vương với sợi tơ trời/ Tình riêng bỏ chợ, tình người đa đoan"...  Bài thơ sau này đã được nhạc sĩ Trọng Đài phổ nhạc trong chính bộ phim "Người Hà Nội" do bà làm đạo diễn và trở thành một bài hát nổi tiếng được nhiều người yêu thích.

Thứ Bảy, 2 tháng 12, 2017

Bông Sen Vàng nhìn từ hàng ghế giám khảo

Phim của các nhà sản xuất tư nhân- đương nhiên, lấy mục đích giải trí, hút khách tới rạp, đạt doanh thu cao là chính…Nhưng khác với những năm trước, phim dự giải năm nay nổi trội lên bởi những kỹ càng, công phu trong xây dựng cốt kịch, khắc họa tính cách nhân vật. Phim “Cô gái đến từ hôm qua” phỏng theo truyện vừa của nhà văn Nguyện Nhật Ánh là câu chuyện có tình có lý, diễn tiến khá tự nhiên về một tình bạn, chuyển qua tình yêu kéo dài cả chục năm. Phim “Cho em gần anh thêm chút nữa” kể một câu chuyện tình dễ rơi vào bi lụy, sầu thảm, song các tác giả đã vượt qua được miệng vực này đã mang tới cho người xem những tình cảm ấm áp, của một tình bạn, tình trong sáng, thủy chung. “Hotboy nổi loạn 2”  tiếp tục khai thác đề tài đồng giới của “Hotboy 1”, dù vậy người xem vẫn bị cuốn hút bởi tay nghề vững vàng và sự tinh tế của Vũ Ngọc Đãng - đạo diễn cũng kiêm luôn việc biên kịch phim.

Thứ Sáu, 1 tháng 12, 2017

LÊ HUY QUANG đam mê và dị biệt

Từ năm 1976, Lê Huy Quang làm báo, bắt đầu với Tạp chí Sân khấu. Đầu những năm 70 của thế kỷ XX, ông đã trở thành họa sỹ thiết kế mỹ thuật Nhà hát Tuồng Việt Nam, thực hiện ước mơ thời thơ bé của mình. Dọc dài theo suốt những năm tháng cuộc đời mình, ông vẽ để giải tỏa cảm xúc, vẽ như chơi, vẽ cho chính mình. Nhưng bằng cách riêng, các bức vẽ của ông đã để lại một dấu ấn rất riêng trong lòng công chúng.  Nhà phê bình Đặng Trường Lưu từng nói về tranh của ông: "Qua những tác phẩm hội họa… cũng đủ cho ta nhận ra một bản lĩnh riêng, một mảnh hồn riêng Lê Huy Quang đằm thắm và bình thản trước ồn ào cởi mở, có khi thái quá của đời sống nghệ thuật hiện nay".

Lỗi sai trong xuất bản và thực trạng thả gà ra mà đuổi

Có thể dẫn ra hàng trăm cuốn sách với muôn vàn lỗi sai muôn hình vạn trạng, có những lỗi sai lặp lại và có những lỗi sai phát sinh. Vậy đâu là nguyên nhân khiến tình trạng xuất bản phẩm có nhiều lỗi sai cười ra nước mắt như vậy? Đầu tiên phải nói rằng, những kiến thức nền tảng nhất về lịch sử, văn hóa, văn học, nghệ thuật của biên tập viên rất yếu. Những lỗi sai đều rất cơ bản, có khi chỉ là những kiến thức thông sử bình thường, những nhân vật đã quá quen thuộc trong đời sống văn học nghệ thuật nước nhà mà không nắm được. Thứ hai là quá phụ thuộc vào Internet. Mạng Internet và Google hay Bách khoa thư mở Wikipedia là những công cụ hỗ trợ tìm kiếm hết sức nhanh chóng, tuy nhiên cũng có những thông tin không chuẩn xác mà cần phải dựa vào những nguồn đáng tin cậy hơn ở những công cụ hỗ trợ mang tính chuyên ngành và chuyên gia khác nhau.

Thứ Ba, 28 tháng 11, 2017

Hí lộng cùng LÊ XUÂN ĐỐ

Làm nông nghiệp kỹ thuật cao, Lê Xuân Đố cũng tham dự lớp tập huấn rất đàng hoàng. Riêng môn vắt sữa bò thì Lê Xuân Đố tuyên bố với giáo viên: "Tôi không cần học. Tôi có năng khiếu vắt sữa, bốn vú hay hai vú thì tôi đều bóp ra sữa ngon lành!". Trang trại mênh mông, cỏ xanh mơn mởn, đàn bò tung tăng. Sáng sáng chiều chiều Lê Xuân Đố đủng đỉnh vừa đi vừa ngắm, điệu bộ như Hồ Giáo mà oai phong vượt trội Hồ Giáo. Đến ngày thu hoạch, Lê Xuân Đố trổ tài vắt sữa khá điệu nghệ. Bóp vú đằng trước thì Lê Xuân Đố đọc thơ Hồ Xuân Hương, mà bóp vú đằng sau thì Lê Xuân Đố đọc thơ Đoàn Thị Điểm. Có thể nhờ chất thơ kích hoạt, sữa bò nhiều khủng khiếp. Lê Xuân Đố nhẩm tính, chỉ cần vắt sữa một năm sẽ đủ tài trợ cho tất cả hội viên Hội nhà văn đi du lịch châu Âu ngắm Paris thật sự, chứ không phải ở Sài Gòn bì bõm lội nước lụt mà mơ tưởng sóng sông Seine!

Thứ Hai, 27 tháng 11, 2017

THU BỒN xin người đừng tắt ngọn sao khuya

Với một nghệ sỹ, lao động miệt mài chưa đủ, số lượng tác phẩm chưa nói lên được gì nhiều. Những gì Thu Bồn viết ra và sự tác động của chúng đối với người đọc mới là điều căn cốt. Giữa những ngày gian khổ của cuộc chiến đấu ở miền Nam, trong rừng sâu, Thu Bồn viết: Lòng tôi hướng về quê hương Cách Mạng/ lòng tôi mơ về Việt Bắc thân yêu (Trèo dãy Ngọc Linh ). Còn nhớ đầu những năm sáu mươi của thế kỷ XX, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ Diệm đang mịt mù, đen tối, Bài ca Chim Chơrao vượt tuyến ra bắc, sắt son và thiêng liêng như một lời thề, bất khuất như một bóng cây Kơnia, rắn rỏi và thơm thảo như tấm lòng của đồng bào các dân tộc vùng cao Tây Nguyên đối với Cách mạng. Ngay sau đó Bài ca Chim Chơrao được đưa vào chương trình học văn của các cấp. Bao nhiêu chàng trai, cô gái sau đó hăng hái lên đường ra mặt trận mang theo trong trí nhớ hình ảnh của Hùng và Y Rin với lòng quyết tâm sôi sục đánh thắng giặc Mỹ xâm lược

Thứ Sáu, 24 tháng 11, 2017

Nghĩ tiếp về THƠ

Gần đây, có một cây bút thơ viết “Bỗng thành triệu phú ngẩn ngơ”,  liền được một nhà thơ bình rằng là một trong số định nghĩa thi sĩ hay nhất. Thôi thì có thể bột phát thành thơ, và cũng có thể cao hứng tán dương nhau, nhưng đã đem in lên sách báo thì phải chịu sự bình giá của dư luận. Vậy có phải thật nhà thơ là triệu phú ngẩn ngơ? Không biết tất cả các nhà thơ và những người yêu thơ có đồng tình với định nghĩa này? Cứ theo câu chữ thì cả người viết lẫn người bình đều khoái trí với từ ngẩn ngơ này lắm. Vậy chẳng lẽ thi sĩ là những người ngẩn ngơ? Cứ theo quan niệm của dân gian thì ngẩn ngơ là để chỉ những người thần kinh không bình thường. Còn theo Từ điển tiếng Việt của Viện ngôn ngữ học do Trung tâm từ điển học và Nhà xuất bản Đà Nẵng in năm 2002 thì Ngẩn ngơ: ở trạng thái như không còn chú ý gì đến xung quanh, vì tâm trí đang để ở đâu đâu...

Giọt Nước Trong Lá Sen và những gương mặt thi nhân

25 bài trong tập sách hầu như đều được tác giả viết trong khoảng 4-5 năm trở lại đây. Nhưng đó là sản phẩm của mấy chục năm nghiền ngẫm, tìm hiểu, chắt lọc. Trong đó, có những bài được tác giả phôi thai từ đề tài khoá luận và luận văn khi còn là sinh viên đại học. Hồi ấy, có chàng trai tuổi 18 tạm biệt xứ Đoài đến với rừng núi Đại Từ, Thái Nguyên, nhập môn khoa Văn, Đại học Tổng hợp sơ tán. Vận chiếc áo sơ mi xanh si lâm, đầu mang mũ nhựa cứng màu đu đủ non, lưng giắt dao quắm, leo dốc Dài của núi Tràng Dương  vào rừng chặt nứa, đốn gỗ về dựng lớp, làm nhà. Chàng trai dường như chẳng biết gì là gian khó. Đầu toàn chuyện văn chương. Rồi năm học cuối cùng ở Đại học. Giữa tiếng máy bay và bom nổ lúc xa, lúc gần, chàng mải miết như quên ngủ quên ăn trong mấy tuần lễ liền viết một hơi luận văn tốt nghiệp. Luận văn được đánh giá xuất sắc. Dường như cái “nghiệp” văn chương đã nhập vào Khuất Bình Nguyên đến độ không thể dứt ra được...

Thứ Năm, 23 tháng 11, 2017

Linh hồn mỏi trên những vết son

Đọc thơ Trần Lê Khánh, đôi khi phải đọc thật chậm và thật kỹ, thì may ra không để sót những câu thơ hay được cài đặt ở mỗi bài. Ở bài “Gần tới chân trời”, sau những câu khô khan là một câu run rẩy: “Mưa ướt thành phố bạc/ Ướt những chiếc lá và lòng cây/ Hình như, ướt luôn bộ rễ gầy/ Đau lòng hơn/ Ướt cả hạt nắng em phơi khô từ tiền kiếp”. Hoặc bài “Thôi” có bốn câu nắc nỏm: “Trời đỏ/ Đêm nhạt dần/ Linh hồn mỏi/ Trên những vết son”. Chỉ cần hai câu thơ “ướt cả hạt nắng em phơi khô từ tiền kiếp” và “linh hồn mỏi trên những vết so” đã hiển lộ đầy đủ một phẩm chất thi sĩ! Thơ Trần Lê Khánh có ưu điểm về sự liên tưởng và sự khái quát. Do đó, hình như trong tiềm thức của tác giả đã khước từ sự diễn giải.

Chủ Nhật, 19 tháng 11, 2017

BÙI KIM ANH đời nên thơ từ trang vở học trò

“Cuộc sống bộn bề hôm nay không còn nhiều chỗ cho thơ nữa. Nhưng những lúc rơi vào bế tắc hay trong những nỗi đau, em vẫn viết, cô ạ. Và em vẫn theo dõi những vần thơ của cô trên facebook, vẫn luôn yêu thơ cô, vẫn dành những mến mà cả sự đồng cảm, như ngày xưa cô đã đồng cảm với em”. Đặng Tố Anh đã viết cho tôi như vậy. Em là học sinh lớp tôi dạy văn. Em là thành viên CLB thơ trường Trần Phú – Hà Nội năm ấy. Và bây giờ em đang giảng viên trường Đại học Kiến trúc. Nhớ học trò, nhớ cái câu lạc bộ thơ bé nhỏ , cái câu lạc bộ duy nhất được lập nên từ sự động viên của Ban giám hiệu nhà trường năm ấy – tôi đi tìm các em. Cho cô vẫn được gọi như ngày xưa ấy nhé, dù bây giờ học trò đều đã phương trưởng, thành đạt.

Thứ Tư, 15 tháng 11, 2017

VƯƠNG TÙNG CƯƠNG hoa như nỗi nhớ

Thời bao cấp, nghĩ lại, vất vả mà vui. Đến khi kinh tế  khá hơn chút, anh đã tháo vát  đổi được nhà từ trong ngõ ra ngoài phố nhỏ. Đời sống vẫn thiếu thốn, vẫn ăn dè hạt tiện, để nuôi hai con ăn học. Thấy con mình có năng khiếu nghệ thuât, anh chị thuê thày kèm cháu gái học hát, cháu trai học đàn ghi-ta. Tới khi hai con anh được về học ở Nhạc viện Hà Nội, niềm vui lớn vậy, mà chẳng kéo dài được bao. Cháu Khương, con trai đầu, học xuất sắc, từ hệ sơ cấp, lên hệ trung cấp, bộ môn ghi-ta. Cháu Vân, con gái, học khoa thanh nhạc. Đúng lúc cháu Khương đủ điểm đi học nước ngoài, thì tai nạn thảm khốc ập đến. Cái tai nạn kinh hoàng, như định mệnh.. Mà đúng là định mệnh. Ngày cháu về chào bố mẹ để chuẩn bị đi học xa, cháu có đến thăm người bạn. Ngồi trong nhà bạn, chiếc ô tô mất phanh từ ngoài phố đâm thẳng vào  nhà. Đám tang kinh hoàng, đầy hoa trắng. Những vạt áo học trò trong trắng dằng dặc tiễn cháu Khương. Chúng tôi ôm vai anh, không  dám nói một lời nào. Sau cái chết tức tưởi của  con trai, Vương Tùng Cương  kéo gia đình về Hà Nội. Anh quyết định gấp gáp, dứt khoát, không một lăn tăn.

Thứ Ba, 14 tháng 11, 2017

BẢO NINH gặp lại người Mỹ

Thật là đẹp đẽ và cảm động mà cũng thật là kỳ lạ: những nhà thơ bộ đội Việt Nam và những nhà thơ vốn là lính chiến Hoa Kỳ, giờ đây bên nhau mạn đàm về văn học của hai đất nước, đọc cho nhau nghe và bàn luận với nhau về những bài thơ của nhau. Mà không chỉ các nhà văn nhà thơ, trong đông đảo cử tọa dự hội thảo cũng có rất nhiều người từng là lính ở chiến trường Việt Nam. Họ từ nhiều nơi của bang Montana đã vượt đường xa về Missoula nghe mạn đàm chuyện thơ văn Việt - Mỹ, và cũng  là để gặp gỡ "những người Việt Cộng", đối thủ của mình ngày xưa. Cảnh sát trưởng Missoula, ông Pete Lawrenson, từ năm 1970 tới 1972 là sĩ quan cố vấn của lực lượng Biệt động quân Sài Gòn đồn trú ở Kon Tum. Khi biết tôi nguyên là lính Sư đoàn 10 bộ binh mà thuở xưa đơn vị của ông đã bao lần đụng độ, Pete Lawrenson mừng như là được gặp lại một người bạn đã nhiều năm xa cách.

Thứ Hai, 13 tháng 11, 2017

CHU THƠM đề nghị dẹp bớt các cuộc thi Hoa hậu

Thời gian trở lại đây, ngày càng có nhiều cuộc thi Hoa hậu được tổ chức tại Việt Nam. Có nhiều người nói vui, đây là "Thời của Hoa hậu". Điều đáng nói là các cuộc thi sắc đẹp này luôn vướng phải những ồn ào, từ thí sinh cho tới ban giám khảo, người tổ chức. Có cuộc thi khép lại trong tai tiếng. Có cuộc thi vừa mới bắt đầu scandal đã nổ ra. Đứng trước điều này, phóng viên VTC News đã có cuộc trò chuyện với nhà văn, nhà biên kịch Chu Thơm - nguyên Phó trưởng phòng Nghệ thuật (Cục Nghệ thuật biểu diễn, Bộ VHTTDL). Ông cho rằng: “Việc tổ chức nhiều cuộc thi Hoa hậu hiện nay sẽ khiến nhiều người chạy theo hay tôn vinh những giá trị ảo. Hoa hậu chẳng mang lại gì vinh quang cho Tổ quốc cả…”

Thứ Năm, 9 tháng 11, 2017

Sản phẩm văn hóa trong xu hướng công nghiệp hóa

Tập đoàn Tuần Châu đặt hàng đạo diễn Việt Tú dàn dựng vở diễn có tên "Thuở ấy xứ Đoài", một vở diễn sân khấu thực cảnh đầu tiên ở Việt Nam, với bối cảnh tự nhiên ở chùa Thầy, Sài Sơn, Quốc Oai, Hà Nội. Với kỳ vọng vở diễn sẽ có đời sống kéo dài từ 5-10 năm, Tập đoàn Tuần Châu đã mạnh tay đầu tư hàng trăm tỷ và bản thân đạo diễn Việt Tú cũng bộc lộ tham vọng sáng tạo của mình khi miệt mài thuyết phục gần 200 bà con địa phương tham gia trong vai trò diễn viên. Vở diễn ra mắt vào tháng 6-2017, tạo được nhiều ấn tượng tích cực đối với khán giả nhưng rốt cuộc, nó đã không sống được 5-10 năm như mong muốn của nhà đầu tư mà đã bị khai tử, song song với việc Tập đoàn Tuần Châu cắt đứt hợp đồng với Việt Tú.T

Thứ Tư, 8 tháng 11, 2017

Vì sao ngôi nhà 34 Hoàng Diệu ở Hà Nội vẫn chưa có sổ đỏ?

Đôi lời của nhà báo Dương Đức Quảng: “Mấy hôm nay, sau khi cụ bà Hoàng Thị Minh Hồ mất, thọ 104 tuổi, nhiều nhà báo và các bạn viết facebook đã có bài về cụ trên báo và trên trang cá nhân bày tỏ sự ngưỡng mộ, tiếc thương và cả sự thông cảm với gia đình cụ xung quanh câu chuyện về ngôi nhà 34 Hoàng Diệu, nơi cụ đã ra đi. Nhà báo Quốc Phong đã có một bài khá hay trên báo Thanh Niên kể nhiều chuyện về hai cụ Trịnh Văn Bô – Hoàng Thị Minh Hồ, trong đó có chuyện về ngôi nhà 34 Hoàng Diệu, Quận Ba Đình, Hà Nội này. Một số nhà báo và bạn viết khác, trong đó có người tôi biết khá rõ cũng viết về ngôi nhà này nhưng có những chi tiết chưa thật đúng, thậm chí cho đây là câu chuyện “thâm cung bí sử” ít người biết, "khi nào đó tôi sẽ viết ra"!.
Là một nhà báo có hơn mười năm làm việc tại Văn phòng Chính phủ có điều kiện tiếp cận với các thông tin liên quan đến ngôi nhà 34 Hoàng Diệu, hôm nay tôi đưa lên fb của tôi một đoạn trong cuốn Hồi ký tôi đang viết dở về cuộc đời làm báo của mình để cung cấp thêm thông tin với bạn đọc về ngôi nhà 34 Hoàng Diệu này”.

Thứ Hai, 6 tháng 11, 2017

NGUYỄN MINH CHÂU và một thái độ cầm bút quyết liệt

“Đã gọi là tiểu thuyết thì bản thân thể loại không có chuyện né tránh hiện thực, hay nói đúng hơn, những nhà tiểu thuyết chân chính không được phép né tránh mô tả hiện thực muôn vẻ, kể cả cái ác, vì cái ác bao giờ cũng mạnh mẽ và lẫm liệt, đầy mưu ma, chước quỷ, còn cái thiện thì lại ngu ngơ và ngây thơ, thường rất cả tin... Nhà văn mô tả cái ác để lột mặt nó ra và cũng là để nâng giấc cho những con người cùng đường, tuyệt lộ, bị cái ác hoặc số phận đen đủi dồn vào chân tường, những con người cả tâm hồn và thể xác của họ bị hắt hủi và đọa đầy đến ê chề, hoàn toàn mất hết lòng tin vào con người và cuộc đời. Vậy thì nhà văn phải đứng về phía họ, bênh vực họ. Nói thế có vẻ  sáo mòn, nhưng mà thật đấy ông ạ. Tôi là tôi ớn nhất những nhà văn máu cá, cứ lấy an toàn làm gốc, chơi trò chơi hiền lành, vô sự, tưởng rằng cả đời không hại ai, không làm điều ác với ai. Nhưng cái tội tày đình là tội khiếp đảm trước cái ác. Rồi thì quen chung sống với  nó,  coi như là không có nó ở trên đời này vậy...”.

Văn học Nga có gì mới?

Góc nhìn của dịch giả Đào Minh Hiệp: Cho đến giờ, chưa thấy một công trình nghiên cứu nào lý giải về sự “tụt dốc” đó của văn học Nga đương đại, nhưng theo quan điểm của một người dịch, nguyên nhân là không có đội ngũ nhà văn tài năng trẻ kế thừa. Các nhà văn nổi danh từ thời Xô Viết đến giai đoạn này đều đã cao tuổi, bút lực không còn sung mãn và cũng không theo kịp với những biến động dữ dội ở nước Nga, chỉ còn lại một vài cây bút có đủ khả năng thích nghi với môi trường mới và tiếp tục cho ra mắt những tác phẩm mới như Rasputin và Astaphiev, nhưng cũng không đủ sức làm lay động hội đồng xét giải. Còn các cây bút trẻ, có lẽ họ quan tâm đến việc làm kinh tế nhiều hơn là văn học.

Thứ Sáu, 27 tháng 10, 2017

CHU HOẠCH qua ký ức bạn bè cùng thời

Có những câu thơ, bài thơ, Chu Hoạch làm rồi quên, cho đến khi bạn bè đọc lại. Nhưng có những thứ "tình" mà khi nằm xuống, người ta không thể nào không nhớ. Quen thân với Chu Hoạch, có những cái tên nhắc đến nhiều người biết như nhạc sĩ Nguyễn Cường, nhạc sĩ Đặng Hữu Phúc, đạo diễn Phó Bá Nam…, và cả những nhà văn, nhà thơ, họa sĩ tên tuổi mà nay đã không còn. Hà Nội một thời, có những con người yêu nghệ thuật mà chịu đau đớn, nhưng cũng nhờ nghệ thuật mà được cứu rỗi. Sự cứu rỗi không chỉ bởi bản thân nghệ thuật mà bởi tình người, tình nghệ sĩ họ dành cho nhau.

Tình nghệ sĩ

Một nhà báo giải trí của một tờ báo lớn ở TP Hồ Chí Minh vừa rồi đã có một bài viết gây sốc nói về chợ nhạc ở showbiz, trong đó có những thông tin không chính xác dành cho một nhạc sỹ trẻ khác là Tiên Cookie. Nhà báo ấy đã vu cho Tiên Cookie là người chỉ đồng ý bán "sỉ" ca khúc với gói 3 ca khúc một lần, giá 100 triệu mỗi ca khúc và "bao ăn khách". Cách dùng ngôn ngữ trong bài báo đó rất tiêu cực và có đôi phần coi thường nghệ sỹ. Lập tức, những nhạc sỹ đi trước như Đức Trí, Hoài Sa… đều đã lên tiếng bảo vệ Tiên Cookie dù mối quan hệ của họ với Tiên Cookie chỉ đơn thuần là đồng nghiệp, không thân thiết, không trong cùng ê kíp. Chính Đức Trí đã chia sẻ rằng: "Anh học được của Phương Uyên một điều là phải bảo vệ đồng nghiệp của mình, không được để ai xúc phạm cái nghề của mình".

Người đàn bà làm thơ bằng trái tim nhân hậu

Tìm người dưng, được người dưng, mất người dưng, phép toán tình yêu giờ đã thành vô định, một cộng một bằng không, chị đã trở về tìm lại chính mình trong cái mênh mông cô đơn vỗ chiều lên biển vắng mà hát khúc độc hành: “Nghiêng mình hong gió biển/ Sóng dỗi hờn xô nhau/ Cát nhẫn nhượng im tiếng/ Tình biến thể bạc màu/ Phố triệu người lại qua/ Người quen rồi người lạ/ Người đến rồi lại xa/ Me nhiều lần thay lá/ Ta độc khúc tìm ta” ( trong bài Ta- Tìm ta). Không những chị luôn đau đáu với nỗi niềm riêng, để tìm ra những thấu cảm cho thơ, cho đời, mà chị còn nhìn thấy muôn hình vạn trạn cái khổ đau mà trời đất đã không thương đem đến cho con  người: “Lũ giận đời, lũ giận ai/ Ùn ùn kéo đến thiên tai cho người/ Nhà tan trong ngấn lệ trời/ Người như chiếc lá cuốn trôi bềnh bồng”.

Thứ Năm, 26 tháng 10, 2017

Bộ phim tài liệu THE VIETNAM WAR và cảm nhận của một người trong cuộc

Merrill McPeak, khi lái máy bay tiêm kích đánh phá đường Trường Sơn hàm thiếu tá. Sau Việt Nam ông ta tiếp tục phục vụ trong quân ngũ lên tới hàm tướng, với chức Tham mưu trưởng Không quân Mỹ. Trong  “The Vietnam War”, ông kể lại: bằng phương tiện quan sát hiện đại gắn trên máy bay, ông ta có thể nom rõ từng vạt cây ven đường rừng phủ bụi; từng khúc đường ở suối lên ướt nước, chứng tỏ có xe vận tải chở súng đạn của “Bắc Việt” vừa chạy qua. Rằng ông ta săn những chiếc xe ấy như săn “những chú thỏ chạy dưới ánh đèn rọi”. Bắn nhiều rocket, thả nhiều bom đến như vậy, nhưng không lực Mỹ không tài nào ngăn nổi sự vận chuyển trên Trường Sơn…Cho đến nay, Merrill McPeek vẫn ức tới nghẹn cổ. Và viên tướng nghỉ hưu ấy đi tới kết luận: Ông đã ủng hộ nhầm phe. Nếu có thể được, lý ra ngày ấy ông phải chiến đấu cùng đội ngũ với các chiến sỹ can trường, quả cảm ở bên phía “Bắc Việt”.

Thứ Tư, 25 tháng 10, 2017

ROBERTINO LORETTI giọng ca vàng một thuở

Giọng ca huyền thoại Robertino Loretti chia sẻ: Lúc 6 tuổi tôi đã đi hát ở các quán cà phê, các khách sạn. 12 tuổi đã bay tới đỉnh cao của danh tiếng, nếu có thể coi là như vậy. Tôi đã gặp may vì sớm có được những ông thày xuất sắc. Họ đã dậy tôi nhiều điều. Những điều dạy bảo của các thày tạo nên những kinh nghiệm tốt cho tôi. Tôi hiểu rằng, bằng giọng ca của mình tôi có thể giúp đỡ gia đình . Tôi hát ở các đám cưới, hát trong những dịp lễ lạp. Vâng tôi đã trợ giúp bố mẹ nuôi các anh chị tôi. Sau mỗi lần hát, kiếm được bao nhiêu tiền tôi đưa cho mẹ tôi hết,chỉ dành cho mình một que kem. Đáng tiếc rằng, bây giờ đám trẻ đang bị người lớn biến thành các ngôi sao không muốn làm như tôi ngày xưa. Chúng chỉ muốn chơi đùa theo ý muốn của chúng thôi. Bởi vậy không nên buộc trẻ con phải đạt tới sự nổi tiếng. Điều đó trước hết là có hại cho sức khỏe.

Thứ Ba, 24 tháng 10, 2017

Khi trang sách không tách khỏi mạch đời

Viết phê bình kết hợp đối thoại/phỏng vấn văn chương tưởng dễ mà hóa khó. Nhưng như cổ nhân nói “cái khó ló cái khôn”. Tại sao tác giả thực hành theo cách này? Trong “Cùng bạn đọc” (in đầu sách), thấy những chia sẻ chân thành của Phạm Khải: “Câu hỏi đặt ra là: Tại sao tôi lại thực hiện cuốn sách theo cấu trúc như vậy? Là vì bấy nay tôi luôn quan niệm: Với một tác phẩm, dù độ dày chỉ vài ba trăm trang thì một bài viết (phê bình) về nó, dẫu dài đến thế nào chăng nữa, cũng không thể ôm chứa được tất cả những điều tác giả muốn nói. Cái chính là ta phải “nhấn” được một số nét đặc trưng của tác phẩm. Phần còn lại là những thông tin “bên lề”, trong đó có những thông tin “bếp núc” do chính tác giả cung cấp. Qua đó, người đọc sẽ có dịp đối chiếu, tham khảo, từ đó rút ra những nhận xét, đánh giá riêng của mình”.

Thứ Hai, 23 tháng 10, 2017

Câu chuyện một đêm trăng

Đấy là một đêm trăng rất sáng trên đất Gia Viễn (Ninh Bình) - nơi hàng trăm thằng lính trẻ Hà Nội chúng tôi mới lên đường nhập ngũ, về đóng quân ở đây trong đội hình Sư đoàn 320 B (Sư đoàn Đồng Bằng). Bữa ấy cơm chiều xong, đến giờ sinh hoạt chính trị, cả Đại đội có lệnh ra sân kho hợp tác, nơi có một dãy bàn kê dài và đèn măng sông đã thắp sáng rực. Đại đội trưởng Tống Công Su cho chúng tôi hay, hôm nay đơn vị  được  vinh dự đón Sư đoàn trưởng tới thăm. Nói thật ngày ấy là tân binh, nghe danh Sư đoàn trưởng - to lắm. Cả bọn xúm xít bàn tán. Đang nhỏ to với nhau như vậy, bỗng một đoàn người xuất hiện, Đại đội trưởng Tống Công Su hô nghiêm, rồi giới thiệu Sư đoàn trưởng Hà Vi Tùng với chiến sỹ. Tiếng vỗ tay vang lên…

Thứ Hai, 9 tháng 10, 2017

Sân chơi của mầm non văn nghệ xưa

Các “mầm non” văn nghệ ấy học chung trường, có thể cùng hoặc khác lớp, họ quy tụ thành một bút nhóm, thi văn đoàn để động viên, góp ý sáng tác cho nhau. Và tất nhiên, để phổ biến “tác phẩm”, họ cũng ra báo như ai. Đó là tập san được in thạch bản, mỗi kỳ chỉ “phát hành” vài chục số, chủ yếu lưu hành trong lớp học, chuyền tay nhau đọc. Cách “in” dễ lắm. Mua xu xoa (một dạng rau câu) trắng, đem về nhà nấu ra rồi đổ vào mâm đồng. Khi nó đã đông đặc, lật ngược mâm lại có một “bàn in” bằng phẳng. Bấy giờ, ai có “hoa tay” viết chữ đẹp thì được phân công viết các sáng tác thơ, văn, truyện ngắn... trên giấy trắng. Mực viết phải chọn phẩm tím, mực tàu loại tốt, chờ lúc giấy khô mực đem úp lên mặt “bàn in”, vuốt đều để mực thấm vào đó. Sau khi lấy tờ giấy đó ra là có “bản in” hoàn chỉnh. Rồi cứ đem các tờ giấy trắng khác úp lên, vuốt khẽ là in thêm bản thứ hai, thứ ba...

Mộ Phần Tuổi Trẻ một cuốn sách nhiều sai sót

Qua hơn 200 trang sách Mộ phần tuổi trẻ, dễ dàng nhận ra Huỳnh Trọng Khang thường xuyên dùng thơ xưa, nhạc cũ để tạo không khí hoài cổ cho truyện của mình, nhưng tác giả hoàn toàn bỏ qua yếu tố quan trọng bậc nhất tính hợp lý và phù hợp của thời điểm sáng tác, những tình tiết nhầm lẫn bị gượng ép vào một cách lạc phách như vậy. Việc đi vay mượn quá nhiều những đoạn trích, những cái tên tác giả, tên tác phẩm nổi tiếng sẽ rất dễ làm cho người đọc bị dội ngược, làm cho một tác phẩm văn chương trở nên thiếu tự nhiên, thiếu đi sức sống. Với cách làm việc hời hợt thiếu nghiêm túc, thiếu sự tìm tòi tra cứu, thiếu trải nghiệm thực tế, Mộ phần tuổi trẻ thực sự là một lời cảnh báo cho nền xuất bản văn học trẻ nước nhà.

Thứ Sáu, 29 tháng 9, 2017

ERICH HONECKER có vai trò gì trong sự sụp đổ của bức tường Berlin?

Năm 1949, mọi điều chứng tỏ không thể có một nước Đức thống nhất. Tại các vùng đất do các nước Anh, Mỹ, Pháp quản lý hình thành một nhà nước riêng. Đáp trả, Nga thành lập ra nước Cộng hòa Dân chủ Đức. Vị thế của Honecker tăng lên rất nhanh: Ông trở thành người đứng đầu tổ chức Đoàn thanh niên Cộng sản của Cộng hòa dân chủ Đức. Năm 1955, một lần nữa Erich Honecker được phái sang Nga-Xô Viết học tập, nhưng lần này là tại trường Đảng cao cấp. Năm 1958, trở lại Đức, ngay lập tức Erich Honecker được bầu làm Ủy viên Bộ Chính trị BCH Trung ương Đảng Xã hội thống nhất Đức (ra đời sau sự liên kết giữa những người cộng sản và những người xã hội dân chủ). Để đáp lại những vấn để về an ninh, trong thời gian xẩy ra cuộc khủng hoảng vào năm 1961, Erich Honecker là một trong những người quyết định xây dựng bức tường Berlin. Ba mươi năm sau, bức tường Berlin trở thành một trong những cái cớ để người ta buộc tội và đưa ông vào tù.

Chủ Nhật, 24 tháng 9, 2017

THANH TÙNG, 82 năm trang đời

Thanh Tùng, Ông đã bay 
Phương Nam bến đỗ Thuyền đời
Tuyển tập Ông
                    82 năm trang đời
Sách quá khổ cồng kềnh khó đóng
Cứ bung ra như sóng


Thứ Năm, 21 tháng 9, 2017

Vì sao tiểu thuyết Mối Chúa bị thu hồi?

Ngày 13-9, Cục Xuất bản đã ra văn bản yêu cầu NXB Hội Nhà Văn đình chỉ phát hành cuốn “Mối chúa” của Đãng Khấu với lý do: Nội dung cuốn sách phản ánh những vấn đề nổi cộm trong xã hội hiện nay. Qua đó, tác giả đã vạch trần những tiêu cực và bất công trong xã hội. Tuy nhiên, phần lớn các nhân vật trong tác phẩm từ thấp đến cao đều đen tối, vô vọng, đau đớn. Qua lời kể của các nhân vật, hiện lên những thế lực hắc ám, một xã hội hầu như được chỉ huy bởi những kẻ ngu dốt, tham lam, thủ đoạn. Toàn bộ hệ thống bộ máy chính quyền bộc lộ sự tàn nhẫn, vô đạo, đàn áp nông dân, giết hại lẫn nhau, giết người chống đối chỉ vì tiền. Một số chi tiết được viết với giọng giễu nhại sâu cay, miêu tả tiêu cực có phần tô đậm và có tính khái quát khiến cho hiện thực trở nên đen tối, u ám (trang 38, 43, 74, 129, 140, 141, 158, 161, 173, 198, 251,...). Các trang viết về chính quyền cưỡng chế nông dân trong việc thực hiện các dự án được miêu tả một cách cường điệu, coi đó như hai lực lượng thù địch, chính quyền đàn áp như một trận đánh được chuẩn bị kỹ lưỡng từ vũ khí đến lực lượng bí mật (trang 113, 115, 124, 167, 168, 207, 209, 220, 248,...)

Chủ Nhật, 17 tháng 9, 2017

Bất diệt Thời Hoa Đỏ

Thanh Tùng qua đời ở tuổi 83 là dịp những câu thơ hay nhất của ông tung ra công chúng đi kèm những giai thoại, cho thấy một sức vóc Thanh Tùng lớn hơn người ta tưởng và được yêu mến hơn đã tưởng… Một thi hữu tả Thanh Tùng thế này: “Đã Hải Phòng hóa tâm hồn mình thành những kiệt tác”. “Kể cả khi định cư ở phương Nam thì thơ Thanh Tùng vẫn thở dưỡng khí biển, uống cạn những ngõ phố hun hút như một chai rượu không đáy Hải Phòng. Ngay nỗi cô đơn cũng là nỗi cô đơn ngáo ngổ Hải Phòng”...Thanh Tùng, ca độc lạ của thi đàn Việt Nam, và của Thời hoa đỏ bất diệt.

Chỉ còn Nàng Thơ

Phạm Đình Trọng viết về Thanh Tùng: "Tôi đến phố Nguyễn Đức Cảnh khi đường phố Hải Phòng vừa lên đèn. Chưa đến nhà 44 tôi đã nhận ra Thanh Tùng đang rải những rổ, rá, chậu, xô nhựa xanh, đỏ ra một khoảng hè phố. A, nhà thơ bây giờ lại xoay sang làm kinh doanh, bán đồ nhựa trên vỉa hè. Thấy Thanh Tùng vui vẻ đón nhận sự mai mối của ông bạn Hoàng Hưng và chấp nhận sự điều động của ông mối, tôi thấy nhẹ nhõm vì đã hoàn thành nhiệm vụ với hai nhà thơ. Cả buổi tối đó tôi ngồi bán hàng với Thanh Tùng, nhưng đến một người khách dừng lại nghiêng ngó xem hàng cũng không có… Chỉ mấy tháng sau, tôi cùng nhà văn Trần Hoài Dương, nhà văn Trần Đồng Minh đến dự đám cưới nhà thơ Thanh Tùng ở nhà cô dâu, đường Chu Văn An, quận Bình Thạnh, Sài Gòn".

Thứ Năm, 14 tháng 9, 2017

Nhà thơ của Thời Hoa Đỏ

Vũ Từ Trang viết về Thanh Tùng: “Nói về văn học công nhân, là phải nói tới Thanh Tùng. Mà ngoài mảng thơ đề tài công nghiệp, anh có những bài thơ tình yêu đến bỏng rát và u mê. Cũng như nhiều nhà thơ các nước khác, Thủ đô vẫn là nơi cuốn hút họ. Thanh Tùng cũng thật gắn bó với Hà Nội. Sau phút lao động hết mình ở xưởng cơ khí, sau phút xếp hàng xách nước về cho vợ con tắm giặt, sau khi xem thùng gạo trong bếp vẫn còn lưng lưng, anh lại nhảy tàu lên Hà Nội. Những trụ sở các tờ báo văn chương, những nhà xuất bản, những bạn bè văn thơ..., và nhất là thiên nhiên Hà Nội làm anh ngất ngây. Những giọt sương ướt đầm bên hồ, những làn hơi thu mong manh và bảng lảng. Những vòm cây xanh đặc đã mê hoặc anh khi nào không hay”.

Gặp nhà thơ Thời Hoa Đỏ ở Sài Gòn

Phùng Văn Khai viết về Thanh Tùng: “Cơ quan nơi Thanh Tùng công tác, chắc là phụ trách một trang văn nghệ cũng ở gần ngay nhà số 8 Nguyễn Bỉnh Khiêm. Đến cổng, dưới tán một cây si và đám bê tông lổn nhổn, ông bảo: “Đợi mình ở đây một lát, mình xử lý đôi chút rồi ta về số 8”. Trong bóng chiều chạng vạng, một Thanh Tùng vạm vỡ, phất phơ mái đầu bạc đang chầm chậm bước về phía hành lang hun hút, thâm thẫm tối khiến cho tôi có một cảm giác khó tả. Ngoài kia, dòng người đang xuôi ngược, xôn xao. Xa kia là biển cả mênh mông và Thanh Tùng dù tài cao đức trọng cũng chỉ là một chấm nhỏ mà ông Tạo chắc gì đã nhớ nổi cho nên cứ mặc phẩy tay đầy đọa. Kiếp người vốn mỏng và kiếp một thi sĩ nào có khác gì cánh bướm nhỏ chập chờn bay qua con sông rộng trong sóng gió khôn lường. Mỗi mùa hoa đỏ về/ Hoa như mưa rơi rơi/ Cánh mỏng manh tan tác đỏ tươi/ Như máu ứa một thời trai trẻ...”

Thứ Tư, 13 tháng 9, 2017

THANH TÙNG xanh mãi Thời Hoa Đỏ

Trần Mạnh Hảo viết về Thanh Tùng: “Hải Phòng hình như là niềm thơ riêng của Thanh Tùng. Nắng gió Hải Phòng, mùi Hải Phòng len lỏi vào tận cùng chữ nghĩa của ông. Trước Thanh Tùng, có hai ông quê Nam Định khác là Văn Cao và Nguyên Hồng đã Hải Phòng hóa tâm hồn mình thành những kiệt tác: “Trường ca cửa biển”- Văn Cao và “Bỉ vỏ” tiểu thuyết hay nhất thời tiền chiến của Nguyên Hồng viết về Hải Phòng). Khi định cư ở Sài Gòn, thơ Thanh Tùng vẫn còn thở dưỡng khi cửa biển, uống cạn những ngõ phố hun hút như một chai rượu không đáy Hải Phòng. Ngay cả nỗi cô đơn của Thanh Tùng cũng là nỗi cô đơn rất ngáo ngổ Hải Phòng…”

Vẫn THANH TÙNG của Thời Hoa Đỏ

Hoàng Hưng viết về Thanh Tùng: “Vì tình yêu của anh với vợ, với bạn bè, với Hải Phòng mùa hoa phượng, với Hà Nội mùa thu, nó mãnh liệt, nó da diết trong tâm thế của người sắp mất, sắp chia ly. Và nhất là chân thành. Cái chân thành làm người ta thương anh và dễ tha thứ cho những “lỗi lầm” của anh khi đọc những câu giản dị này: “Tôi chỉ gã nghèo tỉnh lẻ/ bạn bè thương nhận cho chơi/ thơ tôi sán gần khe khẽ/ chạm vào da thịt mọi người”. Anh có một bài thơ ngắn thật buồn và thật hay theo cách “nói rất thật” đó: “Mẹ các con chẳng còn yêu cha/ Các con đã đi xa theo mẹ/ Cha vẫn tưởng các con chỉ vừa ra chơi ngoài phố/ Cha vẫn mở, các con ơi, đôi cánh cửa/ Cả ngày lẫn đêm/ Cả mùa xuân lẫn mùa đông...” để đến câu cuối thì dựng lên một hình tượng bất ngờ thật đắt: “và giữa hai cánh cửa kia/ Treo trái tim cha trĩu nặng mong chờ”.

Thứ Ba, 12 tháng 9, 2017

Tác giả Thời Hoa Đỏ ra đi khi không còn hoa như mưa rơi rơi

Sau gần một năm chống chọi với căn bệnh ung thư dạ dày, nhà thơ Thanh Tùng đã qua đời lúc 21h50 ngày 12-9-2017 tại tư gia, hưởng thọ 83 tuổi! Ông đã sống một cuộc đời mơ mộng và đôn hậu, trọn vẹn với thi ca!
Lễ nhập quan lúc 8h ngày 13-9, tại tư gia 24/7 Phạm Ngọc Thạch, quận 3, TPHCM.
Lễ viếng bắt đầu từ 12h ngày 14-9, tại Nhà tang lễ TPHCM số 25 Lê Quý Đôn, quận 3, TPHCM.
Lễ truy điệu và di quan lúc 12h ngày 16-9. An táng tại Nghĩa trang Chánh Phú Hoà, Bến Cát, Bình Dương.

Thứ Hai, 11 tháng 9, 2017

VŨ TỪ TRANG đi tìm chân dung đồng nghiệp

Ở Việt Nam đã có khá nhiều người viết chân dung văn học nhưng thật chuyên nghiệp, chuyên tâm vào thể loại này lại không nhiều. Vũ Từ Trang là một trong những trường hợp hiếm hoi đã nhiều năm nay một lòng chuyên tâm vào các nhân vật văn học và có lẽ là người viết nhiều nhất về thể loại này. Và thành công. Trong khoảng mười năm nay, Vũ Từ Trang đã cho xuất bản tới 3 đầu sách về thể loại này. Sau “Phía sau con chữ” (NXB Thanh niên, 2007), “Nhà văn độc hành độc bộ” (NXB Phụ nữ, 2013) và bây giờ là “Vì ai ta mãi phong trần”. Tất cả những nhân vật anh viết, trừ một vài nhân vật là họa sĩ, điêu khắc ít nhiều có liên quan đến văn học… còn thì chủ yếu là những người làm văn chương (nhà văn, nhà thơ, dịch giả văn học). Tên tuổi, tài năng, sự nổi tiếng mỗi người nhiều ít khác nhau nhưng tất cả đều ít nhiều để lại những dấu ấn, xuất hiện trên văn đàn nước ta trong khoảng nửa thế kỉ trở lại đây..