Thứ Năm, 27 tháng 4, 2017

Nhớ bóng hình xưa của BẾ KIẾN QUỐC

Năm 1987 ấy đất nước vẫn còn trong cơn bĩ cực. Vẫn củi dầu, gạo tem. Bo bo, bột mì còn chẹn ngang cổ họng. Vật giá leo thang vùn vụt. Cái tắc tị trong cung cầu, trong hoạch định phương cách làm ăn vẫn còn mờ mịt. Quốc cho tôi hay anh cũng có hai con nhỏ, ngoài công việc ở báo Văn Nghệ, chị vợ anh cũng phải bươn chải làm thêm việc này việc nọ để có đồng tiền phụ thêm vào chi tiêu gia đình. Các anh chị em khác trong đoàn cũng neo đơn, khó khăn như thế cả. Nghe những bài giảng về văn chương trên lớp là vậy, nhưng ai cũng mong ngóng giờ nghỉ trưa đến sớm, để có một buổi chiều rộng rãi, tỏa đi khắp các ngõ ngách, lên các cửa ga metro giáp ranh ngoại ô, sục vào các cửa hàng ít dân “đầu đen” mong mua được thứ gì mang về cho vợ con bán đi kiếm thêm đồng lời, vực dậy đời sống gia đình.

Thứ Hai, 24 tháng 4, 2017

PHẠM DUY NGHĨA và Một ngày ở Đồng Tâm

Qua các câu chuyện mình cũng biết thêm một số thông tin quan trọng (ngoài những gì đã biết qua báo, mạng) mà không tiện kể ra đây vì nhạy cảm chính trị. “Đêm nay cả xã ngủ ngon” - mọi người nói. Các cặp vợ chồng lại được ngủ với nhau sau một tuần gần như cách li để “trực chiến”. Trong câu chuyện, các cụ ông tỏ ra rất tự hào về truyền thống của Đồng Tâm – xã được tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân thời kì chống Pháp. Hơn 7h tối, hai anh chị là dân trong làng vẫn nhiệt tình rủ mình và chị Thanh lên thăm đồng Sênh, nơi đang xảy ra tranh chấp đất đai, cách làng vài cây số. Đi qua mỗi quãng đồng, họ lại kể cho nghe các đời lãnh đạo xã gần đây đã cướp đất của dân như thế nào. Trong bóng tối hiện ra một chiếc cổng chào cắm cờ, một bên dán chi chít những đơn thư tố cáo việc cướp đất, một bên là bảng chữ lớn ghi “6 điều Bác Hồ dạy công an nhân dân”.

Chủ Nhật, 23 tháng 4, 2017

Nghe hung tin sông Vàm Nao sạt lở nghiêm trọng, đọc lại Sóng Nước Vàm Nao

Lấy chính bối cảnh vùng Châu Đốc lúc loạn lạc, “Sóng nước Vàm Nao” nổi bật lên hình ảnh một nhà thơ vô danh. Nghe thơ cũng như… xem bói, ai thích xin… đặt tiền. Trên một chuyến tàu, ông già nói thơ cho hai gã công tử và được trả một xu. Vừa cất tiền vào túi thì chứng kiến trong hành khách có một bà già ôm một đứa cháu bị bệnh, ông già liền rút ra cho: "Tôi kiếm được ít xu, bà cầm đỡ lo thuốc cho cháu. Thời buổi khó khăn quá! Nhưng tôi còn nhiều thơ lắm, sẽ kiếm đủ tiền cho cháu nằm nhà thương!". Cử chỉ hào hiệp và nhân hậu ấy đã đủ tôn vinh ông già là nhà thơ rồi.


CÔ GÁI TRÊN SÔNG tròn 30 tuổi và câu chuyện ly kỳ về một thời làm phim

Nhân dịp bộ phim “Cô gái trên sông” tròn 30 năm kể từ ngày ra mắt, đạo diễn – NSND Đặng Nhật Minh chia sẻ những điều kỳ thú xung quanh tác phẩm điện ảnh nổi tiếng này: “Trong không khí của những ngày đầu Đổi mới, phim Cô gái trên sông được Cục Điện ảnh thông qua rất nhanh chóng, không gặp khó khăn trở ngại gì. Bộ phim lập tức được giới điện ảnh và công chúng đón nhận hết sức nồng nhiệt. Nhưng phim ra mắt khán giả chưa được bao lâu thì nghe tin đồn một đồng chí lãnh đạo cao cấp của Đảng đã lên án nó gay gắt hai lần. Một lần tại diễn đàn của Hội nghị Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và một lần tại kỳ họp của Quốc hội khóa 7. Nội dung phê phán xoay quanh việc trong phim người cán bộ cách mạng thì bội bạc, còn anh lính quân đội Sài gòn, người yêu của cô gái trên sông thì lại thủy chung. Bộ phim bị coi là đã bôi nhọ hình ảnh người chiến sĩ cách mạng (tuy vậy cũng không có một văn bản chính thức nào ra lệnh cấm chiếu phim này). Ban tổ chức Liên hoan phim Việt Nam diễn ra năm 87 tại Đà Nẵng đã lâm vào cái thế hết sức khó xử. Một bên là sự đón nhận nồng nhiệt chưa từng có của công chúng Đà Nẵng và một bên là ý kiến phê phán của một đồng chí lãnh đạo cao cấp của Đảng…”

Thứ Bảy, 22 tháng 4, 2017

LÂM QUANG NGỌC để lại Đường Cày Xuyên Thế Kỷ

Vĩnh biệt Lâm Quang Ngọc, không thể không nghĩ về bộ phim “Đường cày xuyên thế kỷ” làm ra vào những năm cuối thế kỷ 20. Từ thời điểm đó, đạo diễn Lâm Quang Ngọc và các tác giả của bộ phim mong muốn có cái nhìn “ngoái lại” chặng đường mấy chục năm nông thôn, nền nông nghiệp, người nông dân nước ta thăng trầm, trồi sụt, khốn nạn khốn khổ ra sao kể từ ngày đi theo Đảng. Phim phóng sự- tài liệu dẫu nói gì, vẫn thuộc hàng ngũ báo chí, tân văn. Nhưng cái đường cày do Lâm Quang Ngọc và các tác giả của bộ phim xẻ luống ra trong tác phẩm điện ảnh này, không chỉ đào lộn, tung sới lên những sai, đúng của hơn 50 năm một chính sách đối với ruộng đất, với người nông dân của thế kỷ trước, mà còn đúng cả với những tính toán, thí điểm cây-con, ruộng thửa nhỏ, thủa lớn…với cả dã tâm trắng trợn cướp đất của người nông dân, đẩy họ vào hoàn cảnh trắng tay, thất cơ lơ vận hôm nay…Một tác phẩm chính luận nhiều sức thuyết phục. Một bài thơ trữ tình khiến người xem rưng rưng, nghẹn ngào.

PHẠM CÔNG TRỨ giữ trọn lời thề cỏ may

Phạm Công Trứ học ngành Luật trong nước, rồi lấy được bằng Tiến sĩ Luật ở nước ngoài. Phạm Công Trứ từng có giai đoạn đứng trên giảng đường Luật khoa đấy chứ, nhưng vì mê thơ mà nhảy sang làm báo để thuận tiện đánh đu cùng chữ nghĩa. Bỏ chỗ oai vệ mà ra chỗ chênh vênh, Phạm Công Trứ có chút xao xác “Tôi làm thơ khi trên mảnh đất này/ Thơ dần mất giá/ Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương… mấy ai tìm đọc nữa/ Những ông chủ nhà in chẳng thiết in thơ nữa/ Muốn giải bày ư? Phải có những triệu đồng/ Bao nhà thơ đứt gánh giữa đường/ Thời thực dụng rẽ tìm lối khác” nhưng vẫn hồ hởi tìm kiếm giá trị riêng mình trong nỗi phập phồng “Trong mỗi một chiếc lá/ Có một bài thơ rồi/ Còn anh là thi sĩ/ Giải mã từ mà thôi”.

ĐẶNG NHẬT MINH và nỗi âu lo phim Việt Nam thiếu tính tư tưởng

Tại Liên hoan phim quốc tế Amiens - Pháp giữa tháng 11-2016, đạo diễn – NSND Đặng Nhật Minh đã được vinh danh và nhận cúp Kỳ Lân Vàng (Licorne d’Or). Đặc biệt hơn, 8 bộ phim của ông (Thị xã trong tầm tay, Bao giờ cho đến tháng Mười, Cô gái trên song, Trở về, Thương nhớ đồng quê, Hà Nội mùa đông 46, Mùa ổi, Đừng đốt) giới thiệu tại FIFAM được khán giả đón nhận hết sức nồng nhiệt… Vốn  không được đào tạo bài bản về điện ảnh nhưng đạo diễn Đặng Nhật Minh đã không ít lần đem vinh quang về cho điện ảnh nước nhà. Bạn bè thế giới nể phục, coi ông là đạo diễn tiêu biểu của Điện ảnh Việt Nam. Nói như nhà thơ Hoàng Phủ Ngọc Tường, “Đặng Nhật Minh là người kể sự tích dân tộc mình bằng điện ảnh”. Chúng tôi đã có cuộc trò chuyện cởi mở với đạo diễn – NSND Đặng Nhật Minh bằng mong muốn tìm kiếm một gợi ý nho nhỏ về con đường hội nhập điện ảnh của Việt Nam hôm nay!