Thứ Ba, ngày 28 tháng 6 năm 2016

KIM HẠNH nhìn từ xa


Năm 1983, lúc 32 tuổi, Kim Hạnh là Tổng Biên tập trẻ nhất trong làng báo Việt Nam thời bấy giờ. Sức bật của tuổi thanh xuân, qua Kim Hạnh mới ghê gớm. Chỉ xin nhắc lại một chuyện cũ: Giữa năm 1983, Bí thư Thành ủy Võ Văn Kiệt làm việc với Báo Tuổi Trẻ và đặt câu hỏi: “Tại sao trước năm 1975 ở Sài Gòn ai làm chủ báo cũng giàu, mà bây giờ các bạn phải ngửa tay xin tiền Nhà nước làm báo?”. Câu hỏi này là một gợi ý giúp Tuổi Trẻ đã có những bước tiên phong: thành lập cơ sở làm bột giấy để tăng nguồn thu; ra mắt Tuổi Trẻ Cười - tờ báo trào phúng duy nhất của cả nước lúc đó; phát hành chuyên đề Tuổi Trẻ ngoại thành; thành lập Xí nghiệp in Lê Quang Lộc, phát động chương trình Vì ngày mai phát triển… Những việc làm tích cực này, tất nhiên góp sức  của cả tập thể, nhưng không thể nhấn mạnh đến vai trò của Tổng Biên tập Kim Hạnh…

Chủ Nhật, ngày 26 tháng 6 năm 2016

Đã mất rồi, một địa chỉ gọi tình văn nghệ



Mỗi lần đi ngang 81 Trần Quốc Thảo (quận 3- TPHCM),  thấy quán cà phê -máy lạnh- phòng kiếng trổ cửa nhìn ra đường, thì thấy buồn và nhớ một thời căn tin văn nghệ 81. Thời kinh tế thị trường, có chút đất ngay trung tâm là miếng đất vàng, tại sao không kinh doanh? Dầu cho ai đó đã từng nói rằng 81 Trần Quốc Thảo là mảnh đất nơi tụ họp gặp nhau của văn nghệ sĩ nhưng bây giờ thỉnh thoảng cũng gặp nhau nhưng phải theo yêu cầu hành chánh hơn là niềm ước muốn tự thân.  Những khối bê tông của tường. Cái trong suốt hào nhoáng của kiếng. Cái lạnh lùng của những nền gạch bóng…dường như đã xô đẩy những văn nhân, nghệ sĩ ra khỏi nơi tụ họp thường xuyên của họ.

Thứ Sáu, ngày 24 tháng 6 năm 2016

Văn học dịch và dịch văn học


Không bao biện, nhưng cũng phải nhìn nhận một thực tế là, sai sót trong dịch thuật là điều khó tránh khỏi, kể cả những  “cây đa cây đề” trong làng dịch. Tuy nhiên chúng ta, các dịch giả, các biên tập viên, các nhà xuất bản và những người làm công việc có liên quan đến văn học dịch phải nỗ lực phấn đấu hết mình để có được những cuốn sách dịch, những bản dịch hoàn hảo, đúng và hay, đáp ứng lòng mong mỏi của người đọc. Đồng thời chúng tôi, những người dịch cũng rất mong có được sự cảm thông và chia sẻ của công chúng người đọc đối với công việc nhọc nhằn và không tránh khỏi những sai sót, là dịch văn học.  

Thứ Năm, ngày 23 tháng 6 năm 2016

Nhân vật đa dạng trong Thông Tin Đa Chiều



Nhà văn – nhà báo Trần Văn Tuấn có gần 30 năm làm báo Sài Gòn Giải Phóng, từ vị trí phóng viên lên đến chức Phó Tổng Biên tập, nên ông không xa lạ gì với kỹ nghệ làm báo và hậu trường nghề báo. Tuy nhiên, điều làm nên sức hấp dẫn cho “Thông tin đa chiều” chính là văn phong linh hoạt và hóm hỉnh của tác giả. Phải thừa nhận, có nhiều chương được Trần Văn Tuấn viết rất khéo léo. Trong hàng chục gương mặt xuất hiện trong “Thông tin đa chiều”, Trần Văn Tuấn chỉ cần chấm phá vài nét là bạn đọc đủ sức nhận diện nhân vật như ông thủ trưởng Hai Tạ người thấp đậm nhưng nhanh nhẹn, luôn quăng mình ra khỏi xa hơi lẹ hơn người khác 5 giây. Cũng có nhân vật, Trần Văn Tuấn khai thác thói quen của họ để phác thảo chân dung, như cô Hoa làm thư viện có sự thay đổi tính cách qua câu cửa miệng, từ “ối giời ơi” sang “giời ơi là giời”.

Thứ Ba, ngày 21 tháng 6 năm 2016

NGUYỄN KHẮC VĂN kiên tâm nghề báo


Việc làm báo dễ dãi đã trở thành một thực trạng đáng báo động. Hàng ngày, bạn đọc gặp trên nhiều báo mạng lẫn báo giấy những bài báo nhạt nhẽo, những mẩu tin sao chép, chỉnh sửa, thêm thắt, những bài viết giật gân, câu khách, miêu tả tỉ mỉ những tình tiết rùng rợn hay xâm phạm đời tư cá nhân... Ở cánh phóng viên, xuất hiện hiện tượng lười tác nghiệp, thường xuyên xào nấu thông tin trên mạng; đưa tin sai sự thật do tác phong làm việc qua loa, đại khái, thiếu kiểm chứng, thậm chí còn thêm thắt, bịa đặt; đặt nặng lợi ích cá nhân, viết theo đặt hàng… 

Người Sài Gòn xưa đọc báo buổi chiều


Tâm tư ngày 21-6 của nhà văn Lê Văn Nghĩa: “Hơn 40 năm nay, người Sài Gòn đọc báo vào buổi sáng. Do đó, trong quyển truyện Mùa hè năm Petrus tôi có tả cảnh trẻ em bán báo Sài Gòn thời trước 1975 đi bán báo dạo vào buổi sáng. Sau đó tôi biết mình đã viết thiếu chính xác khi đọc lại một số tư liệu cũ. Nếu bạn đọc nào trên tuổi 60, học bài tập đọc Tả cảnh sinh hoạt gia đình buổi tối nhà em thì thường nhớ câu: “Anh em tôi ngồi học bài, mẹ tôi ngồi may vá và ba tôi ngồi đọc báo”. Bỗng dưng tôi nhớ lại hình ảnh mỗi buổi chiều ba tôi đi làm từ công sở về thường mang theo tờ báo mới mua để tối, sau khi cơm nước xong, nằm đọc để biết tình hình thời sự”.

KHÔI VŨ kể chuyện làm báo


Khi tôi qua làm báo Lao Động Đồng Nai từ cuối năm 1993 thì máy vi tính đã xuất hiện tại Việt Nam. Kỹ thuật chế bản bằng vi tính đã xuất hiện ở nhiều nhà in lớn trên TP Hồ Chí Minh như ITAXA, Trần Phú, Lishin... Ban biên tập báo Lao Động Đồng Nai mau chóng quyết định dùng kỹ thuật vi tính thay cho việc xếp chữ chì cũ. Nhưng cả tòa soạn mới chỉ có vài người biết “đánh máy vi tính”, còn trình bày báo thì tất cả đều “mù tịt”. Vài tháng đầu, báo phải thuê một nữ kỹ thuật viên của ITAXA (là nơi in báo) trình bày với dữ liệu là các đĩa mềm chứa bài vở được đánh máy sẵn. Một người của tòa soạn phải đem tất cả lên nhà in rồi khi được thông báo thì lại lên sửa mo-rát. Việc đi lại, trao đổi ý kiến khi có trục trặc kỹ thuật hoặc sửa chữa tin bài vào giờ chót rất phiền phức và mất công sức, thời gian.